Morgunblaðið - 26.01.2002, Qupperneq 31

við að finna til kvíða. Kvíði er hin
hliðin á eftirvæntingu. Með því að
anda inn í kvíða eða aðrar sterkar
tilfinningar sem við reynum annars
að forðast getum við leyst þær upp
og nýtt okkur orkuna sem leynist í
tilfinningunni. Við getum lært að lifa
með þeim og finna fyrir mýktinni í
hjartanu. Sorg getur umbreyst í
samkennd. Reiði getur orðið að um-
breytingarorku. Oft er sú tilfinning
sem við bælum hvað mest einfald-
lega gleði og hlátur. Og þegar við er-
um hætt að hlæja – ja, þá er nú lífið
dálítið litlaust.
Leikur og dans
Annað sem mér hefur fundist
mjög mikilvægt til að halda andlegri
heilsu og leyfa Línunni í mér að
blómstra er dans. Að dansa til að
leika mér, til að fá útrás fyrir sköp-
unargleði, fyrir spennu í öxlum og
mjöðmum, til að svitna og verða ör-
þreytt. Rísa svo upp eftir djúpa slök-
un og vera eins og nýfædd. Við ger-
um allt of lítið af því að leika okkur.
Það er helst að börnin okkar geti
togað okkur út í leiki, að gleyma al-
varleika lífsins og stað og stund.
Leikir hjálpa okkur að finna töfrana
og ævintýrið. Ein af uppáhaldssetn-
ingum mínum eftir hana Línu er í
bréfi sem hún skrifaði til foreldra
Tomma og Önnu. Þar segir hún:
„Börnin ukkar eru ekki vidund dáin
heldur þveröfugt og þaug lentu bara
í skipproti og koma bráðumm heim.
Kær kveðja Lína.“ Og það er einmitt
mitt markmið í lífinu; að vera ekki
vitund dáin, heldur þveröfugt. Ég
vona að mér takist það og takist að
plata einhverja með mér í leiðinni.
Greinarhöfundur er leiðbeinandi í
líföndun, hómópati og nuddari.
UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. JANÚAR 2002 31
AF OG til hefur orðið
umræða um refsingar í
fíkniefnamálum, eða
önnur úrræði í þeirra
stað. Nýlega var í þætt-
inum Speglinum hjá
Ríkisútvarpinu rætt við
Helga Gunnlaugsson,
dósent við Háskóla Ís-
lands, sem talaði um
refsistefnuna hér á
landi í fíkniefnamálum í
tengslum við nýlegan
dóm þar sem maður
fékk 12 ára fangelsi fyr-
ir smygl á miklu magni
af e-töflum.
Baráttan gegn fíkni-
efnabölinu er erfið og
ekki síst varðandi e-töfluna, sem m.a.
inniheldur hin hættulegu efni
MDMA. Ein ástæða mikillar út-
breiðslu e-töflunnar er markaðssetn-
ing hennar, þ.e. um er að ræða pillu
sem lætur lítið yfir sér, en ekki hið
hefðbundna fíkniefni, sem neytt er
með því að reykja það, sjúga í nef, eða
sprauta sig. Ennfremur að sölumenn
efnisins hafa haldið því á lofti að um
væri að ræða skaðlaust efni og því
miður hafa ýmsir aðrir tekið undir
það, eða gert lítið úr skaðsemi efnis-
ins. Fyrir vikið má ætla að þetta fíkni-
efni eigi greiðari aðgang að fólki en
ella.
Það liggur fyrir að dauðsföll hafa
hlotist af neyslu e-töflunnar beint eða
óbeint og er það áhyggjuefni víða um
heim. Má í þessu sambandi nefna
frétt er birtist í Morgunblaðinu 19.
janúar 2002, þar sem vitnað var til
matsgerðar, sem unnin var af dr.
Magnúsi Jóhannessyni, lækni og pró-
fessor við Háskóla Íslands og dr.
Sveinbirni Gizurarsyni, lyfjafræðingi
og prófessor við Háskóla Íslands, að
beiðni Björns L. Bergssonar hrl.
Matsgerðin var nýlega lögð fram í
Héraðsdómi Reykjavíkur. Þar kemur
m.a. fram að neysla á e-töflum
(MDMA) sé líklega talsvert hættu-
legri en neysla amfetamíns og heró-
íns.
Þessi niðurstaða felur í sér að
meira þarf að fara fyrir framlagi heil-
brigðisyfirvalda til umræðunnar um
skaðsemi e-töflunnar, enda er mats-
gerð sérfræðinganna staðreynd og
ófögur lýsing í öllu tilliti.
Skila refsingar árangri?
Ljóst er að stefna ríkisstjórnarinn-
ar og auknar aðgerðir stjórnvalda í
fíkniefnavörnum, þar á meðal lög-
reglu og tollgæslu, hafa á undanförn-
um árum skilað árangri m.a. í að rjúfa
innflutningsleiðir fíkniefna.
Bent skal á að við rannsóknir fíkni-
efnamála hjá ávana- og fíkniefnadeild
lögreglunnar í Reykjavík hefur komið
fram, að Íslendingar veigri sér orðið
við að flytja inn fíkniefni, sérstaklega
hættulegri efnin, s.s. e-töfluna. Ef til
vill skýrir það að málum hefur fjölgað
þar sem útlendingar eru teknir fyrir
fíkniefnasmygl. Hér kann skýringin
að vera að Íslendingar eru vel meðvit-
aðir um hvernig tekið er á fíkniefna-
brotum hér á landi. Ekki er óvarlegt
að álykta að styrk stefna stjórnvalda í
fíkniefnavörnum sé einmitt að skila
sér í auknum varnaðaráhrifum.
