Dagblaðið Vísir - DV - 15.04.1988, Blaðsíða 6

Dagblaðið Vísir - DV - 15.04.1988, Blaðsíða 6
FÖSTUDAGUR 15. APRÍL 1988. Viðskipti Hugmyndir um að leggja Þjóðhagsstofnun niður - Ólafúr Islerfsson efnahagsráðunautur skoðar málið fýrir Þorstein Pálsson forsætisráðherra Hugmyndir eru núna uppi í stjórn- sýslunni um að leggja Þjóöhagsstofn- un niður og láta Hagstofuna sjá um þann hluta starfseminnar sem snýr að upplýsingasófnun. Innan stjórn- sýslunnar er vaxandi óánægja með Þjóðhagsstofnun. Vendipunktur er í málinu. Samkvæmt heimildum DV fól Þorsteinn Pálsson Ólafi ísleifs- syni, efnahagsráðunaut ríkisstjórn- arinnar, fyrri part vetrar að dusta rykið af hugmyndum um að leggja stofnunina niður. Þetta kom til eftir að Þorsteinn varð fyrir ákveðnum vonbrigðum meö Þórð Friðjónsson, forstjóra stofnunarinnar. Þjóðhags- stofnun heyrir undir forsætisráð- herra. Hluti Þjódhagsstofnunar sam- einist Hagstofunni Hugmyndir um að láta Hagstofuna sjá um þá upplýsingasöfnun sem Þjóðhagsstofnun hefur gert til þessa eru ekki nýjar af náhnni. Þær voru komnar löngu fyrir tíma Þórðar Friðjónssonar. En svo virðist sem þessar hugmyndir séu nú áftur komnar upp vegna óánægju innan stjórnsýslunnar með . stofnunina. Þeir sem taka harðast til orða segja Peningamarkaöur INNLÁNSVEXTIR (%) hæst Innlánóverðtryggö Sparisjóðsbækurób. 19 20 Ib.Ab Sparíreikníngar 3jamán. uppsögn 19 23 Ab.Sb Gmán.uppsögn 20-25 Ab 12mán. uppsögn 21 28 Ab 18mán.uppsogn 32 Ib Tékkareikningar.alm. 8 12 Sb Sértékkareikningar 9-23 Ab Innlán verötryggð Spariretkningar 3iamán. uppsögn 2 Allir . 6 mán. uppsogn 3.5 4 Ab.Úb, Lb.Vb, Innlánmeðsérkjörum 19 28 Bb.Sp Lb.Sb Innlángengistryggð Bandaríkjadalir 5.75-7 Vb.Sb Sterlingspund 7.75 8.25 Ob Vestur-þýsk mork 2-3 Ab Danskarkrónur 7.75-9 Vb ÚTLÁNSVEXTIR (%) lægst Útlán óverðtryggð Almennirvíxlar(forv-) 29.5-32 Sp Viðskiptavixlar(forv.)(1) kaupgengi Almenn sk Idabréf 31 35' Sp Viðskiptaskuldabréf(l) kaupgengi Allir Hlaupareikningar(yfirdr.) 32.5-36 Sp Útlánverðtryggð Skuldabréf 9,5-9,75 Allir nema Úb Útlántilframleiðslu Isl. kiónur 30,5-34 Bb SDR 7.75-8,25 Lb.Bb. Sb Bandarikjadalir 8.75-9,5 Lb.Bb, Sb.Sp Sterlingspund 11-11,5 Úb.Bb. Sb.Sp Vestur-þýsk mörk 5-5,75 Ob Húsnæðislán 3.5 Lífeyrissjóðslán 5-9 Dráttarvextir 45,6 3,8 á mán. MEÐALVEXTIR Overðtr.feb.88 35.6 Verðtr.feb.88 9,5 VÍSITÖLUR Lánskjaravisitaía mars 1968stig Byggingavisitala mars 343 stig Byggingavísitala mars 107.3stig Húsaleiguvísitala Hækkaði9%1.jan. VERÐBRÉFASJÓÐIR Gengi bréfa veröbréfasjóða Ávöxtunarbróf 1,4969 Einingabréf 1 2,670 Einingabréf2 1,555 Einingabréf 3 1.688 Fjölþjóöabréf 1.268 Gengisbréf 1,0295 Kjarabréf 2.753 Lífeyrisbréf 1.342 Markbréf 1.432 Sjóðsbréf 1 1,263 Sjóðsbréf2 1,365 Tekjubréf 1,360 Rekstrarbréf 1.06086 HLUTABRÉF Söluverð að lokinni jofnun m.v. 1.00 nafnv.: Almennar tryggingar 128 kr Eimskip 420 kr. Flugleiðir 284 kr. Hampiðjan 144kr. Iðnaðarbankinn 177kr. Skagstrendingurhf. 