Þjóðviljinn - 12.06.1982, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 12.06.1982, Blaðsíða 3
Helgin 12.-13. júnl 1982 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 3 SILKITROMMAN, ópera byggð á japönsku Nó-leikriti. Tónlist: AtliHeimir Sveinsson Texti: örnólfur Arnason Hljómsveitarst jóri: Gilbert Levine Danshreyfingar: Nanna Ólafsdóttir Lýsing: Arni Baldvinsson Leikmynd: Sigurjón Jóhannesson Búningar:Helga Björnsson Leikstjóri: Sveinn Einarsson Hlutverk og flytjendur: Gamli maðurinn: Guömundur Jónsson Stúlka n-.ólöf Kolbrún Haröardóttir og Helena Jóhannsdóttir Tiskumaður: Sigurður Björnsson Flnn Maður: Jón Sigurbjörnsson Ungur Maður: Kristinn Sig- mundsson Kona: Rut Magnússon Ginur, þjónar, menn ofl. Brynja Sif Björnsdóttir, Soffla Marteinsdóttir, Jódis Pétursdóttir, Jón F. Benónýsson, Gunnar Richardsson Jón Sigurðsson: Hljómsveit: 22hljóðfæra- leikarar úr Sinfónlu- hljómsveit islands. var stórkostleg Það þarf varla að orð- lengja, að frumsýning óperunnar „Silkitromm- an", eftir Atla Heimi Sveinsson og örnólf Árna- son, er mestur viðburður á þeirri Listahátíð, sem nú stendur yfir. Ekki aðeins vegna þess að verkið stendur fyllilega undir þeim góðu viðtökum, sem það hefur fengið jafnt hjá áhorfendum sem gagnrýn- endum, heldur er flutn- ingur nýrrar óperu jafnan heimsviðburður og hlýtur því að stela „sjóinu" við okkar aðstæður. Heimsmælikvaröinn Nú segja mér fróðari menn og konur, að meö sýningu „Silki- trommunnar" hafi verið brotiö blað i islenskri leiklistarsögu — að með sviðssetningu Sveins Einarssonar hafi loksins verið sýnt og sannað hvers okkar til- tölulega unga leikhús er I raun- inni megnugt — á heimsmæli- kvarða. Heimsmælikvarðinn er nú að visu dálitið vafasamur kvarði á þessu stigi málsins og sýnist eflaust sitt hverjum eftir hvar hann hefur tekið land og best að láta hann liggja milli hluta i bili. En vist er að sjaldan hefur maður verið glaðari og áhuga- samari en á frumsýningu i Þjóö- leikhúsinu á laugardaginn var — hún var stórkostleg. óeigingjörnástin Efnisþráður Silkitrommunnar er einfaldur og beinskeyttur og tekinn úr japönsku Nó-leikriti. Gamall, þreyttur maður, glugga- pússari, verður ástfanginn af tal- sýn, tiskudrós, sem hann sér innan við glerin sem hann fægir. Tiskufolkiö, svo sem homma- jlegur sýningarstjóri, ungur gæi, finn peningamaður og uppáfærð mellumamma, gerir sér mat úr þessu — hann má snerta stúlk- una, nái hann tóni úr silki- trommu, sem hann auðvitað getur ekki — þaö hæðir hann og spottar svo niðurlægingin knýr hann til sjálfsmorðs. En tviskipt tiskudrósin (hún er bæði söng- og danshlutverk) veröur snortin af oeigingjarnri ást gamlingjans og fylgir honum I Helheima, þar sem silkitromman, eða ástin, gæti öðl- ast hljóm. Ahrifamikiltónlist Það má vel vera, að það „libretto", sem örnolfur Arnason gerir upp úr þessu leyni á sér. En fljótt á litið virðist það hálfgerður hnoðleir og ekki sérlega músik- alskt i orðalagi. En það hefur þó dugað Atla Heimi til að gera við býsna áhrifamikla tónlist, sem er allt að þvi „genlal" á köflum og meira er varla hægt að heimata af nokkurri sanngirni. Tónlstin er fjölbreytt og áhrifa- mikil. Söngstillinn er oft svlfandi á milli tals og söngs og gæti verið einskonar endurómur af texta- flutningi sem tfðkast I „nóinu" japanska, þótt fyrirmyndirnar séu auðvitað augljósar I expressjrtnisma tónskálda I þýskum löndum, frá 1912 og upp- úr. Hvað sem þvi Hður, þá er hann fullkomlega sannfærandi og það sem