Morgunblaðið - 27.08.2008, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 27.08.2008, Blaðsíða 24
24 MIÐVIKUDAGUR 27. ÁGÚST 2008 MORGUNBLAÐIÐ UMRÆÐAN RÚSSLAND er horfið inn í móðuna á ný. Evrópu eru enn í fersku minni atburð- irnir í Búdapest 1956, Prag 1968, Kabúl 1979 og Grosní 1994 og hryllir því við nýrri skriðdrekaárás í Georgíu. Nýjasta grimma og hrotta- fengna útspil Rússa hefur þurrkað út dul- úðgan blæ þjóðarsálar með óhugnanlegum söng belta skriðdrek- anna. Ég er flóttamaður frá Rússlandi sem rekið hefur upp á þessa litlu eyju í miðju Atlantshafinu. Það var ekkert val í Rússlandi, þaðan var aðeins hægt að flýja. Mér tókst að flýja landið en ekki harm heima- slóðanna. Harm sem ásækir mig og ágerist með nýjum ógnvekjandi fréttum frá Rússlandi. Þegar ég horfi til baka til heimaslóðanna, sem þó virðast sífellt fjarlægari, sé ég að Rússland er líkt og stórt fangelsi þótt engir séu rimlarnir. Fangelsi þar sem líf fólks er spennuþrungið. Rússland er land þar sem ógæfa eins verður fljótt að harmleik milljóna manna. Rússar hafa enn á ný gengið á vegg í Kákasus og hlotið nokkurt högg. Þeim virðist fyrirmunað að læra af reynslunni. Allt frá 18. öld og til dagsins í dag hafa Rússar linnulaust þrjóskast við að klífa Kákasusfjöll þrátt fyrir að hafa ávallt komið særðir heim. Reynslan hefur kennt okkur að ófriðarbálið kviknar hratt í Kákasus og logarnir lifa lengi. Fyrsta stríð Rússa í Kák- asus stóð í nær 79 ár. Hernaður í nafni nýlendustefnu Rússneska keisaraveldisisns stóð frá 1785 til 1864 í Norður-Kákasus þar sem hluta af íbúum svæðisins var út- rýmt. Á 20. öld glímdi Kákasus við hver átökin á fætur öðrum, bylt- ingar, borgarastyrjaldir, heims- styrjaldir og brottflutning íbúa Kákasus til Kasakstan og Síberíu. Á 20. öldinni eignuðust Rússar fyrsta Kákasus-leiðtogann í sögu landsins, Josef Stalin (J. V. Dzhu- gashvili). Nú æða rússneskir her- menn á skriðdrekum til heimaborg- ar hans, Gorí í Georgíu, með það að leiðarljósi að vekja upp anda kommúnísks harðstjóra. Frá því að Rússar háðu heimsvaldasinnað stríð í Kákasus árið 1994 hafa þeir hafið nýtt líf lýðræðis. Rúss- um hefur ekki tekist að yfirbuga litlu Tsétsé- níu sem berst fyrir sjálfstæði frá Moskvu. Nú hafa þeir hafið önn- ur vopnuð átök þrátt fyrir að hafa ekki enn lokið þeim átökum sem þeir þegar eiga í. Leift- urstríð geta ekki geng- ið til lengdar og stríðið sem nú stendur yfir ógnar ekki einungis viðkvæmu sjálfstæði smáríkisins Georgíu heldur jafnframt sam- heldni síðasta stór- veldis, Rússneska sam- bandsveldisins. Sagan sýnir að öll vandræði sem upp koma í Rúss- landi enda sem neikvæð og óæski- leg áhrif á allan hinn siðmenntaða heim. Aukið hervætt ofsóknaræði Kremlar, sem ómar af skrölti ryðg- aðra sovéskra skriðdreka, ógnar heiminum á ný. Guð gefi að rúss- neskur kjarnorkukafbátur sökkvi ekki á hafsvæði einhvers Evrópu- ríkis eða að gömul sovésk sprengi- flugvél hrapi til jarðar eins og áður þekktist. Líklegast geta KBG- útsendarar Pútíns séð til þess að