Dagblaðið Vísir - DV - 20.05.1989, Blaðsíða 25

24
LAUGARDAGUR 20. MAÍ 1989.
LAUGARDAGUR 20. MAÍ 1989.
41
Samstaðan
kom mér
á óvart
- segir Wincie Jóhannsdóttir, formaður HÍK
Wincie Jóhannsdóttir, formaður
Hins íslenska kennarafélags, hefur
veriö mikið í sviðsljósinu undan-
farnar vikur, eða meðan á sex vikna
verkfalli BHMR-manna stóð. Wincie
hefur verið formaður HÍK frá haust-
inu 1987 og er þetta í fyrsta skipti
sem hún lendir í verkfallsbaráttu
fyrir félagið. Þegar viðtalið við
Wincie var tekið að kvöldi fimmtu-
dags, þegar loks hafði verið samið,
hafði hún verið í stöðugum fundar-
höldum samfleytt í þrjátíu klukku-
stundir.
„Maður er oröinn þreyttur, það
verð ég að viðurkenna. Þetta er
reyndar fyrsta vökulotan okkar.
Það hefur verið stefna okkar að fá
einhverja hvíld á hverri nóttu,“
sagði Wincie er hún settist niður
með tebolla í kaftistofu Menntaskól-
ans við Hamrahlíð eftir erfiðan dag.
, ,Þegar maður hélt aö allt væri geng-
ið saman þá var eftir að ganga frá
ótal endum. Ég hafði ekki gert mér
grein fyrir því. Mér datt heldur aldr-
ei í hug að verkfallið myndi standa
svona lengi. Það hvarflaði ekki að
mér að fjármála- og menntamála-
ráðuneytin myndu leyfa sér svona
langt verkfall. Þá get ég bent á að á
fyrstu dögum verkfallsins fór samn-
inganefnd ríkisins af fundi og ræddi
ekki við okkur í níu daga eftir það,“
segir Wincie.
Almenningur á móti
Hún telur almenningsálitið hafa
verið á móti kennurum allan þann
tíma sem verkfallið stóð. „Það hefur
verið mikill hávaði í þeim sem voru
á móti okkur. Hins vegar finnst mér
athyglisvert að yfir 30% þeirra, sem
svöruöu skoðanakönnun um verk-
fallið, voru okkur meðmælt.“
Wincie telur nemendur engan
veginn undir það búna að fara f próf.
„Ég þekki umræðu nemenda best
frá mínu eigin heimili því sonur
minn er í menntaskóla. Þegar ég
kom heim af samningafundum voru
venjulega nokkrir nemendur heima
hjá mér og ég þekki vel þeirra til-
finningar. Frá þeim fékk ég stuðn-
ing og ég varð aldrei fyrir aðkasti
frá nokkrum nemanda þennan tíma
sem verkfallið stóö. Við buðum fjöl-
mörgum nemendum í stærstu fram-
haldsskólum landsins á fund með
okkur sem var mjög málefnalegur.
Þar kom upp mikil gagnrýni en
einnig stuðningur. Ég tel, nú þegar
verkfallið er leyst, að bæta verði
nemendum upp þá kennslu sem þeir
hcifa tapað."
Ekki ánægð
með samninginn
Wincie segist ekkert allt of ánægð
með þá samninga sem að lokum tók-
ust. „Til þess að samningurinn skili
því sem hann á að gera þarf fjár-
málaráðuneytið að fylgja anda hans.
Ég efast ekki um að mögulegt væri
aö finna lagakróka eða orðhengils-
hátt sem hægt yrði að nota til að
draga úr áhrifum samningsins. Við
erum orðin tortryggin vegna þeirra
loforða sem ekki hafa verið efnd.
Ég reyni þó að vera jákvæð því
svona langtímasamningur með
kerfisbreytingum og athugunum
kallar á mikla samvinnu. Ég ætla
mér því ekki að vera tortryggin
heldur vakandi og bregðast við
hverri vanefnd. Félagsmenn þurfa
allir að vera vakandi og bregðast
við hugsanlegum vanefndum skjótt.
