Dagblaðið Vísir - DV - 28.05.1988, Blaðsíða 31

LAUGARDAGUR 28. MAÍ 1988.
43
is hjá Iceland Seafood Corporatíon:
i
Friðgeirsson, nýbakaður forstjóri
ég aö mér ákveðin verkefni innan
sjávarafurðadeildarinnar, svona
óskilgreind ígripaverkefni. Ég vann
við þau verkefni sem dagurinn bauð
upp á og þurftu að fá skjóta úrlausn.
Siðan fóru þeir að festa mig í ákveön-
um greinum þannig að ég fór að
sinna- mjöl- og lýsisviðskiptum og
hliðarafurðum, öllu sem raunveru-
lega var ekki frystivara. Þess vegna
lenti ég í því líka að fara í þessi
skreiðarviðskipti sem urðu allum-
fangsmikil um tíma.
Viö vorum ekkert í skreiðarvið-
skiptum á þessum tíma en þegar best
lét voru skreiðarviðskiptin nærri því
aö vera um þriðjungur af heildarum-
svifum sjávarafurðadeildarinnar.
Sjávarafurðadeildin er þriöjungur-
inn af Sambandinu svo þetta voru
orðin 10% af heildarumsvifum sam-
vinnuhreyfingarinnar í heild á þeim
tíma.“
Sautján sumur í sveit
„Ég er fæddur hér í Reykjavík en
hef alltaf viljað kenna mig svolítiö
mikið við sveitina þvi að ég var í
sveit sem drengur, ein 17 sumur, sem
ég tel tiltölulega óvenjulegt. Ég var
mikið í Króksfirði í Reykhólasveit,
þaðan sem móðir mín, Sigríður
Magnúsdóttir, er ættuð, og sinnti þar
öllum venjulegum sveitastörfum og
lét mér líða vel í náttúrunni, eins og
það heitir. Faðir minn var Friðgeir
Sveinsson kennari. Hann lést 1955.
Þau voru hvorug tengd samvinnu-
hreyfingunni en faðir minn var mik-
ið í félagsmálum."
- Hélstu svo áfram að vera í sveit-
inni, í Samvinnuskólanum?
„Samvinnuskólinn náði mjög vel
til mín. Mér leið sérstaklega vel þar.
Mér fannst námið vera gott og félags-
starfið var gífurlega mikið. Það er
ekki síður uppbyggjandi en „prós-
inn“ sjálfur. Síðan hef ég setið í
skólanefnd Samvinnuskólans á Bif-
röst og hef tekiö þátt í því að breyta
skipulagi hans yfir í það að fara yfir
á háskólastig sem er breyting sem
raunverulega svarar kalli tímans.
Það verður hreint háskólanám. Öll
helstu atriði viðskiptafræðinnar og
rekstrarfræðinnar eru tekin fyrir og
sett í tiltölulega mikið samanþjappað
form. Þar verður reynt að gefa raun-
verulega skemmri skím á því sem
menn myndu ná með meiri umbúð-
um en lengra námi. Menn fá víð-
tækari lesningu, til dæmis í við-
skiptafræðinni, sem er ein fjögur ár.
Víðtækari lesning verður nokkuð
meiri lesning í sjálfu sér. Við ætlum
að reyna að niðursjóða helstu við-
skiptalegu þættina úr viðskiptafræð-
inni í tveggja ára nám.“
Læknir eða prestur
- Sástu,þegarþúvarstyngri,strax
fyrir þér Samvinnuskólann og síðan
leiðina beint inn í Sambandið?
„Nei, það gerði ég ekki. Móðir mín
vildi reyndar alltaf aö ég yrði læknir
eða prestur. Kannski hefur sveita-
sælan haft þessi jákvæðu áhrif á
mig, ég veit þaö ekki. Eftir landspróf
var það mikil spurning hvort ég ætti
að fara í menntaskóla en niðurstaðan
varð sú að ég ákvað að snúa mér
öðruvísi í málunum, án þess þó að
ég væri búinn að ákveða hvernig ég
gerði það, og valdi, eigum við að
segja, skemmri leiðimar í náminu.
Skemmri leiðirnar fólust í því að
vera í skóla eins og Samvinnuskólan-
um, sem gaf mikið á stuttum tíma,
og síðan gerði ég svona svipað með
því að fara í nám úti í Bretlandi. Það
var einnig skemmri skóh sem gaf þó
góða undirstöðu. Ég er ekki að segja
að menntunin hafi veriö tæmandi.
Það er einmitt svo með þessar
skemmri skírnir; þær gefa manni þá
möguleika að þróa hlutina með sér
sjálfur eftir að maður er búinn að
ná undirstöðunni, bæði í starfi eða
eftirleit í bókasafni eða einhveiju
slíku, og fá þannig góða grundvallar-
þekkingu á öllu.“
Náði 35% af markaðnum
á tveimur árum
- Vannstu aldrei annars staðar en
hjá Sambandinu?
