Fréttablaðið - 14.11.2008, Blaðsíða 16

14. nóvember 2008 FÖSTUDAGUR
FRÉTTAVIÐTAL: Framtíð stjórnmálaflokkanna
FRÉTTAVIÐTAL
BJÖRN ÞÓR SIGBJÖRNSSON
bjorn@frettabladid.is
Framhald á bls. 22
Njósnarinn brá
sér í hvalslíki og lagði af stað.
En er hann kom til
landsins sá hann að
fjöll öll og hólar voru
full af landvættum,
sumum stórum en
öðrum smærri...
föt
skór
geisladiskar
leikföng
handmáluð kerti
hreingerningavörur
prjónavörur
útsaumur
náttúruvörur
Dagur íslenskrar tungu á sunnudaginn.
Upplestur úr bókum
í Rangárhöllinni Gaddstaðaflötum
við Hellu helgina 15. -16. nóv.
frá kl. 12:00 - 17:00 (báða dagana)
Tónlistaratriði
kl. 13:00,14:00,15:00 og 16:00
ábrestir
kökubasar
antikvörur
uppstoppuð dýr
glerlistavörur
skartgripir
gjafavörumarkaður
kompudót
andlitsmálun o.m.fl.
Frábær fjölskyldusamkoma
Myndlistasýning og kaffisala í anddyri
RISAMARKAÐUR
Sv
ar
tli
st
-
H
el
lu
Auk heiðarlegs uppgjörs á
orsökum fjármálahruns-
ins og nýrri framtíðarsýn
fyrir Ísland þarf að ráðast
í uppstokkun í stjórn-
málunum að mati Dags
B. Eggertssonar, oddvita
borgarstjórnarflokks Sam-
fylkingarinnar.
Hvernig geta stjórnmálaflokk-
arnir tekist á við framtíðina?
Fyrst þarf að horfast í augu við
að mjög margt hrundi með fjár-
málakerfinu. Goðsögnin um góða
efnahags- og fjármálastjórn
Sjálfstæðisflokksins hrundi með
braki. Vinnubrögðin og leyndar-
hyggjan sem voru of ráðandi í
íslenskri pólitík hrundu, trúin á
lykilstofnunum hrundi sem og
trúin á stjórnmálin sem aðferð til
að leiða til umbóta og góðra
breytinga. Stjórnmálaflokkarnir
þurfa að axla ábyrgð og endur-
reisa þessa trú með því að endur-
hugsa sig og vinnubrögð sín.
Samfylkingin hefur að mínu mati
gert merkilegar tilraunir með
framtíðarhópi sem kallaði til
mjög marga flokksmenn sem og
sérfræðinga og hagsmunaaðila
og ég held að hægt sé að byggja á
þeim grunni. Nú þarf að ganga
lengra og flokkarnir þurfa að
opna allar gáttir og kalla fólk að
borðinu. Þar verður spurt í hvern-
ig samfélagi við viljum búa,
hverjir eru styrkleikarnir, hverj-
ir eru veikleikarnir, hverju þarf
að breyta og hvert ætlum við að
stefna. Ef við setjum ekki fram-
tíðina á dagskrá og leggjum fram
sannfærandi sýn sem fólk og fyr-
irtæki fær trú á þá brestur á með
flótta sem mér sýnist reyndar að
sé þegar hafinn.
Er trúverðugt og eðlilegt í núver-
andi ástandi að stjórnmálaflokk-
arnir fáist við framtíðina?
Ég hugsaði mikið um þetta áður
en ég steig inn í stjórnmálin
vegna þess að ég tilheyrði stór-
um hópi og kannski heilli kynslóð
fólks sem hafði mikinn vara á sér
gagnvart stjórnmálaflokkum
sem stofnunum. Mér fannst þeir
trénaðir og standa fyrir hluti sem
pössuðu ekki við mína sýn á
hvernig samfélagið ætti að virka.
En eftir mikla íhugun, og núna
nokkra reynslu, hef ég komist að
því að stjórnmálaflokkar eru ekki
eitthvað eitt og þurfa ekki að
vera staðnað fyrirbæri. Í besta
falli geta þeir verið mjög upp-
byggileg umbótaöfl sem þrýsta á
um breytingar og hvort sem
okkur líkar það betur eða ver
tekur pólitíkin margar mikil-
vægar ákvarðanir sem er eins
gott að verði vel tekið. Margir
hafa gengið til liðs við Samfylk-
inguna, og líklega aðra stjórn-
málaflokka, á undanförnum árum
ekki vegna þess að þeir hafa fall-
ið fyrir því hvernig stjórnmála-
flokkarnir starfa heldur einmitt
vegna þess að þeir eru tæki til að
vinna að umbótum. Eftir að
bankakerfið er meira eða minna í
fangi ríkisins og ráða þarf fjöl-
mörgum lykilspurningum til
lykta á hinum pólitíska vettvangi
eru stjórnmálin mikilvæg sem
aldrei fyrr. Því þarf að kalla að
ákvörðunum alla þá bestu þekk-
ingu sem býr í samfélaginu og
hún er svo sannanlega ekki bara
fyrir hendi innan flokkanna.
