Heima er bezt - 01.10.1967, Blaðsíða 26

Frá Hólmavik.
skiptar skoðanir, en ekki má gleyma því, að við austan-
verðan Hrútafjörð eru fleiri söguleg örnefni og sagnir
um fornar söguhetjur, en vestan fjarðarins, og þarf ekki
fleiri að nefna til að sanna það, en Gretti Ásmundsson
og Miðfjarðar-Skeggja. Ekki má heldur gleyma því að
austan megin Hrútafjarðar er menntasetur héraðsins,
Reykjaskóli, og á liðnu ári hefur verið fullgerð mikil
bygging yfir byggðasafn héraðsins í nágrenni við
Reykjaskóla. Bjartsýnir hugsjónamenn stóðu að bygg-
ingu Reykjaskóla og fremstur í þeirri fylkingu var Jónas
Jónsson frá Hriflu, fyrrverandi menntamálaráðherra.
Var skólinn í fyrstu byggður af vanefnum og varð brátt
of lítill. En nú hafa byggingar verið mjög auknar og
er Reykjaskóli nú eitt fremsta skólaheimili landsins,
bæði hvað húskost áhrærir og rekstur allan. Er skólinn
nú óskabarn og metnaðarmál héraðsmanna.
Staðsetning byggðasafnsins er sérstaklega heppileg í
nágrenni skólans. Það er lærdómsríkt og þroskandi fyrir
skólaæsku Reykjaskóla að kynnast í byggðasafninu at-
vinnuháttum og lífsbaráttu forfeðranna. Er samanburð-
ur hollur við lífshætti og atvinnumál nútímans. Er safn-
ið fjölbreytt og vel fyrir komið. Merkasti gripurinn í
þessu byggðasafni er ef til vill hákarlaskipið Ófeigur,
sem er þarna í sérstökum skála. Þetta hákarlaskip hefur
marga svaðilförina farið og dregið mikla björg í bú,
og jafnan komið heilt að landi. Þetta hákarlaskip er
þarna varðveitt til minningar um þennan sérstæða at-
vinnuveg, sem nú er aðeins saga.
Um landnám að Þóroddsstöðum í Hrútafirði segir svo
í Landnámabók:
„Þóroddur hét maður, er land nam í Hrútafirði og
bjó á Þóroddsstöðum. Hans sonur var Arnór hýnefur,
er átti Gerði dóttur Böðvars úr Böðvarshólum. Þeirra
synir voru þeir Þorbjörn, er Gettir vá og Þóroddur
drápustúfur.“
í Grettissögu er nánar sagt frá þessum atburðum.
Á Bjargi í Miðfirði er Grettir Ásmundsson fæddur
og uppalinn. Eru nefndir í sögunni bræður hans tveir
Atli og Illugi. Var Atli elztur en Illugi yngstur. Margt
gerðist í héraðinu um þessar mundir, sem varð til þess,
að illdeilur hófust milli Bjargs og Þóroddsstaða og varð
Grettir meðal annars banamaður Þorbjarnar ferðalangs,
sem var skyldur Þorbirni öxnamegin, er bjó á Þórodds-
stöðum, og þóttist hverjum manni meiri. Margt fleira
bar þeim á milli. Á þessum tíma var Grettir dæmdur
útlægur fyrir óhappaverk, sem hlauzt af ógætni hans, en
hann var eiginlega saklaus af. En honum var kennt um
dauða Þórissona frá Garði, er inni brunni í svefnskála í
Noregi. Grettir var ytra, er þessi dómur féll.
Á meðan Grettir er ytra, gerist það, að Þorbjörn öxna-
megin ríður að heiman frá Þóroddsstöðum og yfir háls
í Miðfjörð, beina leið að Bjargi. Hann var svo búinn,
að hann hafði hjálm á höfði, gyrður sverði, og spjót í
hendi. Það var fjaðurspjót og breið mjög fjöðrin. Atli
var heima og fáir menn aðrir. Þorbjörn reið að útidyr-
um. Aftur var hurð og engir menn úti. Þorbjörn drap
á dyr, og fór síðan á bak húsum, svo að enginn mátti
sjá hann frá dyrunum. Heimamenn heyrðu að barið var
og gekk út kona. Þorbjörn hafði svip af konunni, en
lét ekki sjá sig. Hún kom aftur til stofu. Atli spyr hver
Ólafur H. Kristjánsson, skólastjóri Reykjaskóla.
362 Heima er bezt