„Ég gleymdi að minnast á það að
þegar ég var í Samvinnuskólanum
var ekki meiningin að fara að starfa
hjá Sambandinu og ég byrjaði annars
staðar. Á milh bekkja í skóla og
fyrsta árið eftir Samvinnuskólann
starfaði ég í Rafiðjunni við innflutn-
ing á heimilistækjum og átti þar al-
veg gífurlega skemmtilegan tíma.
Viö brutum ákveðinn ís með því að
fara að flytja inn með flugi. Þá voru
gámar ekki komnir th sögunnar og
vörurnar komu-oft skemmdar með
skipunum. Við fengum þetta hins
vegar mjög heht með fluginu. Það
var eilítið dýrara en þegar upp var
staðiö var þetta miklu ódýrara. Þetta
var gífurlega spennandi tími. Ég man
að 11 fyrirtæki voru þá starfandi á
þessum markaöi og við náðum 35%
af markaðshlutdeildinni á tveimur
árum. En mér fannst þetta vera
þröngt svið og innflutningurinn
skapaði ekki miklar gjaldeyristekjur
fyrir ísland. Þó að þetta væri spenn-
andi verkefni og gaman aö vinna að
því sem slíku hugsa ég alltaf meira
um að koma afurðinni í verð í út-
flutningi og fá gjaldeyrinn inn.“
ísland ekkert
nema fiskur
„Einmitt þegar ég var að leita að
starfi á sínum tíma þá man ég ahtaf
hversu gífurlega mikið af þessum
prjónastofum var á lausu. Þá stóð th
boða aö vera í forsvari fyrir eina
slíka og góð laun voru í boði. Ég ák-
vað hins vegar að ráða mig th sjávar-
afurðadeildarinnar fyrir laun sem
voru einum þriðja lægri. Það var
vegna þess að ég var búinn að lesa
Hagtíðindin og sá að ísland var ekk-
ert nema fiskur. Þrátt fyrir mikla
erfiðleika, verðhrun í Bandaríkjun-
um og erfiðleika í fiskvinnslunni
hérna heima eru fjölmörg málefni
sem sannarlega eru þess eðlis að
hafa verulegar áhyggjur af. Ég er
ágætlega ánægður með að fara inn í
þessá grein aftur, ég þekki umhverf-
ið. En sannarlega kveö ég þetta um-
hverfi með ákveðnum trega. Það hef-
ur verið gott að vinna hér í búvöru-
deildinni. Þar hefur tekist svona
nokkurn veginn það sem maður ætl-
aði sér. Plönin náðu að vísu örhtið
lengra fram í framtíðina heldur en
komið er. Engu að síður eru öll þau
megináform, sem ég lagði af staö
með, búin að rætast. Og umhverfið
er búið að vera mér ny ög hagstætt.“
í kjölfar uppsagnar forvera þíns,
Eysteins Helgasonar, langaði mig að
heyra áht þitt á aðdraganda málsins:
„Það væri í fyllsta máta ósann-
gjarnt af mér að segja eitthvað um
það að svo lítið skoðuðu máh sem
raun ber vitni. Ég ht raunverulega á
þetta þannig aö nú sé sú staða uppi
að þarna sé stórt verkefni óleyst hjá
samvinnuhreyfingunni og ég er ahur
af vhja geröur til að sýna aha þá alúð
sem ég kann og get við að leysa þetta
mál. En aö hafa ákveöna skoðun á
þeim málum, sem uppi hafa verið
núna, það vil ég ekki gera. Út af fyr-
ir sig lít ég auðvitað á máhð alveg
eftir þeim leiðum sem ég hef fengið
það til mín. Hins vegar er þetta mál
bara þess eðhs að mjög óhepphegt
væri að ég færi að hafa einhveijar
skoðanir á því, enda er málið leyst.
Ég sé ekki að það þjóni nokkrum th-
gangi að fara að ýfa það upp aftur.“
Erfið ákvörðun að
skipta um umhverfi
Magnús er giftur og á þijú böm,
11,8 og 3ja ára. Eldri börnin em kom-
in á skólaaldur. „Þess vegna stillir
maður sínar ferðaáætlanir inn á að
koma sér fyrir fyrir lok ágústmánað-
ar því að þá hefst skólinn þar úti,“
sagði Magnús, „að því leyti er tíminn
hepphegur. Éf menn vilja vera að
horfa á þaö þannig þá eru börnin á
tiltölulega heppilegum aldri fyrir
svona breytingu. Það verður mun
erfiðara ef börn eru orðin miklu eldri
og þurfa að sækja háskólanám þar
úti sem eru mikil viðbrigði fyrir þau
og gæti verið erfitt aö kljúfa og vera
með tungumáhð þar að auki á bak-
inu. Aldur barnanna er einmitt mjög
heppilegur, ef hann getur þá ein-
hvem tíma verið það í þessu thliti."
