Þjóðviljinn - 17.06.1978, Blaðsíða 10

Þjóðviljinn - 17.06.1978, Blaðsíða 10
10 StÐA — KJ6ÐVILJINN I.uuRardagur 17. junl 1978 Rætt við Svavar Gestsson sem skipar efsta sæti á lista Alþýðu- bandalagsins til alþingiskosninga í Reykjavík í alþingiskosningunum 25. júni skipar Svavar Gestsson ritstjóri Þjóðviljans efsta sæti á framboðslista Alþýðubandalagsins i Reykjavik. Þó að Svavar sé að sjálfsögðu mörgum kunnur fyrir skrif sin og pólitisk af skiptihefur hann þó venjulega verið spyrill i viðtölum og þess vegna full ástæða til þess að snúa dæminu einu sinni við. Daginn eftir Keflavikurgönguna gekk blaðamaður á fund hans til að forvitnast dálitið um hann sjálfan og spyrja hann um pólitik. Svavar Gestsaon. sleppti af mér hendinni. Mér hætti til þess á þeim árum — og hættir til þess enn — a6 vera þaft sem kallaft er óþekkur og á erfitt meftaft sitja og hlusta sem óvirk- ur nemandi timunum saman, þannig aft mér leiddist i skóla. — Er þaö rétt aft þú hafir verift rekinn Ur Menntaskólanum? — Já ég var rekinn Ur Mennta- skóla um tima. Ég vann fyrir mér meft náminu, aoallega meö þvi aft kenna krökkum I aukatimum. Svo var haldift Alþýðusambandsþing 1 KR-skálanum, ætli þaö hafi ekki verio 1962, og ég fékk þar vinnu og skrópaoi i skólanum alla þá viku sem þingift var. Þetta voru upp- grip I peningum þvi afi ég vann þarna á nóttunni viö aö hefta saman þingskjöl og svo á daginn viö aft dreifa þeim og sendast. „Ungt fólk er frjálst úr fjötrum vanans — Ég býst vio aö mörgum leiki forvitni á aö vita hvaoan þU ert upprunninn, Svavar. —Ég er ættaöur úr Borgarf irfti I móourætt og Dölum i föburætt, var mest hjá móöurforeldrum mínum á Guonabakka I Stafholts- tungum þangaö til ég var 4 eöa 5 ára, slöan i Reykjavik til 10 ára aldurs, þá i Dölum þangaö til ég var 13 ára, en fór þá til náms til Reykjavikur og hef veriö hér mestan partsf&anfyrir utan þann tlma sem ég var i sumarvinnu á Vestfjör&um og Austfjörbum en þar var ég 3 sumur i sild. — Hvernig ættir standa ab þér? — Ég hef dálitift athugab ættir minar og þar hef ég ekki fundib neina presta eba syslumenn og mjög lftiB af valdsmönnum. íJg hef t.d. litib á svokallaba Breibabðlstabarætt i eina 8 libi og þar finnst ekkert af sliku fólki. — Ertu þá af fátæku fólki fyrst og fremst? — Ég held ég sé af mjög venju- legu islensku fólki, en kannski ekki neitt sérstaklega fátæku. Það var eins og að koma inn i hölí — Nii hefur þii sagt mér ab þU hafir einhvern tlma búiö I bragga hér í Reykjavik? — Já, ég bjó I bragga I eitt ár. Hann var á svipubum slóbum og Þjó&viljahUsiö er núna og hét Herskálakampur 39c. Ég man ab mér þóttu þetta hin dýrlegustu salarkynni þegar ég kom fyrst inn I þau vegna þessab loftift var ekki tekib nibur heldur var klætt innan á bogana sem báru uppi járnib. Nokkru áftur hafbi ég átt heima i kallara, þar sem var lágt til lofts, þannig ab þab var eins og a& koma inn I höll ab koma i bragg- ann. Hins vegar voru aftstæftur þarna hinar bágbornustu og þjonusta borgarinnar vib bragga- búa auövitaö fyrir neftan allar hellur. T.d. var ekki vatnsleibsla inn i húsib. Vib uröum aO sækja vatn I vatnspðst. sem var þarna nokkuö langt frá. Þar var merki- legt mannlif þvi aft þar hittist fólk ogtala&isaman. Mig rámar abeins I þab ab Þjóbviljinn skrifabi mikift um vandamál' braggabUa á þessum tima. en þab var ekkert vinsælt. Þeim fannst eiginlega ab Þjóbviljinn væri ab gera lltift úr þeim meb þvi ab skrifa svona mikift um þessa hluti. Ég man eftir þvi lika ab i þessu bragga- hverfi var einn kommi og ab sjalfsög&u lögftum vib hann i einelti ókny ttakrakkarnir þarna i hverfinu, ég og fleiri. — ÞU ert þá ekki sjálfur kom- inn af kommum? — Nei, ég er kominn af Framsóknar- og fhaldsmðnnum. Faftir minn var Framsðknar- maftur eins og margir framfara- sinnaftir ungir menn á fyrri hluta aldarinnar. Hann var hrifinn af þeim hugsjónum sem Jónas frá Iiriflu kynnti snemma á öldinni, en sósíalistar og kommUnistar voru afar sjaldgæfir i minni fjölskyldu. — Varstu brá&þroska barn? — Nei, ætti ég hafi ekki verib frekar seinþroska. Ég man ab ég Frá 1. mal I Reykjavlk. fðr fyrst I Laugarnesskólann