Ég held að sá trúnaðarbrestur, sem
orðinn er milli ríkisins og starfs-
manna þess, sé mjög skaðlegur.
Þó að þeir æth sér að spara ein-
hverjar krónur með lagakrókum þá
tapa þeir þegar á hólminn er komið.
Báðir aðilar verða að vinna að bættu
andrúmslofti. í okkar samningi er
ekki verið að tala um miklar pró-
sentuhækkanir heldur verið að leið-
rétta launakjör okkar, miðað við
kjör þeirra sem starfa á almennum
markaði með hhðstæða menntun og
ábyrgð.“
Samningar í fyrra
í fyrravetur stóð Wincie í samn-
ingaviðræðum við ríkið án þess að
til verkfalla kæmi. „Ég vann að því
að útfæra samning fyrir kennara
sem ríkisvaldið haföi sagt að myndi
leiða til stórfelldra kjarabóta þegar
samningurinn var gerður að loknu
verkfalli 1987. Þegar til kom hafði
þess ekki verið gætt að það stæði
skýrum orðum í samningstextanum
að til hækkana skyldi koma. Við
vorum að vinna að ákveðnum kerf-
isbreytingum sem áttu að færa okk-
ur kjarabætur en þá voru viðbrögð
ríkisins þau að benda á að ekkert
stæði um .hækkanir í samningun-
um. Það náðist aldrei samningur um
þessar breytingar enda komu
bráðabirgðalögin á okkur eins og
marga aðra.“
Wincie telur að í þessari kjarabar-
áttu nú hafi ríkt óvenju góð sam-
staða mihi félagsmanna. „Þetta hef-
ur verið ótrúleg samstaða. Það hafa
ahir lagst mjög mikið á eitt. Þó að
við vildum trúa að þetta gæti gengið
áttu alhr von á að einhvers staöar
yrðu brestir. Við vorum undir það
búin að leggja þyrfti vinnu í að halda
öhum saman, að einhverjir yrðu að
gera málamiðlun eða gerast sátta-
semjarar. Á þetta reyndi aldrei.
Sum félögin eru lítil og hafa lítiö
fé. Tvö félög innan BHMR eru fjöl-
mennust, Hið íslenska kennarafélag
og Félag náttúrufræðinga, þess
vegna bar meira á þessum tveimur
félögum en öðrum á meðan verk-
falhð stóð yfir. Auk þess koma þessi
félög víða við á viðkvæmum stööum
í þjóðfélaginu, eins og við t.d. með
nemendurna."
Ekki áhugamálið
Wincie segist ekki hafa haft gam-
an af allri þessari fjölmiðlaathygli
sem hún hefur fengið undanfarið.
„Vissulega hafa verið margar góðar
stundir í þessari kjarabaráttu eins
og er þegar margir vinna saman.
Hins vegar er þetta ekki mitt áhuga-
mál. Það er pólitík í þessu og ýmsar
ógeðfehdar hliðar á svona máli.“
Eins og gefur að skilja hefur
Wincie lítið dvalið á heimili sínu
síðustu vikur. Hún segist vera hepp-
in með að heimilið er ekki stórt.
„Við erum bara tvö, ég og sonur
minn. Hann og kærastan hafa séð
um heimilið fyrir mig, létt af mér
öhum heimihsstörfum og verið mér
góð.“
Wincie hefur starfað sem kennari
við Menntaskólann í Hamrahhð frá
árinu 1974. Hún er fædd í Kaliforníu
og bjó þar að mestu til sextán ára
aldurs. Móðir hennar er amerísk en
faðir hennar var íslenskur. „Faðir
minn, Jóhann S. Hannesson, var
skólameistari á Laugarvatni í tíu ár,
kenndi hér í MH um tíma og vann
síðan að stóru ensk-íslensku orða-
bókinni."