- Eiginkona Magnúsar heitir Sigrún
Davíðsdóttir og er skurðstofuhjúkr-
unarfræðingur og vinnur sem shkur.
Við spurðum Magnús hvort hún
hygðist fylgja honum og starfa þarna
úti:
„Ég geri ekki ráö fyrir því að hún
fari að vinna fyrst um sinn. Það verð-
ur okkur ærið nóg að koma okkur
fyrir og jafna okkur í þessu um-
hverfi. Hvort hún fer að vinna þarna
seinna meir verður tíminn að leiða í
ljós.“
- Var það mikil og erfið ákvörðun
að fara að skipta um umhverfi, fara
th Bandaríkjanna?
Efnahagsumhverfi
íslendinga
„Ég myndi segja að fyrir hana hafi
þ'að verið gífurlega mikh ákvörðun.
Fyrir mig er það þæghegra. Það er
ekkert erfitt að hugsa sér að fara að
vinna fyrir jafnmyndarlegt fyrirtæki
eins og Iceland Seafood og að fást við
svo spennandi viöfangsefni sem þar
eru uppi. Það er ekki erfitt að fara
inn í það fiskumhverfi sem er jú efna-
hagsumhverfi íslendinga og okkur í
blóð borið aö vera ævinlega með
augun á. Þetta er ekki erfitt.
Það sem er erfitt fyrir konuna er
kannski að slíta sig úr því umhverfi,
sem við erum nýbúin að byggja upp
hér heima, og að taka börnin úr því
nýja félagsumhverfi sem þau eru
búin að stofna sér í þessu nýja hverfi
okkar. í þriðja lagi má segja að erfitt
sé fyrir eiginkonuna að þurfa að fara
í meiri einangrun þarna úti vegna
þess að ég nýt jú ahtaf félagsskapar-
ins í gegnum fyrirtækið og starfið.
Hún þarf aftur á móti að byggja allt
upp í alveg nýju umhverfi með ekk-
ert í höndunum. Hún hefur engan
mögiheika á að koma upp tengslum
viö einhvern í gegnum fyrirtæki."
íslendingar á
tímamótum
- Ætlar þú aö koma með einhverj-
ar nýjar hugmyndir inn í fyrirtækið?
„Ég tel að Iceland Seafood Corpor-
ation sé fyrirmynd fyrirtækja á
þessu sviði. Það þýðir ekki þar með
að ekki sé svigrúm th að íhuga ný
áform, einhveijar breytingar eða
eitthvað slíkt. í sambandi við það vh
ég th dæmis nefna að við íslendingar
stöndum nú á ákaflega miklum tíma-
mótum. í fyrsta lagi erum við að fara
út í laxeldi og markaðssetning á laxi
er ábygghega mjög spennandi verk-
efni. Það ríöur mikið á að það takist
vel. Það þarf að vinna á nánast svolít-
ið faglegan máta. Við erum að fara
inn í sjófrystingu á fiski og úrvinnslu
á honum um borð í frystitogurum
sem á margan hátt ættu að leysa
hlutverk frystihúsanna. Það kallar á
nýja aðferð í markaðssetningu. Það
þarf að byggja upp kröfurnar fyrir
þessa afurð eða þessa tegund afurða.
Þá höfum viö verið að vinna á stofna-
namarkaði. Veriö getur að þetta nýja
umhverfi kahi á að við þurfum að
kíkja pínuhtið á hvort við getum far-
ið að vinna að neytendamarkaði og
hvort við höfum einhverja betrunar-
leið með því að skoða þær leiðir."
Skiptar skoðanir um
verðlækkunina
- Varðandi verðlækkunina, sem
Magnús Gústavsson ákvarðaði hjá
Coldwater Seafood á dögunum og til-
kynnti fyrirvaralaust á fóstudaginn
var, virtist koma upp einhver óá-
nægja innan Sambandsins. Hvað hef-
ur Magnús um málið aö segja?
„Það er alltaf spurning þegar um
verðbreytingu er að ræða. Þegar ver-
ið er að hjálpa th við fyrirtæki, sem
eiga í vanda, hefur oft heyrst sá frasi
aö of lítið sé gert og of seint. Spurn-
ingin er kannski um það hvort þetta
er of mikið og of snemma eða hvort
þetta er passlegt miðað við tíma. Það
eru skiptar skoðanir um það.
Ákvörðunin kom frá Coldwater, þar
þekkja þeir ástæðurnar fyrir henni.
