Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 16

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 16
 Þórhallur Vilmundarson: ÖGULEG LJÓSMYND E: iLZTU ljósmyndir af söguleg- um atburði íslenzkum eru myndir þær, sem Sigfús Eymundsson ljós- myndari og bóksali tók á þjóðhátíð- inni 1874. Þá var liðin rúm hálf öld, frá því er Frakkanum J. N. Niepce tókst að gera hina fyrstu varanlegu ljósmynd árið 1822, og um það bil tveir áratugir, sfðan „fréttaljósmynd- ir" komust í tízku í Krímstríðinu 1853—56. Sigfús Eymundsson (1837-1911) yar Vopnfirðingur að ætt og uppruna. Tvitugur að aldri sigldi hann til Kaupmannahafnar og lagði þar stund á bókbandsiðn, en árið 1861 hélt hann til Noregs og nam ljósmyndun . í Kristjaníu og Björgvin í hálft fjórða ár. Ljósmyndastpfu rak Sigfús síðan í Kaupmannahöfn í hálft anna'ð ár, en sneri heim til fslands árið 1866. Næstú árin lagð,i Sigfús stund á ljós- myndun, en stQfnaði aukþess bóka- verzlun, sem enn er rekin undir hans nafni. Ljósmyndastörf Sigfuss Eymunds- sonar eru merkust fyrir þær sakir, að hann gerði sér fyrstur íslendinga far um að taka útimyndir, m.a. af göt- um Reykjavíkur. Éru frummyndir hans margar nú varðveittar í Þjóð- minjasafni, og mun eflaust þykja æ meira um þær vert, eftir því sem tím- ar líða. ...,'" OíGFÚS Eymundsson var rá'ð- inn framkvæmdarstjóri þjóðhátíðar- innar á Þingvelli við Öxará 5.—8. ágúst 1874, er minnzt skyldi þúsund ára afmælis fslandsbyggðar. Hafði hi'ð nýstofnaða Þjóðvinafélag beitt sér fyrir því, að þjóðhátíð þessi yrði hald- in og jafnframt Þingvallarfundur kjör inna fulltrúa úr öllum sýslum lands- ins, er ræða skyldu landsmál. Þótt framkvæmdarstjórinn hefði í mörgu að snúast, lét hann ekki undan falla að taka nokkrar ljósmyndir af hátíð- arhöldunum. Þrjár þeirra eru birtar í riti Brynleifs Tobíassonar, Þjóðhá- tíðin 1874 (Reykjavík 1958). Ein er af komu konungs til Reykjavíkur 30. , júlí, en hún er því miður hreyfð og óskýr, enda var mjög erfitt að ná skýrum myndum af mannfjölda á þessum timum, þar sem lýsa þurfti myndirnar í nokkrar sekúndur. Tvær myndanna eru yfirlitsmyndir af tjaldbúðum á Þingvelli, og eru þær skýrari. Hins vegar er ekki birt í bók Bryn- leifs sú þjóðhátíðarmynd Sigfúss, sem mest er um vert og hér birtist, % sú mynd einnig varðveitt 1 Þjóðminja- safni (nr. 5947), en frummynd hennar er því miður glötu'ð, og því er hana ekki að finna í myndasafni Sigfúss í Þ.ióðminjasafni. Hefur þessi merki- lega mynd hvergi birzt fyrr en í riti Hannesar Péturssonar um Steingrím Thorsteinsson (Reykjavík 1964). Þar er myndin þó ekki öll, því að numiS er af báðum endum hennar. Li JOSMYND þessi er tekin síð- asta dag hátíðarhaldanna, 8. ágúst, utan við aðalhátíðartjaldið. Dag^inn á'ður hafði Kristján konungur níundi komið á Þingvöll, en haldið til Reykjavíkur um kvöldið. Lokadaginn var rætt á Þingvallarfundi um merki íslands að tillögu Tryggva Gunnars- sonar, og kom mönnum saman um, að fálkinn skyldi vera merki lands- ins og koma í stað flatta þorsksins, en málið þó látið bíða næsta alþingis. Síðan samþykkti fundurinn þakkar- ávarp til Jóns Sigurðssonar forseta, en hann sótti ekki þjóðhátíðina, enda hafði honum ekki verið boðið til hennar. Loks ræddu fundarmenrt kostnað af hátíðarhöldunum. „A5 endingu tók Sigfús ljósmynd af öllum fundarmönnum og mörgum fleirum ásamt tjöldunum, og sést þa'ð allt á einu blaði", segir Matthías Jochums- son í Þjóðólfi. Mun Matthías eflaust eiga við þessa mynd, þótt eitthvað sé nxálum blandið, þegar hann segir, að ljósmynd hafi verfð tekin af „öllum fundárrriöhnurn". Á myndinni má sjá 30 menn (auk 1—2, er að bald þeim 16 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS . 2Á. désenibéir 1985

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.