Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1998, Blaðsíða 17

FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1998
17
Kalkúnn í kvöld:

* JmmLu
Þakkargjörð á
íslandi
Með auknum ferðum íslendinga
til útlanda hafa margir kynnst
bandarísku þakkargjörðarhátíðinni
sem er í kvöld. Þakkargjörðarhátíð-
in á rætur sínar aö rekja til sautj-
ándu aldar og var upphaflega hald-
inn af bandarískum landnemum og
indíánum sem vildu þakka fyrir
uppskeruna.
Það var síðan árið 1863 sem Abra-
ham Lincoln, forseti Bandarikj-
anna, skipaði svo fyrir að fjórði
fimmtudagur í nóvember skyldi
gerður að opinberum hátíðardegi
þakkargj örðarinnar.
Æ fleiri halda þennan dag hátíð-
legan og borða kalkún og annað
hefðbundið meðlæti sem fylgir
hinni amerísku hátið. En hvernig
skyldu Bandaríkjamenn
halda þennan dag hátíðleg-
an?
Hagsýni kannaði málið og
spjallaði við hjónin Barböru
Nelson og Mikael Karlsson
prófessor sem hafa búið hér-
lendis um árabil.
Amerískur siður
„Við kaupum að sjálf-
sögðu hefðbundinn kalkún
og bjóðum fólki i veislu i til-
efni dagsins. Þetta er ekki
trúarhátíð heldur uppskeru-
hátíð að amerískum sið,“
segir Mikael.
Þakkargjörðarhátíðin er
stór hátíð í Bandaríkjunum
og Mikael og fjölskylda hans
bjóða vinum og ættingjum í stórt
matarboð í kvöld. „Þeim íslending-
um sem við höfum boðið líst yfir-
leitt bara vel á þetta. Þessi hátíð
snertir þá í raun og veru ekkert því
hún er ekki haldin hér en öllum líst
auðvitað vel á að vera boðið í góða
matarveislu," segir Mikael.
Mikael segir að þakkargjörðarhá-
tíðin sé eiginlega eina bandaríska
hátíðin sem hann og fjölskylda hans
haldi sérstaklega
hátíðlega. Jólin
séu að miklu
leyti haldin að ís-
lenskum sið
„Það má þó
segja að við
höldum jólin **
ekki alveg í
réttri röð því
við opnum
pakkana enn
þá á jóladagsmorg-
un. Að öðru leyti er
þetta að mestu leyti eins.
Enda er allt orðið svo tölvu-
vætt og alþjóðlegt hérna að
það má eiginlega tala um
raíjól."
I borðum og alls kyns Wr w
' meðlæti. Að sjalfsögðu I
höfum við kalkún með V
heimatilbúinni fyllingu, JBfc-'-*
með honum er sósa, litlir ifc:
laukar í rjómasósu og kart-
öflustappa eða fylltar bakaðar l
kartöflur. Við höfum yfirleitt þrjá
til fjóra grænmetisrétti á borðum
og þá yfirleitt það sem
við köllum
langa helgi.
Þá sest fólk
snemma að
borðum og
situr fram eft-
ir. Það eigi
þvi allir að
vera svo saddir
þegar þeir
Barbara
og Mikael,
eiginmaður
hennar, halda stórt matarboð í kvöld í tilefni af þakkargjörðarhátíðinni.
Kalkúnninn er ómissandi hluti af
þakkargjörðarhátíðinni.
Trönuber og bökur
Mikael vísar á Barböru konu sína
þegar hann er inntur nánar eftir
því hvað sé borðað hjá honum á
þakkargjörðarhátíðinni. „Á þakkar-
gjörðarhátíðinni er mikið af mat á
vetrargrænmeti, eins og gulrætur
eða kúrbít ef hann er til. Ekki má
heldur gleyma trönuberjasósunni
sem er eiginlega hlaup og er alveg
ómissandi,“ segir Barbara.
í eftirrétt borðar fjölskyldan bök-
ur að amerískum sið, t.d. graskers-
bökur eða eplabökur.
Stór fjölskylduhátíð
Eins og áður sagði er ameríska
þakkargjörðarhátíðin upphaflega
uppskeruhátíð sem haldin var þeg-
ar uppskeran var komin í hús.
