Heima er bezt - 01.10.1967, Blaðsíða 16

ÞORMOÐUR SVEINSSON:
Minninoar úr Goéclöl um
E^in elzta minning nn'n frá Skatastöðum, sem ég
get tímasett, mun vera sú, að ég fylgdist með
Eiríki afa mínum að fjárhúsi, sem stóð yzt og
neðst á túninu þar, er hann fór þangað í ein-
hverjum erindum. Var þetta að sumarlagi, og hefur það
verið mitt fyrsta þar, því að hann dó seint um veturinn
eftir. Er þetta og eiginlega í það eina sinn, er ég man
allfflöggt eftir afa, enda mun hann lítið hafa verið heima
það tæpa ár, sem hann lifði, eftir að við fluttumst þang-
að. Elann var við barnakennslu um veturinn og dó úti í
sveit. Hann hafði þótt snilldar kennari. — Um líkt leyti
hefur það verið, að Páll Andrésson bóndi á Bústöðum
kom að Skatastöðum og sá mig vera að totta pela, því
að enn hafði ég ekki sleppt honum. Fór hann að finna
að þessu við mig, í mildum tón þó. Þetta hafði þau
áhrif á mig, að ég labbaði með pelann fram í bæjargöng,
Þormnður Sveinsson.
sló honum þar við stein og braut hann. Páll dó árið 1893.
Það mun hafa verið á öðru, frekar en þriðja, sumr-
inu mínu þarna, að fyrir mig bar sýn, merkilega að ég
tel. Eg var einn heima og var að leika mér upp í bæjar-
sundinu. Blíðskaparveður var og bjart yfir og fólkið að
heyþurrki suður og niður á túninu. Ég var uppi á yztu
húsaröðinni, sem var með risþaki frá austri til vesturs,
og hallaði því norður af út á veggbrúnina. Sé ég þá, að
maður fer upp með bæjarveggnum að norðan. Hann
hljóp við fót, frernur léttilega, vaggaði ofurlítið í spori
og hafði hálf kreppta handleggina, eins og títt er um
mann þá hann hleypur. Hann var í sauðmórauðum föt-
um, buxnaskálmarnar brotnar niður í sokkbolina, og
prjónahettu hafði hann á höfði, eins og þær, er tíðkuð-
ust til þess tíma. Ekki sá ég framan í hanrr, því að hann
horfði eins og niður, og var auk þess kominn fram hjá
mér, er ég sá hann fyrst. En mér virtist hann mundi
vera frekar ungur. Eg horfði á hann nokkur skref, eða
þar til hann hvarf fyrir heytóftarhorn, er var útvestast
í bæjarhúsaþyrpingunni. Og ég sé hann enn glögglega
fyrir mér eftir full 70 ár. Eg var alveg óttalaus, taldi
að þarna væri kominn gestur, þótt ég hefði ekki orðið
hans var fyrr. Hraðaði ég mér því til þess staðar, er hann
hvarf. En þar var þá engan mann að sjá, né nokkurs
staðar í kringum bæinn. Vera má, að þá hafi ég orðið
hræddur, þó að ég minnist þess ekki nú. Ég fór þegar
til fólksins og sagði því frá þessari sýn. Pabba virtist
ekki koma þetta svo mjög á óvart, sagði, að þetta mundi
hafa verið svipur ákveðins manns, er hann nafngreindi,
því að það hefði borið við áður, og þó ekki oft, að hann
hefði sézt. Því miður hef ég nú gleymt nafni mannsins,
en með sjálfum mér er ég þó sannfærður um, að þama
hafi pabbi átt við og nefnt Árna Jóhannesson, hálfbróð-
ur Eiríks afa míns, en hann hvarf á heimleið af beitar-
húsum á Skatastaðaseli í stórhríðarbyl á öndverðum
vetri um 40 árum fyrr en hér var komið, tæplega tvítug-
ur, efnismaður mikill og harmdauði foreldrum sínum og
öllum, sem hann þekktu.
Annars skal það tekið fram strax, að mér hefur ekki
verið gefinn kostur á að sjá út fyrir okkar eigið Hf og
tilveru, í vöku að minnsta kosti. Aðeins einu sinni eftir
þetta kann að hafa átt sér stað eitthvað í þá átt, og verð-
ur þess væntanlega getið síðar í ritinu. En einstaka sinn-
um hef ég orðið var smáatvika, sem mér hafa komið
352 Heima er bezt