Ég er ekki kominn nægilega inn í
þau mál til að ég geti mótað mér
skoðun á því hvort þetta er að ein-
hverju verulegu leyti rangt eða gall-
að. Þegar verðákvörðun hefur hins
vegar verið tekin hljóta að vera mjög
sérstakar ástæður fyrir því ef grund-
vöhur er fyrir öðru heldur en að hitt
fyrirtækið fylgi á eftir. Þá skiptir
heldur ekki máli hvort sú ákvörðun
er til hækkunar eða lækkunar. Viö
skulum segja sem svo að Coldwater
ákveði að hækka verð. Þá er alveg
ljóst að hitt fyrirtækið verður raun-
verulega að fylgja á eftir, að minnsta
kosti að miklu leyti, hvort sem það
er th hækkunar eða lækkunar. Þá
er það ekki spurningin hver veröur
á undan. Það er sá sem hreyfir sig á
markaðnum. Hann skapar fordæmið
og það þarf að vera mjög sérstök
aðstaða eða ákvörðunin þarf að vera
opinberlega mjög réttlaus ef hinn
aðilinn kemur ekki á eftir.“
Starfið aðaláhugamálið
- Magnús er greiihlega mjög
áhugasamur um starfiö og það sem
framundan er hjá einu af undirstöðu-
fyrirtækjum íslendinga. En hefur
hann einhver áhugamál?
„Ég verð að viðurkenna þá ófrjóu
stöðu að starfið hefur verið mitt
áhugamál meira eða minna,“ segir
Magnús með bros á vör. „Ég get skýrt
það þannig að flestöll áhugamál riðl-
uðust þegar fjarvistir voru miklar
og óreglulegar, eins og þegar ég var
í skreiðarviðskiptunum. Ég gat kom-
ið klukkan tvö að degi og sagt: ég
þarf að fara úr landi í fyrramálið.
Það gátu verið tveir dagar og það
gátu eins veriö 13 vikur. Þetta var
að því leytinu lakara heldur en sjó-
mannslíf að ekki var hægt að segja
um það fyrirfram hvað þetta yröi ca
lengi. Þá fóru áhugamálin svolítið
úr skorðum. En sannarlega hef ég
áhugamál, ég hef mjög gaman af lax-
veiði, ég hef gaman af að fara á skíði,
ég hef gaman af tónhst og badminton
og einu og öðru, bara eftir því hvaö
upp kemur hveiju sinni. Ég hugsa
aö ég verði fljótari að telja ugp- þaö
sem ég hef engan áhuga á. Ég hef
ekki gaman af fótbolta, það þykir
víst svolítiö sérstakt, og ég hef ekki
gaman af aö lesa Laxness. Ég er
kannski að segja þetta til að vera
frumlegur. En af því að það er ekk-
ert annað frumlegt þá verður maður
að bæta það upp með einhverju öðru.
Þetta er það sem fer mest á skjön við
það sem öllum öðrum finnst þannig
að það er ekki rétt aö taka það fram!“
Fæ bókasafnið
sent vestur
„Það má kannski bæta því við aö
einhver sagði við mig: mikið óskap-
lega átt þú gott að vera ekki kominn
á það þroskastig að líka við Laxness,
þá áttu einhvern tímann eftir aö
skemmta þér viö að lesa hann.
Kannski fær maöur bókasafnið sent
einhvern tímann vestur jog á ein-
hvern tímann eftir aö lWja hann.
Hann er nú þjóðhetja á bókrnamta-
sviðinu."
- En hefurðu ekki fengið félags^
málaáhugann í arf frá föður þínum?
„Ja, ég var formaður starfsmanna-
félags Sambandsins á sínum tíma í
um þrjú ár og einnig var ég fulltrúi
starfsmanna í stjórn Sambandsins í
2 ár. En önnur störf eru ekki þess
virði að nefna þau.“
Hús Guðjóns B. á sölu
- Hvað hyggst þú verða lengi fyrir
vestan?
„Það er ákaflega óljóst og maður
skyldi aldrei reyna að vera spámaður
fram í tímann. Menn taka sig ekki
upp svo langa leið með fjölskyldu
sína fyrir minna heldur en 3 til 5 ár.
Það verður bara að ráðast af um-
hverfi og aðstæðum hveiju sinni.
Ég fer einn út núna. Æth ég geri
ekki forskoðun á húsnæði og svo fæ
ég konuna mína út til að ákvarða
með mér um húsnæði. Næstu tvo
mánuði verð ég að mestu á flakki
yfir Atlantshafiö og í einhverri af
þeim ferðum mun ég taka hana með
til að standa í íbúðarkaupum og
fleiru."
- Kaupirðu ekki gamla húsið hans
Guöjóns B. Ólafssonar?
„Það er aldrei að vita, það er á sölu-
hsta. Nei, æth menn verði ekki svona
í upphafi að taka þetta í áföngum."
-GKr
Stórt verkefni
óleyst hjá SÍS
- í ljósi þess fjaðrafoks, sem varð