Heimir - 01.09.1910, Blaðsíða 19

Heimir - 01.09.1910, Blaðsíða 19
HÉIMIR iS jafnframt aö athuga hvaöa áhrif þessi- öfl hafa á manngildi ein- staklinganna. Þessi öfl eru auðvald og hið kyrkjulega kenning- aivald. Stefn^. auövaldsins er, aö maðurinn noti þau öfl, sem hum getur náö í sína þjónustu, náttúruöfl, dýraöfl og mannöfl, til þess að framleiöa auö fyrir sjálfan sig. I rauninni er sam- keppnin í þessu efni öllum frjáls, en eins og allir sjá, verður afleiðingin, sem mismunandi kringumstæður og mismunandi þekking skapa, að einstakir menn taka í burtu tækifærið frá fjöldanum, til þess aö engin samkeppni geti átt sér staö. En til þess að geta lifað verða þeir sem útilokaðir eru frá samkeppn- .iiini, að leita á náðir þeirra, sem völdin hafa, og biðja þá í auð- mýkt um að mega leggja fram öf! sín í þeirra þjónustu. Og ineð þessu er þá einstaklings frelsið horfið. Gangandi út frá því, að mennirnir seu sameiginleg lífsheild, sem þeir eigi aö þroska og fullkomna samkvæmt eðlislögmáli allra heilda, þá hljóta allar þær hindranir, sem lagðar eru á vegeinstaklinganna, til þess að þeir geti ynt af hendi sitt ætlunarverk í heildarkerf- inu, að veiða framför þess til tjóns. Sérhver einstaklingur veröur að hafa sitt afmarkað svið, í líkama heildarinnar, og þar á hann að vinna sjálfstæður með afli sínu og viti, þó þannig, aö öfl hans hafi þau áhrif á aðra einstaklinga, að þau verði þeim ktyrkur í þeirra verkahring. I þessu er fólgin heilbrigð sam- keppni, og vinni allir einstaklingar á þennan hátt, þá getur þroskun heildarinnar náð fullkomnun sinni, íeölilegri og stöðugri framþróun. En með því að taka í burtu alla eðlilega samkeppni, eins og auövaldið er aö gjöra, þá sýkist allur þjóðarlíkaminn, eins og eðlilegt er, þegar einstaklingarnir, sem mynda þjóðar heildina gjöra ekki sín eðlilegu ætlunarverk. Þegar þjóðarheildin er í heilbrigðu ástandi, er það aðeins eitt afl, sem knýr hana áfram, og það er afl kærleikans. En þegar jafnréttur einstaklinganna er farinn þá myndast nýtt afl, og það er afl eigingirninnar, sem sýgur og dregur saman íóeðlilegar heildir viðhalds efni þau, sem allir höfðu rétt ti.l aö nota til þroskunar heildarlífsins. Þessi eigingjörnu öfl, eru eins og kunnugt er,að draga samaní vissar heildir, réttinn til þessaðnota

x

Heimir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimir
https://timarit.is/publication/440

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.