Jörð - 01.10.1943, Page 23

<3 HAUKUR. Arið 1897 keypti Stefán Runólfsson prent-
áhöld af Birni Jónssvni ritstjóra „lsafoldar“ og
flutti þau til Isafjarðar. Stefán hafði stundað prentiðn
iijá Skúla Thoroddsen árið 1893—96. Tilætlunin mun í
fyrstu hafa verið, að hið nýja hlað yrði stjórnmálahlað.
Hafði Stefán fengið lán lil prentsmiðjukaupanna í Spari-
sjóði Isafjarðar, sem Þorvaldur læknir Jónsson stýrði, og
ábj'rgðarmennirnir voru, að sögn, lielztu andstæðingar
Skúla í kaupstaðnum. Úr því varð þó ekki, að hlað þetta
vrði stjórnmálahlað, heldur varð það sögu- og fræði-
rit, fyrsta þess háttar blað hér á landi, og fyllti því
autt rúm.
Fyrsta hlaðið kom út 14. Septemher 1897, og nefndist
„Haukur“. Blaðið var í svipuðu l)roti og „Þjóðviljinn“,
skyldi koma út 30 sinnum á ári, og kosta 2 krónur ár-
gangurinn. I inngangsorðunum kveðst „Haukur“ ekki vilja
lofa miklu um stefnu sína né fyrirætlanir. Læzt liann gera
gvs að háreistum loforðum og stóryrtum stefnuskrám
ýmissa nýrra blaða fyrr og síðar. „Haukur“ flutti aðal-
lega þýddar sögur og einhverjar frumsamdar. Síðar tók
hlaðið að flytja myndir. Sögur „Hauks“ þóttu þegar vel
valdar, léttar og skemmtilegar, en engir reifarar. Útgef-
andinn, Stefán Runólfsson, mun hafa þýtt þær. Ein frum-
samin saga birtist þegar í fyrstu hlöðum „Hauks“, er nefnd-
ist „Svona gengur það“. Öll likindi eru talin fyrir því, að
sú saga sé eftir ritstjórann. Auk þess flutti og „Haukur“
ýmsan fróðleik úr erlendum hlöðum. Þótt „Haukur“ sinnti
ekki stjórnmálum, þá birtust þar þó nokkrar greinar í
þá átt. Auk þess eru þar fáeinar ádeilugreinar, svör til
nafngreindra manna í „Þjóðviljanum“. Bindindismála-
greinar eru þar og nokkrar, og eitthvað var þýtt af því
tagi. Ritstjórinn var öruggur hindindismaður, og stóð
jafnan framarlega í Tem])larareglunni. Alls komu út af
„Hauk“ hér á Isafirði að þessu sinni þrír árgangar, 30
hlöð hver, en þá fluttist hlaðið til Reykjavíkur.
Arin 1906—07 kom út nokkur hluti fimmta bindis. Var
blaðið þá prentað í liinni gömlu prentsmiðju „Þjóðvilj-
Jörð 275