Dagblaðið Vísir - DV - 30.01.1999, Blaðsíða 43

Dagblaðið Vísir - DV - 30.01.1999, Blaðsíða 43
t* ^ * t> '"SffW '•*• LAUGARDAGUR 30. JANUAR 1999 /* 51 * Vill stofna íslenska nýyrðasmiðju fyrir áhugamenn: Islensku mætti nota sem herfræðilegt dulmál Þegar dóttir undirritaðs var fyrir fáeinum árum á ferð í Belgíu gaf sig óvænt á tal við hana ungur maður sem hafði veður af þvi að hún væri íslensk. í ljós kom að pilturinn hafði mikinn áhuga á íslandi og íslensku máli, sérstaklega þeirri sérvisku ís- lendinga að reyna að húa til nýyrði yfir hvaðeina sem tungan átti ekki orð yfir áður. Þar kom í tali þeirra að stúlkan ljóstraði því upp að pabhi gamli hefði tekið þátt í þeim leik og búið til nokkur orð sem komist hefðu inn í daglegt mál land- ans. Þá kom í ljós að þetta var ástríða belgíska piltsins, að búa til nýyrði á íslensku, og nú vildi hann fyrir hvern mun ná sambandi við foður stúlkunnar. Þannig bar saman „fundum" okk- ar Jefs Braekmans. Við höfurn aldrei sést en iðulega talað saman í síma og Jef hefur verið duglegur að senda mér sýnis- horn af iðju sinni. Nú síðast, á degi íslenskrar tungu í haust, sendi hann mér innbundið handrit sitt að ný- yrðum úr efha- fræði, þar sem hann leggur áherslu á að öll efhafræðiheiti séu íslenskuð. ís- lenskri málstöð og Orðanefnd efhaverkfræðinga voru einnig send eintök af þessu verki. Ástæða er til að kynna þennan unga mann sem leggur svo mikla vinnu og rækt í hreinsun á máli sem hann talar í raun ekki sjálfur. Samskipti okkar Jefs hafa farið fram á eins konar ensku en þó er gripið til íslensk- unnar á báða bóga ef enskan gerist stirð. Ég bað hann þess vegna að gera dá- litla grein fyrir sjálfum sér ef vera kynni að færi gæfist að segja íslenskum blaðalesendum frá honum og tómstundastarfi hans: „Þá langar mig jef Braekmans - að gera fyrst áhugamál. grein fyrir nafh- inu mínu," sagði Jef. „Skírnarnafnið er borið fram sem Jeff, með j-hljóði eins og í jeppi. En þó ae í eftirnafhi mínu sé líkt og stafurinn æ í íslensku er samstafan aðeins borin fram sem langt a, „Bra- a-kmans". Ég er fæddur 1. maí 1965 í Duffel, grannþorpi borgarinnar Lier í Belg- íu, svo sem tíu kílómetra suðaustur af Antverpen. Faðir minn lést tveimur mánuðum áður en ég fædd- ist svo að mamma flutti heim til ömmu minnar 1 Ranst sem einnig er í grennd við Lier. Þar átti ég svo heima fyrstu fimm árin. Mamma giftist aftur árið 1970 og þá settumst við að í Mortsel, þéttbyggðu út- hverfi Antverpen. Það stóð þó ekki lengi því 1975 keyptu foreldrar min- ir hús í Lier og þar höfum við nú átt heima í 23 ár. Ég á eldri bróður, Philip, sem er þremur árum eldri en ég, og hálfsystur, Ingrid, sem fædd er 1971. Ahuginn kviknaði út frá sænsku Þegar ég var 12 ára hóf ég nám í framhaldsskóla í Boechout (milli Lier og Mortsel). Eftir þrjú ár byrj- aði ég síðan á hagfræðibraut og þeg- ar þvi námi lauk enn þremur árum seinna fékk ég starf hjá póstinum þar sem ég hef unnið síðan. En 1. desember síðastliðinn gerðist ég tollvörður. Árið 1991 kviknaði áhugi minn á sænsku og ég keypti mér sænsku- námskeið og orðabók fyrir byrjend- ur. Þá var nýkomin út bók sem hét „Scandinavische basiswoor- denschat" og hafði að geyma 3500 al- gengustu orðin í norrænum málum, ekki bara sænsku. Ég tók fljótt eftir því hve íslensk- an var frábrugðin norrænu málun- um á meginlandinu og fékk áhuga á þessu sérkennilega máli. Til að byrja með fór ég að kynna mér sögu norrænna tungumála. Það hvarflaði ekki að mér að fara að læra ís- Orðmyndunarlegur hreinleiki Eitt megineinkenni íslensku er orðmyndunarlegur hreinleiki henn- ar. Hún er útlendingum lokuð bók og mætti jafnvel nota hana sem her- fræðilegt dulmál líkt og Bandaríkja- menn notuðu mál navahóindjána í heimsstyrjöldinni síðari. En í ís- lensku er samt að finna nokkur er- lend orð sem gott væri að losna við. Útlendingar geta botnað í orði eins og „kengúra" en gagnvart orð- inu „skyppill" (sá sem skoppar - samanber einnig gæluheitið Skippy sem