Sjómannablaðið Víkingur


Sjómannablaðið Víkingur - 01.07.1954, Blaðsíða 33

Sjómannablaðið Víkingur - 01.07.1954, Blaðsíða 33
Skip landafundanna... Frh. af bls. 1S9. Upphaflega var ákveðið, að sigla flotanum ár- ið 1587. En árás, sem Drake gerði á Gadesborg, hafði valdið flotanum svo miklu tjóni, að fresta varð brottförinni um tólf mánuði. Flotinn ósigr- andi fór svo loks frá Lissabon 18. maí 1588 og stefndi í norðurátt. Flotinn var þá 132 skip. Fjögur þeirra voru stórar galeiður (það var yfirsjón að senda þær svo langt norður, því jafnvel Biscaiaflói var þeim of örðugur) og fjögur voru gallísur. Níu- tíu og f jögur voru af ýmsum gerðum og stærð- um frá 130 upp í 1550 tonn, en 30 voru smá- skip undir hundrað tonnum. Aðalskipin voru samtals 59.120 tonn (Bremen eitt er 51.600 tonn) og höfðu 2761 byssu, af ýmsum hlaup- víddum. Þau voru skipuð 7862 sjómönnum og um borð var innrásarher, 26.671 hermaður. Skipin voru þó ekki öll af spönskum upp- runa. Næstum allar borgir við Miðjarðarhaf • lögðu fram sinn skerf. Því að eftir að nýja verzlunarleiðin fyrir Góðrarvonarhöfða til Ind- lands og sívaxandi siglingar til Nýja heimsins höfðu gert Miðjarðarhaf afskipt um verzlun, var fjöldi ítalskra skipa ónotaður í höfnum inni og gersamlega arðlaus. Nú gafst færi á að leigja þau með góðum hagnaði. Þegar England og Niðurlönd væru komin undir yfirráð Spánverja, gætu Genúa, Feneyjar, Durazzo og allar hinar borgirnar vænzt þess að fá sinn hluta af ránsfengnum, sem gæti bætt þeim tekjuhalla síðustu ára. En það fór allt á annan veg, og ófarir Flotans ósigrandi réðu endanlega úrslitum um þverr- andi gengi verzlunarborganna við Miðjarðar- haf. Því að einungis fá skip áttu afurkvæmt. Það væri ósanngjarnt að skella allri skuld- inni af ósigrinum á vesalings spánska aðmírál- inn, háttsettan aðalsmann, sem hafði enga reynslu í sjóhernaði og hafði frá byrjun talið starfið sér algerlega ofvaxið. Jafnvel þótt æðsta flotastjórnin hefði verið falinn markgreifanum af Santa Cruz, eins og í fyrstu var ákveðið (en hann hafði látizt síðan), hefði það ekki breytt úrslitum. Og það ,er vert að haf a í huga — sem skiptir miklu máli — að flotinn var, þegar hann lét úr Lissabon-hofn, ekki fullbúinn, heldur að- eins beinagrind að flotá. Á flotanum voru engir hafnsögumenn, er þekktu siglingaleiðirnar með- al sandrif ja Ermarsunds og Norðursjávar. Eng- in kort voru fyrir hendi. Það var skortur á vistum, varaseglum, siglum og ýmsum hernað- arnauðsynjum, því að allt þetta (m. a. hafn- sögumennina og sjókortin) átti að taka um borð þegar meginhluti flotans væri kominn til Dunkirque í Norður-Frakklandi, þar sem f jölda málaliðsmanna hafði verið safnað saman undir stjórn hertogans af Parma. Flotinn átti að taka nokkuð af þessu hjálparliði um borð og hafa síðan samflot við frönsk og flæmsk skip, sem áttu að flytja afganginn yfir sundið. Hvað orðið hefði, ef þessir hópar hefðu náð að sameinast, ér umhugsunarefni út af fyrir sig. Ein tilgáta er ekki annarri verri. En sennilega hefði það bundið endi á sjálfstæði Englands og Hollands, því að Flotinn ósigrandi var að vísu öflugasti floti, sem nokkurn tíma hefur verið til. Vel út- búinn og undir snjallri stjórn, hefði hann orðið sameinuðum flotum Englendinga og Hollendinga alger of jarl. Það bjargaði Englandi, að forystunni í flota Spánverja var mjög ábótavant, og hollenzkri flotadeild tókst að loka höfnunum í Dunkirque og Nieuport, og jók það enn á örðugleika Spán- verja. Þetta gaf hinum mislita en öfluga flota Elisabetar drottningar tíma til að safnast sam- an hjá Plymouth. Ef allt er talið með, skip af öllum stærðum og gerðum, hafa ensku skipin, sem nothæf voru, ekki verið miklu færri en hundrað. Flutningaskip cg kaupskip, sem hafði verið breytt, áttu hér ekki svo lítinn þátt í. Eigendur þeirra og skipstjórar voru áfergir að vera „með í þessu", innblásnir bæði af ósvik- inni föðurlandsást og von um ránsfeng. Og allir sjóararnir á skipum þeirra voru áfjáðir í að gjalda Spánverjum rauðan belg fyrir gráan. En spönsku skipin voru mönnuð málaliði frá ýmsum hlutum hinna dreif ðu landa Filippusar. Laun þess voru ógoldin, og það barðist aðeins vegna þeirra. Enn var eitt, sem máli skipti, en mönnum skýzt oft yfir, sem sé ioftslagið. Rússneski flot- inn, sem sigldi næstum umhverfis hnöttinn í stríðinu milli Rússa og Japana til að bjarga Port Artur, haf ði glatað öllu hernaðargildi löngu VI Kl N G UR 159

x

Sjómannablaðið Víkingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannablaðið Víkingur
https://timarit.is/publication/335

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.