Tíminn Sunnudagsblað - 23.03.1969, Blaðsíða 21

Tíminn Sunnudagsblað - 23.03.1969, Blaðsíða 21
Einn donsku læknanna í rann. sóknarstofu slnnl: Er heiia. og mænusigg aS uppruna hörgul- siúkdomur, sem hlýzt af ofur. gnægoum? ¥ / leit ao orsökum du.la.rfu.lls sjúkdóms í kyrrlátum rannsóknarstofum við eina af smágötum Kaupmanna- hafnar vinna danskir vísindamenn að því að leysa þá 'gátu, hvað veld- ur dularfullum sjúkdómi, sem læknar hafa ekki verið megnugir að ráða á bót. Þessi sjúkdómur er svonefnt heila- og mænusigg, og Danmörk er eitt þeirra landa, þar sem hann er allra tíðastur. iÞar eru nú um fimm þúsund slík ir sjúklingar. Einn maður af Ihverju þúsundi Dana þjáist af þess um sjúkdómi, og það eru fá iönd í öllum heiminum, þar sem við^ líkt á sér stað. Þrjú ár eru síðan þessar rann- fióknir Ihófust og nú Ihafa vísinda- mennirnir kveðið upp úr með það, að orsök þessa sé að llkindum sú, að Danir gera of vel við sig í mat. AJþjóðleg skýrslugerð hefur leitt í Ijós, að þessi sjúkdómur er bók- etaflega óiþekktur meðal hinna fá- tœkustu ftóða. Annars staðar er hann tíðastur meðal efnafólfcs, eem gefur matgleði sinni lausan taum. Upphaf sitt er sjúkdómur- Imn talinn eiga í móðurlífi eða í frumlbern'sku. T í M 1 N N — SUNNUDAGSBLAÐ Það kann að hijóma undarlega: Margt bendir til þess, að heila- og mænusiggið sé hörgulsjúkdómur, þótt orsök hans sé of mikill mat- ur. Fæstir kæra sig um graut og fisk, þegar þeir hafa ofurgnægtir af steiktu svinakjöti, tertum og smurðu brauði með margbreyti- legu áleggi. Staðreynd er, að þessi sjúkdóm ur gerir mestan usla í Vestur-Evr- ópu og Bandaríkjunum. Hann esr þeim mun fágætari sem nær dreg- uir miðjarðarbaug, en honum skýt- ur hér og þair upp í hinum syðri löndum Suður-Ameríku, í Suður- Afríku og Ástralíu. í löndum, þar sem mikið er um fiskmeti og börn höfð tengi á brjósti, er sjúkdóm- urinn óþekktur. Hans gætir til dæmis ekki á meðal þeirra, sem eiga Grænland að ættlandi, þótt é honum bóli í hópi hinna, er flutzt hafa þangað. í méðurmjólkinni er þrem til fimm sinnum meira af ómettuðum fitusýrum en í kúa- mrjólc og í fiski er einnig mikið a'f þeim. Vakið hefur athygli, að miklu mimia ber á heila- og mænusigigi á vesturströnd Jótlands en í hinum eystri hluta skagans .Þess er þó að gæta, að mannfjöldinn þykir tæp- ast nógur í þessum héruðum til þess, að fullt mark verði tekið á slíkum samanburðartölum. Heila- og mænusigg leggst á miðtaugakerfið eins og nafnið bendir til, eyðileggur taugafrum- ur og veldur sjóntruflun, lömun og svima. Sé' veikin á háu stigi, verða menn algerir öryrkjar. Menn fæðast með '.ákveðinn fjölda taugafruma, og skaddist þær eða ónýtist, getur líkaminn ekki bætt tjónið. Prá taugafrum- um heilans liggja langir þræðir niðuir mænugöngin. Um þessa þræði lykjast taugaslíður, gerð af fituefnum meðal annars. Þessi taiuigasliðuir eru ekki fullþroska í unglbörnum, og það er orsök þess, að viðbrögð þeirra eru annarleg í fyrstu. Það er ekki fyrr en tauga- frumurnar hafa fengið þann um- búnað, er náttúran ætlar þeim, að börn heyra, sjá og hreyfa sig eins og'þeim eir fyrirbúið. Fái kjormbarn hins vegar ekki beppiléga næringu, geta tauga- 261

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.