í dag er þakkargjörðarhátíðin
hins vegar fyrst og fremst tækifæri
fyrir fjölskylduna til að koma saman
og borða góðan mat. „Þetta er fjöl-
skylduhátíð þar sem allir eiga að
borða mikið og lengi. í Bandaríkjun-
um er allt lokað þennan dag og jafh-
vel á fóstudeginum líka svo fólk fái
standa upp frá borðum að þeim finn-
ist þeir ekki þurfa að borða fyrr en á
næsta ári,“ segir Barbara hlæjandi.
Að þessu sinni bjóða Barbara og
maður hennar tengdafjölskyldu son-
ar þeirra til þakkargjörðarhátíöar-
innar. Hvernig skyldi íslendingum
líka maturinn? „Það er nú helst
graskersbakan sem þeir eru hrædd-
ir við því flestir hafa áður borðað
kalkún. En ef fólk þorir að smakka
bökuna frnnst flestum hún góð og
vilja bara meira.“
Að lokum voru Barbara og Mika-
el spurð hvort þau stæðu upp frá
borðum til að þakka fyrir eitthvað
sérstakt á þakkargjörðarhátíðinni.
„Nei það gerum við ekki. Ég er ekki
alin upp við það en maður sér þetta
í bíómyndum og sjálfsagt er þetta
einhvers staðar við lýði, t.d. i Mið-
vesturríkjunum," segir Barbara.
-GLM
Verðkönnun á bílaþvottastöðvum:
Bíllinn þrifinn
og bónaður
Þrátt fyrir að veturinn hafi verið
nokkuð mildur, a.m.k. hér á suðvest-
urhominu, hrýs mörgum hugur við
að standa úti og þrifa bílinn. Þá er
gott að geta leitað á náðir bílaþvotta-
stöðva sem þvo og bóna bílinn hátt og
lágt.
Hagsýni kannaði verð og þjónustu
hjá níu bílaþvottastöðvum á höfúð-
borgarsvæðinu. Þær eru: Bón- og
þvottastöðin, Sóltúni 3; Þvottastöðvar
Esso; Höfðabón, Borgartúni 19; Gæða-
bón, Armúla 17a; Nýja bónstöðin,
Trönuhrauni 2; SheO-þjónustustöðin,
Laugavegi 180; Bónstöðin hjá Jobba,
Skeifunni 17; Kópsson bílaþrif, Bílds-
höfða 6, og Bón- og bílaþvottastöðin,
Bfldshöfða 8.
Ódýrara í vélum
Ódýrast reyndist að láta þvo bflinn
að utan og bóna hjá þvottastöðvum
Esso. Þar er bfllinn tjöruhreinsaður í
höndunum en síðan sápuþveginn og
bónaður í vélum. Slík þjónusta kostar
890 krónur og tekur um það bil 9 mín-
útur.
Bón- og þvottastöðin er næst í verð-
röðinni. Þar er bíllinn einnig tjöru-
hreinsaður í höndunum og síðan
þveginn og bónaður með Sonax-bóni í
vélum. Sú þjónusta tekur u.þ.b. 10
minútur og kostar 1160 krónur fyrir
meðalstóran fólksbíl.
Handþvottur
Af þeim stöðvum sem þvo og bóna
bílinn algerlega i höndunum er
Höfðabón ódýrasta stöðin. Þar er bfll-
inn fyrst tjöruþveginn, síðan sápu-
þveginn og loks bónaður. Tfl verksins
eru notaðir svampar og kústar. Þjón-
ustan tekur um það bfl 2 klukku-
stundir og kostar 1500 krónur.
Hjá bílaþvottastöðinni Gæðabóni
kostar þvottur og bón í höndunum
1800-2000 krónur. Þar er bíllinn tjöru-
þveginn, sápuþveginn með svömpum,
þurrkaður og síðan bónaður. Þjónust-
an tekur um 1-11/2 klukkustund.
Á Nýju bónstöðinni kostar þvottur
og bón í höndunum 1900 krónur. Þar
er bíllinn tjöruhreinsaður, sápuþveg-
inn, þurrkaður, bónaður og fólsin tek-
in í gegn. Meðferðin tekur um eina
klukkustund.