koma einhverjum fyrir kattarnef með geislavirku polonium 210 líkt og gerst hefur í Evrópu. Allt getur gerst eftir árás Rússa á Georgíu. Hildarleikurinn heldur áfram. Rússland ætti ekki einungis að vekja áhuga hagfræðinga og stjórn- málafræðinga heldur einnig sál- fræðinga. Rússland Pútíns er nokk- uð erfiður sjúklingur. Þar ríkir nú fasistastjórn, einveldi í skjóli glæpamanna. Ég tel fyrrum ofursta og KGB-félaga V.V. Putin ekki vera hugmyndasmiðinn að baki rússnesku samfélagi í dag, Putin er einfaldlega ekki nógu klár til að eigna sér heiðurinn af núverandi stjórnkerfi. Andrúmsloftið ber ein- hvern kunnuglegri keim, hand- bragð sem merkt er með þremur stöfum, kennistöfum baklands Put- ins, nefnilega KGB. Flóttamaðurinn Al Alaas fylgist úr fjarlægð með ástandinu í Rúss- landi Ot Alaas » Sagan sýnir að öll vand- ræði sem upp koma í Rúss- landi enda sem neikvæð og óæskileg áhrif á allan hinn sið- menntaða heim. Höfundur er læknir og sjálfstætt starfandi blaðamaður frá Rússlandi. Er hælisleitandi og býr í Reykja- nesbæ. Rússland ? horft með harmi á heimaslóð MANNSLÍKAM- INN er afarflókinn og gerður úr tugum billj- óna frumna sem vinna saman. Tvennt er sameiginlegt frumum líkamans: allar þurfa þær næringu og svo eru boðskipti milli þeirra. Þetta síðara er ekki eins vel vitað og hið fyrra. Í einni frumu er talið að allt að 150.000 efnahvörf geti átt sér stað á sekúndu hverri! Heilinn okkar er gerður af billj- ónum frumna og er gífurlega orku- frekur og þarf aðallega sykurinn glúkósa (sem er kolvatn) og súrefni úr loftinu til orkuframleiðslu og starfsemi. Vanti súrefni í fáar mín- útur deyja frumurnar og leysast upp. Talið er að fimmtungur súrefn- isþarfar líkamans sé eingöngu vegna heila okkar. Ekki er vitað nema heilabilunarsjúkdómar séu að einverju leyti vegna skorts á nægjanlegu súrefni til heilans. Öll líkamsþjálfun miðar að því að styrkja hjartað og æðakerfið til að flytja nægjanlegt súr- efni til frumnanna auk næringar. Þar sem um 21% andrúmloftsins er súr- efni þarf lungun til að koma því yfir í blóðið, en þar flytur blóðrauð- inn það til frumnanna og tekur koldíoxíð frá bruna sykursins til baka. Sé nú CO (kolmónoxíð) í loftinu þá binst það blóðrauð- anum í stað súrefnisins og blóðið flytur minna súrefni. Hjá reykingafólki getur þetta orðið allt að 15% minni súrefnisupptaka. Sama á við um H²S (brennisteins- vetni). Þá má nefna, að ég hef unnið með mönnum sem hættu ekki að reykja fyrr en stórir tjörublettir voru komnir framan á brjóstið og aftan á bakið. Tjara telst til kol- vetna. Lungun eru með í kringum 300? 