Fréttablaðið - 27.01.2007, Blaðsíða 84

D
iCaprio leikur uppgjafa-
málaliðann Danny Archer
sem smyglar demöntum á
milli landamæra í Afríku.
Sú hlið sem hann sýnir á
sér í Blood Diamond er
víðs fjarri þeirri sykursætu ímynd sem
festist við hann í upphafi leikferilsins.
Danny er gjörsamlega siðblindur og gráð-
ugur maður, sem svífst einskis til þess að
komast yfir verðmæta demanta, og hikar
ekki við að selja blóðþyrstum uppreisnar-
mönnum vopn í þeim tilgangi.
Connelly leikur metnaðarfulla blaða-
konu sem skerst í leikinn og hefur töluverð
áhrif á Archer en þrátt fyrir að söguper-
sónurnar séu tilbúnar þykir myndin gefa
raunsæja mynd af þeim hörmulegu atburð-
um sem áttu sér stað í Sierra Leone í upp-
hafi síðasta áratugar.
Blood Diamond var tekin í Mósambík og
Leonardo og Jennifer segjast bæði hafa
heillast af Afríku, landinu og fólkinu sem
það byggir. „Þar sem maður er alinn upp í
hinum vestræna heimi hafði það sem við
sáum þarna heilmikil áhrif,“ segir
Leonardo. „Ekki bara ótrúleg náttúrufegurð
Afríku, heldur að sjá við hvaða aðstæður
fólk lifir þarna. Það var mjög áhrifamikið
fyrir okkur öll að sjá hversu jákvætt hug-
arfar fólksins er þrátt fyrir bág kjör. Þegar
ég kom aftur komst ég ekki hjá því að leiða
hugann að því hverju í ósköpunum Banda-
ríkjamenn telja sig þurfa að kvarta yfir.“
Leonardo segist persónulega hafa hrifist
mest af því hversu upplitsdjarft fólkið í
Mósambík er þrátt fyrir allt. „Fjórir af
hverjum tíu í Mósambík eru smitaðir af
HIV. Það var fátækt alls staðar, og ekki nóg
af hreinu vatni. Samt er þetta fólk bara
ánægt með að vera á lífi. Afríka er heims-
álfa sem á skilið að fá eins mikla athygli og
stuðning frá hinum vestræna heimi og
mögulegt er,“ segir Leonardo.
Jennifer Connelly tekur undir með
Leonardo og segist líta á það sem forrétt-
indi að fá að eyða svona löngum tíma í Mós-
ambík og Suður-Afríku. „Ég var líka svo
lánsöm að fá að hafa tíma til þess að ferð-
ast til Botswana með fjölskyldu minni.
Fegurðin var stórkostleg. Það var erfitt að
sjá þetta og reyna svo að átta sig á því hvað
maður eigi að gera við þau forréttindi sem
við búum við. Þessi reynsla ýtti við mér og
ég hef hugsað mikið um það hvernig hinn
vestræni heimur eyðir auði sínum.“
Þótt líta megi á Blood Diamond sem
spennumynd ber hún boðskap og er gagn-
rýnin á demantaiðnaðinn og engar fjaðrir
eru dregnar yfir að stórfyrirtæki í hinum
vestræna heimi hafi óbeint stuðlað að
hörmungunum í Sierra Leone með því að
kaupa smyglaða demanta frá landinu.
Slíkir demantar eru kallaðir „blóðdemant-
ar“ þar sem salan á þeim fjármagnaði
vopnakaup uppreisnarmanna en vopnin
voru síðan notuð til þess að drepa þúsundir
saklausra borgara í Sierra Leone.
Leonardo og Jennifer viðurkenna bæði
að þau hafi keypt demanta án þess að huga
að því hvaðan þeir komi en vinnan við
Blood Diamond hafi gert þau varkárari.
„Já, ég hef keypt demanta,“ viðurkennir
Leonardo. „Núna, eftir að hafa lært um
„blóðdemanta“ og staði eins og Sierra
Leone myndi ég þó örugglega grennslast
betur fyrir um málið áður en ég gerði
önnur kaup. Áður fyrr hafði ég ekki hug-
mynd um að þetta væri að gerast, eða hvað
hugtakið „blóðdemantur“ þýddi. Milljónir
manna hafa týnt lífi sínu vegna þeirra. Ef
þið sjáið myndina, þá verðið þið vitni að
hræðilegum atburðum,“ segir Leonardo og
leggur áherslu á að ekkert í myndinni sé
ýkt eða upphafið á nokkurn hátt.
„Ég hef borið demanta, jafnvel eftir að
hafa unnið að myndinni,“ segir Jennifer.
