Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 19

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1965, Blaðsíða 19
flugþjónustu. Skólinn, sem ég kenndi við, var í Skotlandi. Hafði ég mitt aftur fram og var sendur suður á bóginn til nágrennis London. Þar hafnaði ég í 65. flugsveitinni og flaug með henni til strfðsloka. Við flugum bandarískum Mustang-orrustuflugvélum, og var starf okkar ákaflega margþætt. Ýmist fórum við í árásarferðir yfir meginlandið, fylgd um sprengjuflugvélum allt til stranda Noregs eða eltum V-l sprengjurnar, sem Þjóðverjar skutu að Englandi. Þessi svo- kölluðu hefndarvopn Hitlers, eða fljúg- andi sprengjur, voru þannig gerð, a'ð það voru aðeins Gyrotæki, sem héldu þeim á réttum kili og í réttri stefnu. Það kom fyrir nokkrum sinnum að flugmenn okk ar náðu þeim og settu jafnvel vænginn undir flugskeytin. Misstu þau þá flug- hæfnina og féllu til jarðar. Annars var algengast að skjóta þau niður me'ð vél- byssunum. Venjan var sú að við héldum okkur í töluvert meiri hæð en flugskeyt in f'lugu í og var okkur síðan tilkynnt frá jörðu er skeytin komu og hvar þau voru, og náðum við þeim þá oft me'ð því að stinga okkur niður á eftir þeim. Ég var fremur stutt í þessu en tókst þó að skjóta niður þrjú V-l flugskeyti. Árásir á meginlandið gerðum við lengi vel á me'ðan verið var að undirbúa inn- rásinu í Normandy. Að sjálfsögðu vissi enginn hvar og hvenær innrásina átti að gera, en gerðar voru loft- arásir me'ðfram allri strönd Frakk- lands til að villa um fyrir Þjóð- verjum og rugla þá í ríminu. Stund- um fórum við í fylgd með sprengjuflug- vélum, stundum vorum vi'ð sjálfir með sprengjur undir vængunum og gerðum þá steypiárásir á ýmsa staði, járnbraut- ir og ýmis varnarvirki, brýr o. fl. Aðal- sportið var þó að reyna að fá Þjóðverj- ana upp á móti okkur, enda er aðalstarf orrustuflugmanna að skjóta nfður óvin- inn. Hitt sem áður er nefnt, litum vi'ð nánast á sem aukastarf. En þegar hér var komið sögu í styrjöldinni voru þeir heldur tregir til, enda búnir að missa mikið af flugmönn- um og flugvélum. Þýzku flugsveitirnar lögðu þá yfirleitt ekki til atlögu nema þær teldu sig nokkuð vissar um að hafa yfirhöndina. Um þetta leyti var baráttu- þrek okkar í hápunkti, en hinsvegar í lægð hjá þeim, og þetta hafði mikið að segja. H LVAÐ viltu segja um líf orrustu- flugmanna almennt á þessum árum? ' — Það var skemmtilegt og spennandi. Eg mundi segja að þessi sex ár, sem ég var í flughernum, hafi verið skemmti- legasti timi ævi minnar. Þetta var til- tölulega áhyggjulaust líf, og það var vissulega spennandi. Maður lifði fyr- ir líðandi stund og hugsaði lítið um morgundaginn, því engin lei'ð var að vita hvað hann myndi bera í skauti sínu. „En naumast hafið þið komizt hjá að taka eftir því að maðurinn með ljá- inn var ávallt á næsta leiti við ykk- ur?" — Jú, au'ðvitað, það var ástæðan fyrir því að við lifðum aðeins fyrir liðandi stund. Óneitanlega missti maður marga góða félaga. En þetta líf lagðist misjafn- lega á menn og satt að segja var ég all- an tímann viss uni a'ð ég myndi sleppa í gegnum styrjöldina. Auðvitað var það al ger sjálfsblekking að hugsa svo, en hún hjálpaði sannarlega. í sjálfu sér var það hreinasta kraftaverk að 'ég skyldi sleppa óskaddaður í gegnum þetta allt. Þeir voru tiltölulega fáir, sem höfðu þá sögu að segja. Segja má a'ð maður hafi ekki komizt hjá því með mikilli æfingu að verka leiknari í starfinu, og vissulega hjálpai5i það, en þó held ég að orrustuflug sé 90% heppni en 10% æf- ing og leikni. Við getum m.a. séð það í því, að hinir allra fræknustu flugmenn voru stundum skotnir niður af loftvarn- arbyssum; við það var engin leið að ráða, og skipti þá engu máli hvað menn voru leiknir. Ég er ekki í nokkrum vafa um að einhverri verndarhendi var hald- ið yfir mér, því ég var svo sérlega hepp- inn, og það var svo ótrúlega oft, sem hurð skall nærri hælum. „Kanntu að nefna nokkur dæmi um það?" — Já, það er vissulega af mörgu að taka. T.d. gerðist atvik á flugvellinum vi'ð bæinn Bone í -Norður-Af ríku, nánar tiltekið í Alsír. Við lentum á þessum flugvelli að kvöldi dags, en Þjóðverjar höfðu yfirgefið hann sama dag. Flug- sveitin settist aS á bóndabýli rétt við flugvöllinn, og um kvöldíð komum við okkur fyrir á dýnum og teppum hingað og þangað um húsið. Fljótlega urðu menn þó varir