400 milljónir viðkvæmra lungna- blaðra, sem smá-skemmast yfir æv- ina, þótt líkaminn sé duglegur við að gera við skemmdir á frum- unum.Til að mynda getur H²S og SO² (brennisteinsdíoxíð) myndað sýrur sem skemma þær varanlega, auk skemmda vegna ýmissa sýk- inga af völdum gerla eða vírusa. Séu lungun orðin illa farin þurfa sumir aldraðir í dag að draga á eftir sér súrefnisflöskur til að geta andað. Sum efni í loftinu valda krabba- meini, sé ertingin eða viðveran við efnið næg, styrkur skiptir litlu máli. Þetta á við um kolvetnin (olíuvörur) en þau telja yfir 700 efni. Má hér t.d. nefna benzól í olíu, en í bensín er oft sett 1% í stað ?blýsins? áður til að auka oktanið. Benzólið sest í fituvef og veldur lungnakrabba- meini. Önnur heilsuskaðleg efni í lofti undir iðnaðarmarkgildum eiga að skila einstaklingum í gegnum starfsævina í t.d. iðnaði. En samt fylgjast sumir atvinnuveitendur grannt með lungnaheilsu starfsliðs- ins! Í áliðnaði eru lungun t.d. skoð- uð tvisvar á ári. Sé hins vegar mengun loftsins há og yfir mark- gildum veldur hún eitrunum. Heil- inn fær einfaldlega ekki nóg súrefni og fólk fær að lokum yfirlið. Sé ekk- ert að gert þarf ekki margar mín- útur til þess að einstaklingurinn deyi úr eitrun eða súrefnisskorti. Það verður því aldrei ofmetið hvað hreint ómengað loft er mik- ilvægt heilsu okkar. Að leyfa að hreinsa ekki brennisteinsdíoxíð úr útblæstri stóriðjunnar og brenni- steinsvetni frá varmaaflsvirkjunum er glapræði. Þá er t.d. rafbílavæð- ing lausn á mengun bílanna í þétt- býli. Fólk ætti að hafa í huga, að mengunin getur orðið 4?6 sinnum meiri inni í bíl í dag á fjölfarinni götu en á gangi meðfram götunni. Þá eru öll bílagöng með mjög slæmt loft. Það er hægt að læra ýmislegt af Norðmönnum sem hafa m.a. losnað við brennisteinsdíoxíð- mengun að kalla í þéttbýli með markvissum aðgerðum síðustu tutt- ugu árin. Flestir deyja nú til dags úr lungnasjúkdómum, þar á meðal krabbameinssjúklingar. Það eru því einhver bestu lífsgæðin að stuðla að hreinu lofti fyrir landsmenn. En langtímamarkmið með úrræðum sem framkvæmd verða þarf til. Lýðheilsan mun bara versna verði ekkert að gert. Það þarf að huga að heilsuþættinum líka samhliða öllum stóriðju- og varmaaflsvirkjunar- áformunum. Lungun okkar og súrefnið Pálmi Stefánsson skrifar um manns- líkamann og súrefni » Lungnaheilsa okkar er háð því lofti sem við öndum að okkur um ævina. Hreint, ómengað loft er því ein mestu lífs- gæði sem hugsast geta. Pálmi Stefánsson Höfundur er efnaverkfræðingur. MATVÆLA- FRUMVARP ríkis- stjórnarinnar, þar sem innflutningur á hráu kjöti er heim- ilaður, hefur mætt harðri andstöðu þeirra er málið varðar. Enginn vafi er á því að samstaða og samtakamáttur Bænda- samtakanna, íslenskra mat- vælaframleiðenda og neytenda, sérfræðinga í matvælaheilbrigði og fjölmargra sveitarfélaga á landsbyggðinni hefur skipt sköp- um um að á vordögum sló Al- þingi málinu á frest. Þessi frest- un málsins var einnig í samræmi við tillögur Vinstri grænna sem kynntar voru á fundaröð flokks- ins um frumvarpið 13.?14. maí sl., en flokkurinn hefur beitt sér af alefli í málinu. Með frestun frumvarpsins fram á haust fylgdu loforð meirihlutans um að ýtarlega yrði unnið að málinu yf- ir sumarmánuðina og tíminn nýttur til gagns. Árangur á heimsmælikvarða Hin breiða samstaða ólíkra hópa sem eindregið vara við frumvarpinu ætti ekki að koma á óvart. Frumvarpið stefnir mat- væla- og fæðuöryggi