Hvaða breytingar telurðu líkleg-
ar að verði á stjórnmálaflokkun-
um og þurfa núverandi forystu-
menn að rýma sviðið?
Ég get ekki spáð fyrir um hvern-
ig flokkarnir breytast en það þarf
að stokka upp. Nú er ögurstund í
samfélaginu og það er ögurstund
í lífi ríkisstjórnarinnar. Hún þarf
að horfast í augu við að ef hún
hefur ekki afl til að setja Evrópu
á dagskrá og endurskoða einfalda
hluti eins og eftirlaunalögin og
gera hreint í Seðlabankanum þá
fjarar undan trúnaði hennar
gagnvart þjóðinni á örskömmum
tíma.
Evrópa segirðu, er Evrópusam-
bandsaðild forsenda þess að hér
birti til á ný?
Mér finnst það blasa við og er til-
búinn að taka þá rökræðu á hvaða
götuhorni eða kaffistofu sem er.
Kostnaður okkar af krónunni í
núverandi þrengingum er geig-
vænlegur og við þurfum að hætta
að láta umræðuna um Evrópu-
sambandið snúast um sambandið
sjálft. Málið snýst um matarkörf-
una, húsnæðislánin, vextina, stöð-
ugleika í atvinnu- og efnahagslífi
og trúna sem fólk og fyrirtæki
þurfa að hafa til að sjá framtíð
sína á Íslandi. Og fyrir alla muni
þarf að hætta að tala um málið á
forsendum þess hvort einstakir
stjórnmálaflokkar klofni vegna
þess. Það er nánast ekki áhuga-
verð spurning í þeirri stöðu sem
við erum í.
Með öðrum orðum má þetta ekki
snúast um hagsmuni Sjálfstæðis-
flokksins.
Nei, það kemur bara ekki til
greina. Það er meira í húfi en svo
og samfélagið hefur ekki efni á
að horfa til innanflokkshagsmuna
einstakra flokka.
Hvernig finnast þér ráðherrar
Samfylkingarinnar hafa staðið
sig síðustu daga og vikur?
Þeir hafa staðið sig að mörgu
leyti afburðavel í verkefni sem
enginn gat búið sig undir. Ég held
að það hafi skipt ótrúlega miklu
máli á síðustu vikum að Samfylk-
ingin er í ríkisstjórn því annars
hefði verið hætta á að gamla
helmingaskiptareglan hefði verið
dregin upp og atvinnulífinu skipt
upp eftir flokkspólitískum
línum.
En nú er komið að kaflaskilum.
Samhliða því að halda áfram því
sem hefur verið kallað björgun-
arstörf á strandstað þarf að sjá
til lands og sjá framtíðina. Þar
þurfa ekki bara ráðherrar og
þingmenn Samfylkingarinnar að
standa á prinsippunum heldur
Samfylkingin í heild. Í raun sitj-
um við uppi með ábyrgð á að hafa
ekki gert Evrópumálin að úrslita-
atriði en veruleikinn hefur nú
verið sá að við höfum ekki haft
samstarfsflokk sem hefur verið
tilbúinn að fara í þennan leiðang-
ur með okkur. Hinir flokkarnir
verða að horfast í augu við að
þeir hafa ekki í langan tíma farið
í gegnum nauðsynlega endur-
skoðun.
Margir vilja nýjar kosningar sem
allra fyrst, sumir segja strax.
Væri það rétt að þínu mati?
Ég óttast að ef við hlaupum beint
í kosningar fáum við ekki bara
sömu flokka heldur sömu for-
ystumenn og sömu stefnu. Það
verður að gefa flokkunum færi á
að stokka sig upp og endurskoða
afstöðu sína áður en boðað er til
kosninga. En krafan um kosning-
ar er bæði skiljanleg og réttlát
því vald í pólitík er sótt til fólks-
ins. Og ef sú krafa er vond hug-
mynd stendur það upp á flokkana
að bregðast við henni á annan
hátt. Þeir þurfa að leiða þessa
krafta inn á sinn vettvang og nýta
þá í þágu uppbyggingarinnar.
Þó að ég telji kosningar ótíma-
bærar núna finnst mér blasa við
að þær verði á næsta ári. Alla
vega fyrr en síðar ef ríkisstjórn-
inni tekst ekki að endurreisa
traust og setja fram framtíðar-
sýn sem ekki bara báðir flokk-
arnir trúa á heldur sem samfé-
lagið trúir á. Það traust er ekki
fyrir hendi núna. Það dugir ekki
að Samfylkingin hafi áttað sig
heldur þurfa aðrir að sýna á
spilin.
Uppstokkun nauðsynleg
DAGUR B. EGGERTSSON segir pólitíkina mikilvæga sem aldrei fyrr og nauðsynlegt sé að kalla að ákvörðunum alla þá bestu
þekkingu sem býr í samfélaginu. Hana þurfi að sækja út fyrir stjórnmálaflokkana. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON