Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 5
hjá mér er þú ert á ferðinni? Fegin yrð- um við hjón að sjá þig, því máttu trúa. í>inn trúi vinur > Eiríkur Magnússon. En það varð löng bið á framkvæmd- um. Vanþekking og vanmat á fiskirækt og almennt umkomuleysi hefir sjálfsagt orðið þeim f jötur um fót. Fyrsta •tilraunin að gera Lagarfoss lax- gengan mun hafa verið gerð sumarið 1936, efalaust af vanefnum þeirra tíma. Forsögu verksins hafði austurrískur mað ur, dr. Rheins, sem otft var hér á ferð á þessum árum. En hann var vatnaMf- tfræðingur en ekki verkfræðingur, og að öðru leyti var treyst á hið góðkunna (brjóstvit. Þessi tilraun misheppnaSist. Árni Friðriksson fiskifræðingur skoðaði nokkrum árum siíðar þann laxastiga, sem þarna hafði verið steyptur. Niðurstaðan af þeirri rannsókn varð sú, að stiginn væri reistur á röngum stað, sneri ekki rétt O'g næði of skamrnt upp flúðirnar. Þrátt fyrir allt munu hinir fræknustu laxar hafa komizt þarna upp, þó aldrei í teljandi magni. Veiðifélag mun hatfa verið stofnað þarna eystra á þessu ári af framitakssöm um mönnum, og munu þeir efalaust hafa það efst á sinni stefnuskrá að gera Lag- arfoss laxgengan. Fljótsdafebérað er ein fe'gursta og víð- lendasta sveit þessa lands. Hún er yfir 26 km á breidd milli fjalla við Héraðsflóa, og þar mun nú mest selkópaveiði hér á landi. En frá sjó og upp að Leginum munu vera um 50 km. Nálega allt þefeta land er með frjósömum jarðvegi og vaf- ið í gróðri. Ofar í dalnum er hinn glæsi- legasti skógur hérlendis, og mun bænd- um þar otfarlega í huga að hefja þar ræktun á nytjaskógi. >að mun létta ailan kositnað við klák ©g flýta fyrir árangri að aHmikil lax- veiði er í fljótinu fyrir neðan foss. Þeg- ar nýtízku laxastigi hefði verið reist- ur á þessum slóðum, yrði laxinum ekki skotastould úr frekari göngu, því svo hagar þarna til, að hvergi annars staðar á landi vonu er hægt að fara uim 80 km. Iþvert upp frá sgó, án þess að komast í meir en 21 m. hæð ef vötnum er fylgt, en sú er hæð Lagarfljóts yfir sjávarmáli. Það er ekkert smávegis vatnasvæði, 6em opnast myndi við laxastiga í Lag- arfljóti. ísland yrði meira en 10 lax- veiSiám ríkara. Allt eru þetta bergvatns- ár að Jökuilsá í Fljótsdal einni undan- slllinni, en hún rennur fyrir botni dals- ins, auk þess hafa sumar þeirra hliðar- ár. Þarna yrði sannarlega um marga hrygningarstaði að veija fyrir : xinn. Á þessum slóðum eru auk þess mörg vötn ineð afrennsli í Lagarfljót, sem sum, að minnsta kosti, gætu orðið laxgeng. f nokkrum þessara vatna er þegar ágaít eilungsveiði. Það er síður en svo að hér hafi notkkr- ir hugarórar verið á ferð hjá Eirdki Magnússyni. Hann var maður fjölfróður langt út fyrir siltt verksvið og hafði bæði áhuga og skilning á verklegum fram- förum, Nú er þjóð vorri ekkert að vanbúnaði eð framkvæma þessa hugimynd hans um laxarsekt i Lagarfljóti. Hún á fiskifræS- inga og verkfræðinga með reynslu um byggingu laxastiga og næigilegt fjár- imagn. Til þess má ætlasit, að þeir, sem fjárfestingum ráða, styðji hið nýstofnaða Veiðiféla'g Austfirðinga. Þá verður hin 86 ára forna hugsjón Eiríks Magnússonar um allt þetta veiðisvæði brátt að veru- leika: Lagarfljót eitt hið mesta laxavatn í NorSurálfu. —1*-*- Séra Arngrímur Jónsson: A JÓLAHATI j, Lúk: 2, 1—20. ólahátíðin rennur upp. Hún á mikil ítök í oss. Það verður séð af mörgu því, er vér höfum að- hafzt og framkvæmt undanfarna daga. Vér höfum undirbúið þessa hátíð af megni og í þeim tilgangi, að hún færi oss fögnuð og gleði. Hátíðin orkar þannig á oss að vér Jleggjum allt kapp á að njóta hennar í gleði. Þessi hátíð jólanna rennur upp æ og æ, boðskapur hennar er end- urtekinn æ og æ, og þó er oss mönnum þannig farið, að oss þyk- ir endurtekning hversdagsleg. Hið endurtekna verður ærið oft lit- laust og áhrifalítið. Vér gefurn tæpast gaum að rás tímans, af því að hann býr yfir endalausri end- urtekningu, hver dagur öðrum líkur, hvert andartakið öðru líkt. En íhugum þó, að á hverri tíð, á hver.iu augabragði getur orðið breyting á högum vorum. Með hverju andartaki getum vér orðið fyrir nýrri og óvæntri reynslu, eitthvað gerzt, sem altekur hug vorn, nýtt viðhorf ber að, ný inn- sýn í atburði og lífshræringar, sem vér eigi áður gáfum gaum né gáfum oss á vald. Þannig gæti því verið farið um hið gamla jóla- guðspjall, það gæti orðið nýtt, það gæti gætt