þjóðarinnar í hættu. Með hækkandi heims- markaðsverði á matvælum verð- ur æ ljósara hversu mikilvægt er að ríki geti framleitt sína eigin matvöru en ekki verið um of háð öðrum um þá framleiðslu. Sumar þjóðir hafa gengið svo langt að setja útflutningstolla á ýmis mat- væli til að markmið um fæðu- öryggi séu tryggð. Einnig er vert að benda á að á Íslandi hafa mat- vælaframleiðendur náð ein- stökum árangri á sviði matvæla- öryggis. Hér hefur tekist að halda salmonellu- og kamfýló- baktersmitum í lágmarki og mun lægri en í löndum ESB. Þessum árangri höfum við náð með þrot- lausri vinnu og fjárfestingum undanfarin ár, enda er nú byggt á eftirlitskerfum og heilbrigð- isstöðlum sem eru með því allra besta sem þekkist í heiminum. Þvílíkur árangur á sviði mat- vælaöryggis er ekki auðfenginn og er ábyrgðarlaust að vanmeta hversu auðveldlega má glutra honum niður. Sjálfstæðisflokkurinn bognar Það er síðan sjálfstætt rann- sóknarefni af hverju Sjálfstæð- isflokkurinn, sem hefur landbún- aðarmálin á sínu forræði, hefur lagt áherslu á að samþykkja frumvarpið. Til þessa hefur flokkurinn lagt mikla áherslu á að vera hliðhollur íslensku at- vinnulífi en verði frumvarpið að lögum er ljóst að einni mannafla- frekustu atvinnugrein landsins, matvælaframleiðslu, er stefnt í voða. Þessi afstöðubreyting Sjálfstæðisflokksins verður enn óskiljanlegri í ljósi þess að við þær aðstæður sem uppi eru í efnahagsmálum þjóðarinnar er kallað eftir mannaflafrekum framkvæmdum. Kannski er skýringanna að leita í því að Sjálfstæðisflokk- urinn lætur Samfylkinguna teyma sig í þessu máli. Samfylk- ingin hefur þá afdráttarlausu skoðun að heimila skuli óheftan innflutning á hráum matvælum til landsins eins og frumvarpið felur í sér að gert verði. Eins og allir þekkja fékk Samfylkingin landbúnaðarstefnu sína í arf frá Alþýðuflokknum gamla, sem var hvorki hliðholl íslenskum land- Samfylkingin beygir Sjálfstæð- isflokkinn í landbúnaðarmálum Eftir Atla Gíslason og Jón Bjarnason skrifa um matvæla- frumvarpið » Vinstrihreyfingin ? grænt framboð mun ekki gefa eftir þumlung í málinu og berjast af alefli fyrir því að mat- væla- og fæðuöryggi þjóðarinnar verði áfram tryggt. Atli Gíslason Jón Bjarnason Vestfirsku kjarakaupin 101 ný vestfirsk þjóðsaga Eftir Gísla Hjartarson Öll 8 heftin sem út komu á 7.500 kr. Frí heimsending. Upp með Vestfirði! Pantanir: 456 8181 jons@snerpa.is Finnbogi Hilmarsson, Einar Guðmundsson og Bogi Pétursson löggiltir fasteignasalar Opið mán.- fös. frá kl. 9-17 Sími 530 6500 3000- 4000 fm atvinnuhúsnæði óskast! Vantar nauðsynlega 3000-4000 fm verksmiðju, lager og skrifstofuhúsnæði á stór Reykvarvíkursvæðinu fyrir traust- an aðila til kaups eða til leigu. Æskilegt að húsnæðið hafi 6-7 metra lofthæð að hluta og sé með góðum innkeyrslu- dyrum og aðstöðu fyrir skrifstofurými. Húsnæðið þarf helst að vera laust um næstu áramót. Frekari upplýsingar gefur Einar Guðmundsson löggiltur fasteignasali Sími: 896 8767

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.