meira er: sönvararnir, sem varla eru þessu vanir neitt að ráði, fluttu hann eðlilega og vand- ræðalaust.Sama ma'segja um það ! sem frá hljómsveitinni kemur, en hún er skipuð rúmlega tuttugu sinfóniskum hljóðfæraleikurum* það er ekki sérlega frumlegt og ættað úr smiðjum margra góðra manna i sæmilegum „radius" um Darmstadt i Þýskalandi slðustu áratugina. En það er jafngott fyrir þvl, heldur athygli manns allan tlmann og byggir upp harm- : leikinn svo hann verður sterkur I og spennandi. ótrúlegtensatt Tvö atriöi skera sig þó úr hvaö snertir mátt og fegurð og eru raunar hverfípúnktar verksins: annars vegar niðurlægingar- senan, þar sem sðngvararnir „mima" hæðnishlátrana, sem hljómsveitin sendir frá sér, og hins vegar lokaatriðið, með gamla manninum og stúíkunni, sem er undursamlegt i einfald- leika sinum. Það er ótrúlegt, en satt, aö flutningur söngvaranna sex, þeirra Guðmundar Jónssonar, Ólafar Kolbrúnar Harðardóttur, Sigurðar Björnssonar, .írtns Sigurbjörnssonar, Kristins Sig- mundssonar og Rutar Magnús- sonar var með sllkum ágætum, að halda mætti að þau væru öll hag- vön i nútimaóperu. Svo er auð- vitað ekki, að undanskildum Sigurði Björnssyni, sem söng hlutverk Andrésar i Vozzeck Alban Bergs þegar hann starfaði i Þý skalandi og þa eflaust eitthvaö fleira i þeim dúr — en þau hafa vilja og getu til að tileinka sér og syngja hin undarlegustu tónferli. Tilhamingju Þvl varð flutningur „Silki- trommunnar" mikið kraftaverk undir drifandi tónsprota Gilberts Levine, i flottri leikmynd og Sigurður Björnsson, Kristinn Sigmundsson, Jön Sigurbjörnsson og Rut Magnússon ihlutverkum sinum Ljósm,:eik. parisarlegum búningum þeirra Sigurjóns Jóhannssonar og Helgu Björnssonar, meö eölilegum danshreyfingum, sömdum af Nönnu ólafsdóttur, geðslegri lýsingu Arna Baldvinssonar og undir góðri og ekta óperuleik- stórn Sveins Einarssonar. Til hamingju. Leifur Þórarinsson Háskólafyrirlestur: Sartre um Flaubert Laugardaginn 12. júnl flytur William Leon McBride, professor I heimspeki við Purdueháskola I Bandarikjunum opinberan fyrir- lestur I boðið heimspekideildar Hi. Hefst fyrirlesturinn kl. 16 I stofu 1011 Lögbergi, og fjallar um rit Sartres um Flaubert: L'idiot de la famille. Láttu m.s. Baldur ferja þig og bílinn yfir Breiðafjörö. Þaö sparar bensíniö og styttir leiöina vestur á Firöi. Þú stígur óþreyttur á land á Brjánslæk, eftir ánægjulega ferö meö viókomu í Flatey, sem er sannköllud perla Vesturlands. £3 Sumaráætlun m.s. Baldurs: Mánudaga: 1. júní til 30. sept. Frá Stykkisbólmi kr. 9.00 árdegis. Frá Brjánslaek kl. 14.00 síðdogis. Aætlaöur komtitími til Stykkishólms kl. 18.00. Þriðjudaga: 1. júli til 31. ágúst. Frá Stykkishólmi kl. 14.00 síðdegis. Frá Brjánslæk kl. 18.00 síödegls. Aætlaðiw komutími til Stykkishólms kl. 21.30. Miðvikudaga: 1. júlí til 31. ágúst. Frá Stykklshólmi kl. 9.00 árdegis. Frá Brjánslæk kl. 14.00 síðdogis. Áætlaður komutími til Stykkishólms kl. 18.00. Fimmtudaga: 1. júní til 30. sept. Frá Stykkishólml kl. 9.00 árdegis. Frá Brjánslæk kl. 14.00 síðdegis. Áætlaöur komutími til Stykkishólms kl. 19.00. Föstudaga: 1. júní til 30. sept. Frá Stykkishólmi kl. 14.00 síodegis. Frá Brjánslæk kl. 18.00 síödegis. Siglt um inneyjar. Áætlaöur komutimi tíl Stykkishólms kl. 21.30. Laugardaga: 1. júlí til 31. ágúst. Frá Stykkishólmi kl. 9.00 árdegis. Siglt um Suöureyjar. Frá Brjánslæk kl. 15.00 síodegis. Áætlaður komutími til Stykkishólms kl. 19.00.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.