189kr. Verslunarbankinn 140kr Otgeröarf.Akure. hf. 174kr. að ekki sé jafnvandað til verka varð- andi ýmis skyndimál sem stjórnsýsl- an biður stofnunina um að sinna. Standardinn hafi einfaidlega lækkað eftir atgervisflóttann á undanfórnum árum. Á hinn bóginn standi öll upp- lýsingasöfnun stofnunarinnar á gömlum merg og sé mjög traust. Reynist atgervisf lóttinn of þungur Þórður Friðjónsson, forstjóri stofn- unarinnar, hefur sagt við DV að gott og hæft fólk hafi tekið til starfa í stað þeirra þekktu hagfræðinga sem hætt hafi hjá stofnuninni á undanfórnum misserum og að maður komi í manns stað. Um þetta virðast menn ekki á einu máh. Blóðtakan sé það mikil að stofnunin hafi lækkað í. getu auk þess sem það taki langan tíma að þjálfa fólk í stað þeirra sem hafi hætt. Fréttaljós Jón G. Hauksson Þessir hafa hætt Lítum aðeins betur á það hvaða atgervismenn hafa hætt hjá stofnun- inni á undanförnum árum. Jón Sigurðsson, fyrrum forstjóri, er orð- inn viðskiptaráðherra, Ólafur Davíðsson er framkvæmdastjóri hjá Félagi íslenskra iðnrekenda, Sigurð- ur B. Stefánsson er framkvæmda- stjóri hjá Verðbréfamarkaði Iðnaðarbankans, Hallgrímur Snorrason er nagstofustjóri, Bolh Bollason er sérstakur ráðunautur fjármálaráðherra í efnahagsmálum, Maríanna Jónasdóttir er hagfræð- ingur hjá Verðbréfamarkaði Iðnað- arbankans, Ólafur ísleifsson er hættir blasti það við að Hallgrímur Snorrason væri orðinn næstæðstur hjá Þjóðhagsstofnun. Það er sagt að sami persónulegi metnaðurinn hjá honum og Ólafi Davíðssyni hafi ráðið því að hann hvarf af vettvangi og réö sig sem hagstofustjóra. Hann sá ein- faldlega ekki fram á það að Jón Sigurðsson myndi hætta sem stjóri í bráð. Bolli orðinn aðstoðarforstjóri Þegar þarna er komið sögu er Bolh' Bollason allt í einu orðinn næstæðst- ur, kominn í stól aðstoðarforstjóra. Og fleiri hækkuðu í tign. Maríanna Jónasdóttir viðskiptafræðingur var komin næst á eftir Bolla í daglegu verkefnunum. Rósmundur Guðnason hætti á tímabihnu þar sem hann taldi sig ekki ná þeim frama sem hann hafði Ólafur ísleifsson, efnahagsráðunautur ríkisstjórnarinn- ar, fékk það verkefni í vetur frá Þorsteini Pálssyni forsaetisráöherra aö dusta rykiö af hugmyndum um aö leggja Þjóöhagsstofnun niöur. Jón Sigurðsson, viðskiptaráðherra og skipaður for- stjóri Þjóðhagsstofnunar. Hann er sagöur halda í stöðu sina sem forstjóri stofnunarinnar þar sem hann vilji hafa puttana i framtið hennar. Vilhöll ríkisstjórnum? Einn af heimildarmönnum DV tók svo sterkt til orða að stofnunin væri nánast orðin dauð. „Það sem hefur drepið Þjóðhagsstofnun er að menn vita aldrei hvort spár hennar eru hlutlausar eða háðar vilja ríkis- stjórnarinnar," sagði hann. í DV hefur að undanförnu veriö gerð grein fyrir atgervisflóttanum frá stofnuninni. Að minnsta kosti níu hagfræðingar, flestir þekktir, hafa hætt hjá stofnuninni á undanfórnum árum. Þau þrjú síðustu sem hættu í vetur voru Bolli Bollason, Maríanna Jónasdóttir og Birgir Árnasoh. Öll munu þau hafa hætt vegna óánægju með Þórð Friðjönsson forstjóra. Þá mun Sigurður Snævarr vera mjög óhress hjá stofnuninni og hafa leitað nýrra miða að undanförnu. Dægurmáladeildin farin Þetta fólk var allt í svonefndum daglegum verkefnum hjá stofnun- inni eins og þjóðhagsspá og efna- hagsdæmum fyrir