Lakkhreinsun
Á Shell-þjónustustöðinni er bfllinn
tjöruhreinsaður og þveginn í vélum
en bónaður í höndunum. Þjónustan
kostar 1995 krónur og tekur um 1-2
klukkustundir.
Á Bónstöðinni hjá Jobba er allt
gert í höndunum. Þar er bíllinn fyrst
tjöruþveginn, síðan sápuþveginn og
bónaður og fólsin tekin í gegn. Þjón-
ustan kostar 2000 krónur og tekur um
eina klukkustund.
Hjá Kópsson bílaþrifum kostar
venjulegur þvottur og bón í höndun-
um 3000 krónur. Þá er bíllinn lakk-
hreinsaður, ef í honum eru litlar risp-
ur, tjöruhreinsaður, þveginn og bón-
aður með venjrflegu bóni. Ef fólk vill
láta bóna bílinn með sterku teflon-
bóni kostar þjónustan hins vegar 4500
krónur. Meðferðin tekur um 11/2-2
klukkustundir.
Að lokum býður Bón- og bflaþvotta-
stöðin þvott og bón í höndunum á
3300 krónur. Þar er bfllinn tjöruþveg-
inn, sápuþveginn, þurrkaður, bónað-
ur og fólsin tekin í gegn. Þjónustan
tekur um 2 klukkustundir. -GLM
Husráð
Bílaþvottur
í stað þess að þvo bílinn með
sápu og vatni skaltu nota eina
fötu af vatni og bæta í einum
bolla af steinolíu. Á eftir skaltu
þurrka hann vel með mjúkum
klúti. Það besta við þetta er að
ekki þarf að bleyta bílinn neitt
áður sama hversu skítugur hann
er, né heldur þarf að skola hann
á eftir. Þegar rignir hripar vatn-
ið af honum og það tefur fyrir
ryði. Notið ekki bón að þessari
meðhöndlun lokinni,
Gluggaþvottur
Matarsódi hreinsar bletti og
umferðaróhreinindi af rúðum,
ljósum og krómi. Nuddið með
matarsóda sem stráð hefur verið
á rakan svamp. Skolið á eftir.
Límmiðar
Losna má við límmiða af plast-
flötum með því að væta þá í
naglalakkseyði. Skafið síðan
miðann af með rakvélablaði eða
hnífi.
Hvítvoðungar
Til þess að móðirin geti fengið
að sofa nokkrar stundir í viðhót
er ráð að nota sama ilmvatnið á
fæðingardeildinni og þegar heim
er komið. Einnig má setja
nokkra dropa af ilmvatninu á
vöggima eða rúmfótin. Þá fmnur
barnið móðurilminn og finnst
það vera öruggt.
Ferðarúm
Ef þú ert á faraldsfæti og vilt
ekki dragnast með vögguna get-
ur þú notað uppblásna barna-
sundlaug í staðinn fyrir vöggu.
Klæddu botninn og hliðarnar
með laki og stingdu endunum
undir botninn.
Öryggi
Fullorðnum verður jafnvel á
að ganga á glerhurðir. Til að
bægja þeirri hættu frá ungvið-
inu skaltu líma litað limband á
hurðina í augnhæð barnsins.
Þegar barnið er byrjað að
skríða skaltu lima allar lampa-
snúrur við borðfæturna meö
límbandi. Það kemur I veg fyrir
að bamið togi lampana niður á
gólf. Best er að nota glært líma-
band því það skemmir síður hús-
gögnin.
Til að barnið klemmi sig ekki
á píanólokinu skaltu koma
korktöppum við hvorn enda
hljómborðsins.
Fyrstu skórnir
Fyrstu spor barnsins á harð-
sóla skóm eru sambærileg við
það þegar fullorðinn maöur
gengur á ís. Ef þú límir svamp-
gúmmí á skósólana mun bamið
öðlast sjálfstraust þegar það
gengur. Þegar gúmmíið er
uppurið skaltu skrapa leifamar
af með rakblaði og setja nýtt í
staðinn.
-GLM