Helgi Gunnlaugsson nefnir í fyrr-
nefndum útvarpsþætti, að ýmislegt
bendi til þess að hörð stefna í fíkni-
efnamálum stemmi ekki stigu við
neyslu efnanna og segir þetta koma
fram með hvað skýrustum hætti í
Bandaríkjunum. Þá segir Helgi að
hann telji nokkuð ljóst að það muni
eiga sér stað ákveðnar breytingar í
þessum málaflokki á næstu árum,
þess sjáist merki mjög víða í mörgum
löndum þar sem menn séu farnir að
endurskoða löggjöfina og vilja taka á
þessum málum með öðrum hætti.
Nefnir Helgi þá leið að taka þetta að
einhverju leyti út úr réttarvörslukerf-
inu og setja frekar í hendur á félags-
og heilbrigðismálakerfinu og raun-
verulega að takast á við þessi mál
með öðrum hætti en gert hafi verið
hingað til.
Þyngstu fíkniefnadómana fá þeir
sem fjármagna og flytja fíkniefnin til
landsins. Í stærstu málunum er
sjaldnast um að ræða forfallna fíkni-
efnaneytendur, heldur er þetta gert í
ávinningsskyni. Þessu er oft blandað
saman í umræðunni.
Nokkur atriði, sem Helgi Gunn-
laugsson nefnir í tilvitnuðu útvarps-
viðtali, eru tilefni eftirfarandi spurn-
inga:
 Hvaða breytingar boðar hann,
að muni eigi sér stað í fíkniefnamála-
flokknum á næstu árum?
 Hvaða þættir eru það, sem taka
má út úr réttarvörslukerfinu og setja
í hendur á félags- og heilbrigðismála-
kerfinu og hvernig yrði framkvæmd-
in á því?
 Hvaða breytingar geta orðið á
þætti fíkniefnasmyglara, sem stunda
iðju sína í ávinningsskyni en ekki
vegna þess að þeir eru fíkniefnasjúk-
lingar?
Hverjir vilja gefast upp?
Sumir svonefndir málsmetandi
menn hafa á allra síðustu misserum
léð máls á því að lögleiða fíkniefni. Að
sjálfsögðu eiga einstaklingar í lýð-
ræðisríki rétt á að halda fram skoð-
unum sínum. Hins vegar er stað-
reyndin trúlega sú að sá hópur sem er
þessarar skoðunar er fámennur, en
orðinn nokkuð áberandi á allra síð-
ustu misserum. Það er trú okkar að
allur þorri Íslendinga vilji að ákveðið
sé tekið á alvarlegum afbrotum, eins
og fíkniefnamálum. Haraldur Jo-
hannessen, ríkislögreglustjóri, hefur
varað við lögleiðingu fíkniefna meðal
annars vegna tengsla alþjóðlegra
glæpahringja við fíkniefnafram-
leiðslu, sölu og dreifingu, vopnasölu,
smygl og misnotkun á fólki, vændi,
peningaþvætti og hryðjuverkastarf-
semi. Hann bendir á að það sé stað-
reynd að þessi afbrotastarfsemi teng-
ist á alþjóðlega vísu og vanhugsað að
ætla að unnt sé að slíta fíkniefnamála-
flokkinn þar frá. Þessi skoðun er í
samræmi við afstöðu lögregluyfir-
valda um allan heim.
Í umræðunni um lögleiðingu fíkni-
efna er ónefndur þáttur aðstandenda
og vina sem beint og óbeint verða
virkir þátttakendur í þeim hörmung-
um, sem viðkomandi einstaklingur
hefur ratað í. Að heyra foreldra segja
að þeir vilji frekar horfa á eftir börn-
um sínum í gröfina, en að sjá þau
halda áfram í þeim skelfilega víta-
hring, sem fíkniefnaneyslan hefur oft
í för með sér, lýsir því kannski best
hvernig þetta ástand getur verið.
Íslenska lögreglan mun ekki gefast
upp í þessari baráttu þótt á brattann
sé að sækja, enda vilji ríkisstjórnar
og langflestra Íslendinga að baki
henni.
Er umræðan um fíkni-
efnamál á villigötum?
Guðmundur
Guðjónsson
Fíkniefni
Íslendingar eru vel
meðvitandi um, segja
Guðmundur Guð-
jónsson og Ásgeir
Karlsson, hvernig tekið
er á fíkniefnabrotum.
Guðmundur er yfirlögregluþjónn
hjá ríkislögreglustjóra og Ásgeir
Karlsson aðstoðaryfirlögregluþjónn
hjá ávana- og fíkniefnadeild
lögreglunnar í Reykjavík.
Ásgeir
Karlsson
IKEA er opið:
Virka daga kl. 10-18.30
Laugardaga kl. 10-17
Sunnudaga kl. 12-17
Farðu þínar
eigin leiðir!!!
Áfram
Ísland
ÍS
LE
NS
KA
A
UG
LÝ
SI
NG
AS
TO
FA
N
EH
F/
SI
A.
IS
IK
E
16
55
4
01
.2
00
2
Derhúfa
aðeins 800 kr.
NETVERSLUN Á mbl.is
Mikið úrval af
brjóstahöldurum
verð frá kr. 700
Mömmubrjósta-
haldarar kr. 1900
Úrval af náttfatnaði
fyrir börn og fullorðna
Nýbýlavegi 12, sími 554 4433