stjórnsýsluna, þingmenn og oft á tíðum atvinnuveg- ina. Þetta eru skammtímaverkefni stofnunarinnar og annar hlutinn í starfi stofnunarinnar. Hinn hlutinn er eins konar sagiifræði, hún fjallar um liðna tímann. Gott dæmi um þetta eru þjóðhagsreikningarnjr; stærð þjóðarkökunnar, hverjir búa hana tU, hvernig hún skiptist í laun og hagnað fyrirtækja, hver sé hlutur einkaneyslunnar og fjárfestingar- jnnar, svo nokkur dæmi séu nefnd. Sami maöurinn hefur haft umsjón meö þessu verkefni í mörg ár. Hann heitir Gamahel Sveinsson. efnahagsráðunautur ríkisstjórnar- innar, Birgir Árnason er sérfræðing- ur hjá viðskiptaráðuneytinu í efnahagsmálum og Rósmundur Guðnason, sem sá um sjávarútvegs- deild stofnunarinnar um árabil, er nú með eigin rekstur sem ráögjafi. Ólafur með metnað til að stjórna Þegar Jón Sigurösson tók sér frí sem forstjóri Þjóðhagsstofnunar á árunum eftir 1980 og hélt til Wash- ington til starfa fyrir alþjóðagjald* eyrissjóðinn leysti helsti samstarfs- maður hans, Ólafur Davíðsson, hann af sem forsrjóra á meðan. Fæstir áttu von á því að Jón kæmi aftur til að starfa á Þjóðhagsstofnun. Þegar ljóst var að hann kæmi aftur réð Ólafur sig sem framkvæmdastjóra Félags íslenskra iðnrekenda. þaö er fullyrt áð þarna hafi persónulegur metnað- ur Ólafs ráðið mestu um frekar en óánægja hjá stofnuninni. Þeir voru gott „tím" Þeir Jón, Olafur, Hallgrímur, Sig- urður B. Stefánsson og Bolli eru sagðir hafa verið mjög samrýmdir og átt gott með að vinna saman. Hjá þeim var Uðsandi. Þeir voru gott lið og komu allir inn á stofnunina á ár- unum í kringum 1970. Sigurður B. Stefánsson er sagður hafa hætt á stofnuninni þar sem hann hafi viljaö reyna fyrir sér á nýjum miðum. Hann réðst til Kaup- þings og nú er hann framkvæmda- stjóri Verðbréfamarkaðar Iðnaðar- bankans. Metnaður Hallgríms til að stjórna Þegar Ólafur og Sigurður voru. metnað til að ná og Ólafur ísleifsson hvarf til starfa í alþjóöadeild Seðla- bankans og síðan til Alþjóðagjaldeyr- issjóðsins í Washington. Metnaður Bolla til að stjórna Þegar Þórður Friðjónsson, sem verið hafði efnahagsráðunautur rík- issrjórna Gunnars Thoroddsen og Steingríms Hermannssonar, var skyndUega settur forstjóri Þjóðhags- stofnunar er Jón Sigurðsson sneri sér að srjórnmálunum í byrjun síð- asta árs mun BoUi BoUason hafa orðið fyrir núklum vonbrigðum og jafnframt reiður. Hann var aðstoðar- forstjóri og tilheyrði súperUðinu sem áður hefur verið sagt frá og náði svo vel saman. Heimildir DV segja að BoUi hafi ætlað að hætta strax þ'ar sem metn- aður hans sætti sig ekki við að hann fengi ekki starfið. Það dróst þó á langinn eða þar tíl síðastUðið haust að hann hætti. Hóf hann þá störf sem sérstakur efnahagsráðgjafi fjármála- ráðherra. £ Þau Maríanna og Birgir hafa svo fylgt út á eftir BoUa. Og sömu sögu er að segja um Sigurð Snævarr. Daglegu málin í sérstakt efna- hagsráðuneyti Verði Þjóðhagsstofnun lögð niður virðist sem þjóðhagsreikningarnir og upplýsingaöflunin fari undir Hag- stofuna en daglegu máUn svonefndu; þjóðhagsspár, verðlagsspár og önnur sérverkefni, verði unnin í því ráðu- neyti sem fer méð