Skildi ekki íslensku
Wincie kom heim til íslands sext-
án ára og hóf þá nám í Menntaskól-
anum í Reykjavík þrátt fyrir að hún
talaði ekki eitt orð í íslensku. „For-
eldrar mínir komu heim einu og
hálfu ári síðar og þá fór ég með þeim
á Laugarvatn þar sem ég kláraði
skólann. Það var dálítið ævintýra-
legt að byrja í MR þar sem kennar-
inn sat bara við sitt borð upp á I
gamla móðinn, talaði látlaust og tók I
mann upp án þess að ég skildi orð
af því sem hann sagði. Það var bara
í enskutímum hjá Guðna sem ég gat
fylgst með. Þetta tókst einhvern veg-
inn og ég náði öllu nema stafsetn-
ingu um vorið. Reyndar mátti mað-
ur fá ofsalega lágt í sumum fógum.
Ég fékk 2,2 í íslandssögu,“ segir
Wincie og skellihlær.
Eftir stúdentspróf fór Wincie til
Skotlands og hóf nám i frönsku og
spænsku til að byrja með en breytti
síðan yfir í enskar bókmenntir.
„Aftur breytti ég og fór í heim-
speki. Þegar allt leggst saman heitir
það að ég sé með próf í ensku og
heimspeki."
Ellefu ár í Bretlandi
Wincie bjó um ehefu ára skeið í
Bretlandi, fyrst í Edinborg, síðan í
Wales og svo aftur í Edinborg. Eftir
háskólapróf giftist hún Englendingi
og flutti meö honum til Wales þar
sem hún eignaðist soninn. Upp úr
""""' "y^r''aT. w •
i W&itfi vt«r mawp [ j
Törninni er lokið hjá Wincie Jóhannsdóttur að þessu sinni. Hún segist ekki allt of ánægð með samningana en ætlar að reyna að vera jákvæð.
DV-mynd Kristján Ari
hjónabandinu slitnaði nokkrum
árum síðar. Wincie flutti aftur til
Edinborgar og fór í kennaraháskóla.
Eftir að hún lauk prófi kenndi hún
í tvö ár áður en haldið var heim th
íslands. „Æth ég hafi ekki komið
heim vegna þess að sonur minn átti
að hefja skólagöngu. Ég mat það svo
að betra væri fyrir bam að alast upp
á íslandi en í stórborg í Bretlandi.
Ég tel að það sé gott fyrir börn að
alast upp á íslandi. Hér eru meiri
líkur á að einstakhngurinn sé virtur
sem slíkur og börn öðlist meira
sjálfstraust."
Þegar Wincie kom aftur th lands-
ins fékk hún tímabundna afleys-
ingastöðu í MH. Kennarinn, sem
hún leysti af, kom ekki aftur þannig
að hún ílengdist í starfmu. „Ég
starfaði hér í þrjú ár og ætlaði þá
að hætta kennslu fyrir fuht og allt.
Ég fór að vinna við annað starf en
hafði ekki verið lengi frá skólanum
er ég bað um starf við öldungadeild-
ina. Þar með var ég byrjuð aftur að
kenna á fuhu og hef gert síðan, utan
eitt ár er ég fór í framhaldsnám til
Bandaríkjanna. Nú er ég í hálfri
stöðu með formennskunni í HÍK."
Wincie kennir ensku við skólann
og almenna málfræði. Hún segir að
það hafi verið slys að hafa lent í
formennsku HÍK. „Ég hef ekki tekið
mjög virkan þátt í félagsstörfum en
er ein af þeim sem hættir til að opna
ahtaf munninn á öllum fundum. Ég
lendi þess vegna í hinum og þessum
nefndum án þess að ætla það. Mann-
eskja í uppstihingarnefndinni hjá
HÍk fór fram á að ég gæfi kost á
mér th formennsku. Vegna þess að
það var þessi manneskja á þessum
tíma gat ég ekki neitað henni af
ýmsum ástæðum. Þetta var Dan-
fríöur Skarphéðinsdóttir sem var
óvænt á leið á þing fyrir Kvennalist-
ann.“
Sigraði íyo karlmenn
Wincie segist ekki vita af hverju
hún var kjörin formaður. Með henni
í framboði voru tveir karlmenn.