þig nýrri reynslu, skiln-. ingi, sem þú áttir ekki áður. í boð- skap þess gætir þú komið auga á það, sem reynist óendanlega dýr- mætt, en hefir ekki áður náð tök- um á sál þinni. V uðspiall jólahátíðarinnar er einkar einföld frásaga einstæðs atburðar. Þessi einfaldleiki ætti að orka á oss til auðveldari skynjun- ar þessa atburðar fremur en að verða til hindrunar, að menn líti þennan einfaldleika svo smáum augum, að þeim sjáist yfir ríkdóm hans. Frá hverju skýrir þetta guð- spjall? Vér setjum oss fyrir sjónir það svið, er það birtir. Þá verður fyrst fyrir oss gripahús. Þar hafa búizt fyrir ung kona og maður hennar, af því að ekki var annað hæli að hafa meðal framandi manna. Þar fæðir þessi unga kona fyrsta sinni. Enginn aumkar sig yfir hana né tekur sárt til hennar. Hér vanhag- ar hana um flest, sem til slíkra atburða er nauðsynlegt, og jatan verður fyrsta hæli nýfædds barns. Enn skiptir um svið. Himneskur boðberi kunngjörir auðmjúkum, trúuðum mönnum það, sem er að gerast, kunngjörir hið einstæða: „Yður er í dag frelsari fæddur". Hvað gerðist þá í þessu gripa- húsi? Ekkert minna en það, að sjálfur Guð sté niður til vor í þessu litla barni, Frelsaranum. Hvert er erindi hans til vor? Að opinbera oss huga sinn, hver örlög hann býr oss, hver hann sjálfur er; er hann gengst undir kjör vor. Þetta sjáum vér, er vér lítum inn í gripahúsið. Hinn Hæsti stígur niður í myrk- ur vor, svo að vér fáum upplýstst. „Ég er ljós í heiminn komið til þess að hver, sem á mig trúir, sé ekki í myrkrinu heldur hafi ljós lífsins". H Lann talar sannindi sín til vor, svo að vér fáum þekkt þau: „Ég er brauð lífsins, verið í mér, þá verð ég líka í yður". „Til þess er ég fæddur og til þess kom ég í heiminn, að ég beri sannleikanum vitni. Hver sem er sannleikans megin heyrir mína rödd". Hann opinberar dýrð sína, vald sitt og mátt, sem ekki verða með orðum skýrð. Hann auglýsir vald sitt til að fyrirgefa syndir, auglýs- ir ómælis miskunn og gefur oss hlutdeild í þessum gæðum sínum fyrir trúna á hann með því að taka á sig eymd og synd vora. „Mannssonurinn er ekki kominn til að láta þjóna sér, heldur til að þjóna og gefa líf sitt til lausnar- gjalds fyrir marga". Allt þetta felst í komu hans í myrkur mannlegs heims til að upplýsa oss sínu ljósi. Þetta er boðskapurinn á jólahátíð. Svo er þá þetta eigi orð ein- göngu og frómar keruaingar, því að þeir, sem Drottinn valdi að vottum sínum, til eftirfylgdar við sig og til útbreiðslu ríkis síns, orða reynslu sína í samfélagi við hann á þessa leið: „Náðin og sann- leikurinn kom fyrir Jesúm Krist". „Lífið er opinberað og vér höfum séð og vottum og boðum yður líf- ið hið eilífa, sem var hjá Föðurn- um og var opinberað oss. Það, sem vér horfðum á, og það, sem hend- ur vorar þreifuðu á, það er orð lífsins". Hér ræðir ekki um ævintýri, ekki um hillingar eða fallega kenningu. Hér ræðir ekki um í- smeygilegan orðaflaum né rós- flúraða mærð, heldur það sem þeir með höndum sínum þreifuðu á. Hér birtist sannleikurinn frá Guði og þá um leið gleðitíðindi þau, er þessi helga hátíð hefir til- Séra Arngrímur Jónsson efni sitt af. Þetta er það, sem lað- ar fram fögnuð og gleði barna Guðs. E Lið þriðja svið þessa at- búrðar birtist í atferli hirðanna á Betlehemsvöllum, hinna auð- mjúku, trúuðu manna. Hvað höfð- ust þeir að? Tvennt var það. Þeir végsömuðu og lofuðu Guð fyrir allt það, er þeir höfðu heyrt og séð, og þeir kunngjörðu það, sem talað hafði verið við þá um barn þetta. í þessu atferli þeirra skynjum vér vort atferli. Vér höldum þessa hátíð til þess að tilbiðja barnið í jötunni, sem öll kristnin hefir líf sitt af. Veruleiki þessarar hátíðar laðar fram tilbeiðslu þeirra, er lifa atburð hennar í trú og fá not- ið hennar í samneyti himneskra hirðsveina. Sé afstaða vor hin sama og hirðanna, þá er afleiðing trúar vorrar og tilbeiðslu hin sama og þeirra. Þeir kunngjörðu það, sem talað hafði verið við þá um barn þetta. Vort hlutverk er hið sama og þeirra. Megi því allt í lofgjörð vorri og í samneyti voru við barnið í jötunni styrkja oss í því, í orði og atferli, að boða öðr- um allt það, sem vér höfum heyrt og numið um barn þetta, og frið- ur Guðs, sem er æðri öllum skilningi, varðveiti hugsanir vor- ar og hjörtu í samfélaginu við Krist Jesúm. Amen. Kjartan Sveinsson. 24. desember 1965 -LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.