efnahagsmáUn en það er nú forsætisráðuneytið. í ná- grannalöndum okkar mun fjármála- ráðuneytið yfirleitt vera það ráðuneyti sem stýrir efnahagsmál- unum. Ennfremur yrði mikU samkeppni við þá fjölmörgu sem gera nú efnahagsspár í þjóðfélaginu, eins og Vinnuveitendasambandið,' Félag íslenskra iðnrekenda, Alþýðu- sambahdið, Verslunarráð, Seðla- bankann, Kaupþing og fleiri. Samkeppni um efnahagsspár Þeir sem DV hefur rætt við tetia að svona samkeppni sé mjög af hinu góða. Þannig fengi almenningur mörg sjónarmið en ekki einhvern stóra sannleik frá einum aðUa. Að vísu yrði spá stjórnvalda ítarlegust en aörir, eins og Vinnuveitendasam- bandið, byggðu sínar spár á grunn- upplýsingum frá opinberu spánni en kæmu síðan inn með sínar eigin for- sendur. Verðbólguspárnar yfirleitt aldrei staðist Gagnrýnt hefur verið aö spár Þjóð- hagsstofnunar standist ekki. Hægt er að skipta spám stofnunarinnar í tvo flokka, þjóðhagsspá og verö- lagsspá. Það eru sérstaklega verö- lagsspárnar sem ekki hafa staðist og svo hefur verið í mörg ár. Spár um raunstærðir eins og aflabrögð, fram- leiðslumagn atvinnuveganna og fleira hafa staðist ágætlega. Rétt er að minna á að verðmæti, tíl dæmis þjóðarframleiðslan, er magn sinnum verð. Vandinn við verðbólguspárnar, sem stofnunin hefur orðið að gUma við eins bg aðrir, eru forsendurnar. Hvað hækka laun fólks mikið og til hve langs tíma verður samið? Ljóst er að í forsendunum getur komiö þrýstingur frá opinberum aðUum. Hiö opinbera segist hugsanlega geta haldið launum niðri þó að allir aðrir í þjóðfélaginu sjái að það séu veikar forséndur og jafnvel út í hött. Og hvað á stofnunin að setja frá sér ef stjórnmálamenn segjast harðir á sinni launastefnu? Þarna er hætta á að opinber stofnun verði að taka til- Ut tU srjórnmálamannanna en spár manna og stofnana í atvinnuUfinu séu raunhæfari. Upplýsinganna er þörf vegna hagstjórnar Á meðan þjóðfélög búa við hag- stjórn af einu eða öðru tagi er þörf fyrir stofnun sem safnar upplýsing- um um efnahagsUfið. Hversu miklU er innflutningurinn, útflutningur- inn, hlutur launa í kökunni og margair aðrar upplýsingar? Hvernig getur tjl dæmis hagstjórn, sem geng- ur út á að skerða launin, komið að gagni ef enginn hefur umsjón með því að reUma út hve stór hluti launin eru í þjóðartekjum? Víst er að Þjóðhagsstofnun er kom- in í brennidepilinn í srjórnsýslunhi. Þeir neikvæðustu segja að hún sé orðin mUdð vandamál. Aðrir segja að hún nái sér á strik aftur þegar það fóUt sem þar starfar núna hefur feng- ið sína þjálfun. Jón Sigurðsson hefur áhyggj- ur af stofnuninni Að sögn heimUda DV hefur Jón Sigurðsson viðskiptaráðherra ekki sagt starfi sínu sem forsrjóri Þjóð- hagsstofnunar lausu vegna þess að hann hefur áhyggjur af stöðu stofn- unarinnar. „Hann fer aldrei inn á Þjóðhagsstofnun aftur eftJr að hafa verið í póhtíkinni. TU þess er hann of mUdU prinsippmaður. En hann heldur í embættið tU að geta haft sín áhrif á framtíð stofnunarinnar. Hann hefur mlklar áhyggjur af gangi mála þar núna," sagði einn heimUdar- manna okkar. -JGH

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.