„Núna er í fyrsta skipti kvenna-
stjórn hjá HÍK, íjórar konur af sjö í
stjóm. Kannski vildu félagsmenn
stokka upp eða menn vissu að ég
var ekki pólitísk í skóla og félags-
málum og hlynnt því að kennarafé-
lögin sameinist, án blóðugrar bylt-
ingar þó. Ég hef velt þessu kjöri fyr-
ir mér vegna þess að ég var hissa á
sigri mínum,“ segir Wincie enn-
fremur.
Þó að Wincie hafi ekki haft mikinn
tíma undanfarið th að sinna áhuga-
málum þá eru þau margvísleg. „Á
meðan ég stend í streði eins og und-
anfarið get ég eiginlega ekkert utan
vinnutíma, nema kannski helst að
lesa afþreyingarreyfara eða sofa.
Svona vanalega sinni ég kórstörf-
um. Ég er í tónleikakór Dómkirkj-
unnar. Þetta er ungur kór og ein-
beitir sér að tónleikaprógrömmum
þótt við æfum í kirkjunni og syngj-
um oft yið messur."
Tónleikaferð í sumar
Wincie segisf.hafa áhuga á allri
tónlist og oft komi fyrir að hún rauli
með sjálfri sér. „Það er heilmikið
félagsstarf í kringum kórinn og
mjög náið samband milli okkar kór-
félaganna. Það má líkja kórnum við
bekk í heimavistarskóla þó að félag-
ar séu frá sextán ára og upp í fimm-
tugt. Við æfum tvisvar í viku og í
ágúst ætlum við að fara í tónleika-
ferðalag til Tékkóslóvakíu og A-
Þýskalands. í tengslum við það æf-
um við m.a. nokkur erfið nútíma-
verk.“
Wincie segist ætla að nota sum-
arfríið, ef eitthvert fri verður, th að
fara á námskeið í Englandi. „Þetta
er námskeið um nýjungar í ensku-
kennslu. Einnig er alþjóðlegt þing
kennarasambanda í sumar sem ég
veit ekki enn hvort ég mun sækja.
Ætli sumarið fari ekki að miklu leyti
í gerð stundataflna fyrir næsta vet-
ur. Undanfarnar vikur hef ég ekki
htið í hólfið mitt hér í skólanum
þannig að ég veit ekki hvort nem-
endur hafa skilað inn ritgerðum.
Ef þeir hafa gert það bíður mín tals-
verð vinna. Nemendur í efsta áfanga
í ensku hefðu átt, ef verkfalhð hefði
ekki komið th, að skila aðalritgerö
vetrarins. Það er erfitt að vita hvað
bíður manns núna. Ég hefði gjarnan
þegið hvíld í smátíma.“
Fengu tvisvar bætur
Wincie segir að flestir kennarar
hafi farið hla út úr verkfallinu pen-
ingalega en þó hafi þeir fengið tvisv-
ar sinnum úr sjóði félagsins. „Við
greiddum í fyrra skiptið úr eigin
sjóði, síðan fengum við glæsilegar
gjafir bæði frá KÍ og erlendum félög-
um. Gjafirnar námu sömu upphæð
og fór út úr sjóðnum þannig að við
gátum greitt það sama aftur. Lægsta
úthlutun, sem fór th einstakhngs,
var átján þúsund og upphæðin gat
farið upp í þrjátíu þúsund eftir
heimhisstærð og aðstæðum,“ sagði
Wincie Jóhannsdóttir og bætti því
við í lokin að hún væri vægast sagt
afar fegin að þessi samningalota
væri á enda.
-ELA