„Ég tel ekki að það sé einhver lausn að
sniðganga demantaiðnaðinn. Það myndi
stangast á við mannréttindi, því það er líka
margt jákvætt sem demantaiðnaðurinn
getur fært mannfólki og þjóðum. Eftir að
hafa unnið að þessari mynd þá hef ég sér-
staklega beðið um að fá að sjá löglega
pappíra sem sanna það að þeir demantar
sem ég ber séu ekki blóðugir.“
Áhugi leikaranna á mannúðarmálum og
góðgerðarstarfi jókst við það að sækja
Afríku heim og þau hafa reynt að láta gott
af sér leiða. „Eftir að ég lék í myndinni
byrjaði ég að vinna með SOS-barnaþorp-
um í Mósambík,“ segir Leonardo. „Ég mun
svo halda áfram að vinna með þeim sam-
tökum sem ég hef áður gert eins og
Amnesty International og Global Witness,“
segir Leonardo og gefur Jennifer orðið um
leið og hann upplýsir að hún hafi lengi
leyft mannúðarsamtökum að njóta krafta
sinna.
„Ég hef verið að vinna með Amnesty
International í nokkur ár núna,“ útskýrir
Jennifer. „Aðallega varðandi fræðslustarf
samtakanna í Bandaríkjunum um mann-
réttindi. Ég er talsmaður Amnesty í Banda-
ríkjunum, heimsæki skóla og held fyrir-
lestra. Á meðan við vorum í Mósambík
gáfum við, Leo og Djimon [Hounsou] pen-
inga og lögðum okkar af mörkum til að
hjálpa til á munaðarleysingjahæli þar. Við
reyndum að halda uppi samskiptum við
börnin þar, en það var oft mjög erfitt. Við
komum því líka í gegn hjá kvikmyndaver-
inu að það gæfi 40 milljónir dollara til
vegagerðar og skólabygginga.“
Leonardo fór á undan tökuliðinu til Afríku
til þess að undirbúa sig fyrir hlutverkið.
Þar blandaði hann geði við fyrrverandi
málaliða og sótti innblástur til þeirra. „Þeir
mótuðu persónu mína algerlega. Þeir eru
Danny. Flestir þeirra höfðu barist í Angóla
og upplifað hræðilega hluti þar. Þeir voru
fullir af beiskju og höfðu blendnar tilfinn-
ingar til heimsálfunnar.“
Leonardo segir ekki hafa verið hlaupið
að því að fá þessa menn til að opna sig og
það hafi skilað mestum árangri að fara
með þá á barinn. „Þessir gæjar eru margir
hverjir með mjög harðan skráp. Það var
mjög erfitt að fá þá til að tjá sig um fortíð-
ina án þess að fá langar ræður um pólitík í
leiðinni. Ég fór með þeim á pöbbarölt, náði
að fylla þá og reyndi svo að vekja upp
gömlu djöflana þeirra. Ég fékk mikið út úr
þessu og fékk skilning á þeirri tilfinninga-
legu ringulreið sem persóna mín hafði
farið í gegnum í upphafi myndarinnar.“
Leonardo er tilnefndur til Óskarsverð-
launa fyrir leik sinn í myndinni. Þetta er í
þriðja sinn sem hann er tilnefndur en verð-
launin hafa enn ekki fallið honum í skaut.
Hann er þó sáttur og er ánægður með til-
nefningarnar. „Þar sem kaldhæðni skín
aldrei í gegn á prenti ætla ég bara að vera
heiðarlegur. Þetta er kannski klisjulegt
svar, en sannleikurinn er sá að það er mjög
notalegt að fá svona viðurkenningu. Maður
leggur mikla vinnu í að túlka einhverja
persónu og hlýtur það ekki að vera gott að
fá viðurkenningu fyrir það?
Þetta er aldrei eitthvað sem ég býst við
eða eitthvað sem ég er að reyna að ná þegar
ég er að leika. Því lengur sem ég er í brans-
anum átta ég mig betur á því að þetta er
eitthvað sem ég hef enga stjórn á. Og það
er ekki mitt að vita hvernig áhorfendur
munu taka því sem maður skapar. Aldrei.
Ef kvikmyndaver hefðu formúlu fyrir því
þá væru bara búnar til myndir sem fengju
góða dóma og rökuðu inn seðlum. Það eru
svo margir þættir sem spila inn í og það er
engin leið að vita hvað gagnrýnendum á
eftir að finnast. Ég er nokkuð viss um að
viðbrögð þeirra eigi alltaf eftir að vera
listamönnum hulin ráðgáta.“
Pöbbarölt með málaliðum
Kvikmyndin Blood Diamond verður frumsýnd hér á landi á
föstudaginn. Leonardo DiCaprio er tilnefndur til Óskarsverð-
launa fyrir leik sinn í myndinni, sem fjallar öðrum þræði um
blóðugt borgarastríð í Sierra Leone sem var fjármagnað með
demantasölu. Birgir Örn Steinarsson hitti DiCaprio og Jennifer
Connelly, mótleikkonu hans, og ræddi við þau um gerð mynd-
arinnar.