við að þarna var allt mor- andi í flóm og enginn svefnfriður. Nokkr ir okkar kusu heldur að taka teppin og ábreiðurnar og leggjast í þurran skurð spölkorn frá húsinu. Skömmu síðar gerði þýzk flugvél árás á flugvöllinn og hæfði ein sprengjan húsið. Það hrundi gjörsam- lega til grunna og þar misstum við hálfa flugsveitina. í þessu tilfelli tel ég að flóin hafi bjargað lífi mínu. Anna'ð dæmi get ég nefnt. Þegar fram liðu stundir, og menn höfðu náð ákveðn um starfsaldri í flugsveitinni, fengu þeir sínar sérstöku flugvélar, og var mönn- um þá ákaflega illa við að aðrir flygju þeim. Mér var sérstaklega illa við þetta, því bæði ég og vélamenn mínir tveir hugsuðum vel um þessa flugvél, sem ég þá hafði, og hún var jafnan í stakasta lagi. Samt fór nú svo, að í eitt af þeim örfáu skiptum, sem ég lánaði vélina, bil- aði hreyfillinn úti yfir hafi og flugmaður inn drukknaði. Ég átti raunverulega að fara þessa ferð en fór ekki sökum þess að von var á fcíður eins flugmannanna, sem hafði farizt. Gamli maðurinn hugð- ist sækja dótið hans, en ég var þá orðinn "^^^^S^ZSni- -~, Þorsteinn í Spitfireorrustuvélinni. Vélamenn hans standa á vængnum. Islenzki fáninn prýddi orrustuvél Þorsteins á styrjaldararunum 24. desember 1965 . _____________________________________________ Flight Commander, eða deildarstjóri í flugsveitinni, og vildi því vera viðstadd- ur og tala við hanh. Auk þessa kom þa'ð iðulega fyrir að flugvél mín fékk mörg skot í belginn og vængi, bæ'ði úr loftvarnarbyssum og vélbyssum annarra orrustuflugvéla, en einhvernveginn- tókst mér aíltaf að kom- ast óskaddaður frá þessu og lenda vél- inni. „Hvað náðirðu að skjóta margar óvina- flugvélar niður?" — Ég skaut niður sjö flugvélar svo sta'ðfest væri og að auki fimm flugvélar, sem allar líkur voru taldar a£ opinberum aðilum að farizt hefðu. Sigrar yfir þess- um vélum voru nefndir „Probables" eða að líklegt væri að þær hefðu verið skotnar niður. Þó ég viti sjálfur örugg- lega a'ð þessar fimm flugvélar fóru nið- ur, voru ekki nægilegar sannanir fyrir því, heldur aðeins líkur. Það var þrennt, sem varð að koma til, þannig að sigur í loftorrustu yrði opin- berlega viðurkenndur: Flugvélarflakið varð að finnast, eða þá a'ð annar flug- maður hefði séð til og gæti staðfest að viðkomandi flugvél hefði verið skotin ni'ður, ellegar i þriðja lagi að kvikmynda vélin, sem tók myndir um leið og hleypt var úr byssunum, staðfesti það lika. Oft var það svo, er líklegir sigrar voru skráð ir hjá flugmönnum, að kvikmyndavélin sýndi að óvinaflugvélin var hæfð og jafnvelbyrju'ð að brotna, en síðan ekki söguna meir, því þá hættu menn auð- vitað að skjóta og um leið hætti vélin að taka myndir. Þessar flugvélar skaut ég niður bæði í Norður-Afríku og Ev- rópu efir innrásina. „Hver er sko'ðun þin á þýzka flug- hernum í heimsstyrjöldinni síðari?" — Hann var ákaflega góður og vel þjálfaður í byrjun styrjaldarinnar og fram eftir henni. Þeir höfðu bæði á að skipa góðum flugmönnum og góðum flugvélum, en eftir því sem á leið fór að bera á því að „standa,rdinn" lækkaði mikið hjá þeim, og stafaði þetta af mikl- um flugmanna- og flujgvélamissi. M. a. urðu Þjóðverjar að stytta mjög þjálf- unartíma nýrra flugmanna og fyrir bragði'ð sáust þess greinilega merki að mjög dró úr baráttuþreki þeirra. J.FIRLEITT má segja, að Þjóðverj- ar hafi barizt fremur drengilega, en þó varð ég vitni að því einu sinni, að þýzkur flugmaður ger'ði það, sem meðal orrustuflugmanna telzt stórhneykslan- legt athæfi, en það var að skjóta á mann hangandi í f allhlíf. Þessu reiddist ég svo að ég gleymdi mér algjörlega, og það kostaði mig nær lífið. Ég elti þessa þýzku vél, og gleymdi algjörlega fyrsta boðorði orrustuflugmanna, a'ð gæta þess að enginn kæmist aftan að manni. Ég einblíndi á þessa einu vél og rankaði ekki við mér fyrr en vélin mín hristist og nötraði undan skothríð frá annarri þýzkri vél, sem komizt hafði aftan að mér. Þar skall hurð nærri hælum. En þetta var tiltölulega sjaldgæft, að skotið væri á menn í fallhlífum, þótt af og fréttist um slíkt. Hinsvegar gátu þýzkir flugmenn verið miklir „kavalerar" ef því var a'ð skipta. Sem dæmi um það get ég nefnt að í Afríku skaut ég niður Messerschmitt- orr Framh. á bls. 21. •LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 19

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.