þegar ég vár 7 ára gamall, haf&i þá verib I sveitinni fram f nóvem- ber, og lenti i 7 ára K hjá Jðni Þorsteinssyni. Þar var raftaft i bekki einvörbungu eftir lestrar- kunnáttu og þegar ég var prðfabur þekkti ég einn staf. Þab var stafurinn s. Þegar eg hafbi veriö þarna nokkra hrfb tðkum vib prðf I lestri og hæst var stelpa sem hét Læla. Hun fékk 0,9. Ég hef aldrei séb hana siöan, en ég man enn eftir þessu.HUn var i blárri peysu þegar þessi tiftindi ger&ust. Ég haf&i sem sagt ekki haft eirft i mér til aft læra aft lesa,en s vo var ég margfluttur um bekki þennan vetur og varft auövi taft s vona lestrarhundur upp ur þvi eins og krakkar ver&a oft. — Sl&an hefur lei& þín legiö menntaveginn? — Meftan ég var vestur I Dölum gekk ég ekki á skðla, en var til náms á veturna hjá gamalli konu Steinunni Þorgilsdðttur á Brei&a- bðlstafi, og hirti jafnframt beljurnar me& henni. HUn var mikill a&dáandi Sjálfstæ&is- flokksins og þau hjðn lásu 'fyrir mig á kvöldin Ur æviminningum Thors Jensens og Sveins Björns- sonar mér til mikillar ánægju. Mér hefur alltaf þðtt vænt um þessa konu þvi a& hun vakti hjá mér frð&leiksfýsn fyrír öllu mögulegu. Sem dæmi get ég nefnt a& hún lag&i þa& á sig aft læra frumatri&i i spænsku og æf&i sig á ðreglulegum sögn- um me&an hUn var aft mjðlka. Mér gekk vel a& læra þarna og þegar ég var 13 ára var ég syo heppinn a& mð&ursystir mln bau&sV til a& taka mig til Reykjavikur og koma mér i skðla. Ég var líka klaufi til búverka, lélegur vift vélar og vondur smi&ur. Þa& var ljóst a& skynsamlegt væri aft koma mér i skðla því a& ég gæti ekkert annaö gert. — Og hvernig gekk skðlanám- i&? — F:g fðr þessa venjulegu leift i gagnfræ&askðla og siftan i Menntaskðlann i Reykjavik en var aldrei neinn námsma&ur eftir a& Steinunn á Breiftabólstaft Þegar ég kom aftur I skðlann var ég kállaður fyrir Kristin Armannssonrektor og hann sag&i viö mig, en þá gekk hann lengst I aft ávita nemendur: „Svavar, þetta er ekki nógu gotthjá y&ur." Hann sagbi aldrei neitt meira. Þessi brottrekstur stðö nU skamma stund þvi a& þa& komu til skjalanna aörir kennarar sem töldu mig órétti beittan og gengust fyrir þvi a& sniiift var ofan af þessari akvörbun. En ég var sem sagt rekinn um tlma. Ég var ekkert mjög vinsæll heldur þarna á kennarastofunni, haf&i gott lag á a& fá menn upp á móti mér. Svo var þaö einu sinni aft Þjó&viljinn tók viötalviö mig, þaö var um þaö leyti sem blaöiö stækkaöi I 6 dálka brotiö og var þá reynt aö vera meö alls konar efni utan úr þjóölifinu meira en áöur haföi veriö. Ég haföi þa veriö I Æskulýösfylkingunni og Jón frá Pálmholti tðk langt vi&tal viö mig um menntaskðl- ann, þjó&félagiö og fleira og ég uthu&a&i þessu öllu saman. Þetta varft vitaskuld ekki til a& auka veg minn i skðlanum. Skólaferill minn var stopull og ég man t.d. aö ég fór Ur skðla þö nokkuö langan tima og var þá bréfberi hér i Reykjavik. Um sama leyti var eg kosinn forseti Framti&arinnar, málfundafélags skðlans, og þeir sem vildu halda uppi hei&ri Lær&a skólans sáu nátturulega aft þaft var ekki beint passandi aö bréfberi væri forseti FramtiBarinnar og þaö hófst undirskrif tasöfnun i 5ta bekk þar sem þessu var mðtmælt. Ég held aft þaft hafi aldrei skrif aft nema 2 eba 4 menn á þetta og gðbir vinir minir stoppubu þessa undir- skriftasöfnun. Þetta varb býsna fyndift brambolt. — Þegar þU varst a& plata menntskælinga til a6 kjðsa þig sem forseta Framtiftarinnar var þer þá ljðst a& þU mundir bjó&a þig fram til þings slftar meir? — Nei, nei, nei. Ég held aö mér hafi nU ekki oröiö þaö ljðst fyrr en nUna i lok april. Ég var I Æsku- lýösfy lkingunni frá 16 ára aldri og haf&i mikinn áhuga a pölitik og Við höfum hafnað hinni leninisku flokksgerð miðstjórnarvaldsins og einnig þeim hugmyndum að flokkurinn eigi að vera sveit útvaldra sem leiði verkalýðinn að eigin geðþótta. Þó að flokkurinn taki virkan þátt i öllu starfi þjóð- félagsins verður hann að gæta þess að draga ekki svo mjög dám af umhverfi sinu að hann hættí i raun og veru að vera til sem flokkur og verði bara ómerkileg atkvæðavél. *

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.