notað er um kengúrur á heima- slóðum þeirra) stæðu þeir alveg á gati. Sama má segja um „sprengi- hlaup" (napalm), „ljúfferskja" (nektarína) og „þjóðherji" (nasisti). íslendingar verða að verja forystu sína í því að tala heimsins hreinasta tungumál. Það er sama hve viðfangsefnið er erfitt, það er alltaf hægt að finna ís- lenska lausn. Menn verða bara að halda áfram að brjóta heilann um öll fjölþjóðleg orð. Stakur dropi mótar engan stein en haldi þeir áfram að koma nógu margir eyðist steinninn um síðir. Sú stað- reynd að ekki er öllum fjölþjóðleg- um orðum útrýmt stafar fremur af því að menn nenna ekki eða vilja ekki, fremur en aö það sé útilokað að búa til ný, alíslensk orð. Ég skildi að orð er á íslandi til um allt sem er hugsað á jörðu. (Einar Benediktsson) „Nýyrða- smiðjan fjöreggs- brynja" kann ekki íslensku en hefur nýyrðasmíð lensku - ekki strax. Ég var of hræddur við hina flóknu beygingar- fræði málsins. En smám saman varð áhugi minn á íslenskunni að ástríðu. Ég sneri baki við sænskunámskeiðinu og keypti mér kennsluefni í íslensku. Á þeim tíma var ekkert fáanlegt annað en lingafónnámskeið sem kostaði 800 Bandarikjadali. Það var heilmikil fjárfesting. Ég pældi í gegnum alla fimmtíu kaflana í námskeiðinu en það þýðir ekki að ég geti talað íslensku al- mennilega. Besta tungumálanámið felst í því að dvelja í viðkomandi landi, þar sem málið er talað. Ég hef áhuga á að komast í sam- band við íslenska áhugamenn um ný- yrðasmíði. Fram til á íslensku sem Þessa hef ég unnið einn. Það væri miklu uppbyggi- legra að gera þetta i samvinnu við þá sem í raun tala málið. Enn sem komið er er ég gjör- samlega kunnáttulaus hvað tölvur snertir en vinn að úrbótum á því sviði og vænti þess að frá 11. degi góu - kallast það ekki 1. mars nú til dags? - geti ég tekið á móti og svar- að í netfangið braekmansh@ping.be Kannski geta áhugamenn um nýyrði tekið höndum saman og stofhað það sem ég myndi kalla „Nýyrðasmiðju". Nýyrðasmiðja á sviði áhugamennsku væri jafngildi orðanefhda hinna ýmsu stétta sem skipaðar eru fagfólki, nema hvað áhugamenn einskorða sig ekki við tiltekin svið. Þess vegna má eiginlega líta á þá sem eins konar þrýstihópa. Gott heiti á klúbb af þessu tagi væri „Nýyrðasmiðjan fjöreggsbrynja". Afskaplega þætti mér gaman að vera í svona klúbbi." S.H.H. Atvinnutækifæri Lítill, sætur mexikóskur skyndibitastaður f mibænum til leigu. Frábært teekifæri fyrir duglegan og sjálfstæðan aðila. Áhugasamir leggi inn upplgsingar um nafn og símanúmer í síma B3B eeon, talhólf. Til Sölu árg. '95 Ford F150 V- 8 bensín, ek. 35 þ. mflur, vskbíll. Þjófavörn, fjarræsibúnaður, lok yfir skúffu o.fl. Verð 1.500 þús, + vsk. J UpPi. í síma Æ% Umsóknir um styrki Hér með er auglýst eftir umsóknum um styrki úr Menningarsjóði skv. 1. gr. reglugerðar um sjóðinn nr. 707/1994. Hlutverk Menningarsjóðs er að veita útgefendum og/eða höfundum fjárhagslegan stuðning til útgáfu þeirra bóka á íslenskri tungu sem verða mega til eflingar íslenskri menningu. Sérstök áhersla skal lögð á að efla útgáfu fræðirita, handbóka, orðabóka og menningarsögulegra rita. Jamframt getur sjóðurinn veitt fjárhagslegan stuðning annarri skyldri starfsemi, s.s. vegna hljóðbókagerðar. Umsóknareyðublöð og reglur sjóðsins fást í afgreiðslu menntamálaráðuneytisins, Sölvhólsgötu 4,150 Reykjavík, fyrir 26. febrúar 1999. Nánari upplýsingar veitir starfsmaður sjóðsins, Björg Eilingsen, menntamálaráðuneytinu. Stjórn Menningarsjóðs Áskrifendur fá Jö% aukaafslártaf smáauglýsingum DV —1 *mh%s %. \ Smáauglýsingar IES3 5505000 Gegn framvísun miða fæst 20% afsláttur gegn staðgreiðslu. 15% afsláttur gegn korti, aðeins affatahreinsun. Gildir í febrúar 1999. Hreinsum allan fatnað gluggatjökl svefnpoka i rússkinn £ áklæði í -teður Htmmm, ýtmmn mj jt&mn Vönduð vinna, hröð og góð þjónusta Opið, mán - fira ftá kl. 8.15 18.00 Föstadaga frá kl. 8.15 -18.30 Laugarciaga firá kl. 10.00 - 14.00
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.