Jörð - 01.10.1943, Síða 56
AÐ var árið 1825, að Harvard opnaði reglulegt liá-
skólanám. Það er að segja: tók við nemendum út-
skrifuðum úr 4 ára undir-háskólum (colleg'es), og gaf
þeim þar færi á raunvísindalegu námi undir handleiðslu
sérfræðinga. John Hopkins liáskólinn var stofnaður 1876
og byggði frá upphafi námið á fnllnaðarprófi frá undir-
háskólum, j). e. liinni fyrstu háskólagráðu (haccalaure-
at). Eftir það kom hver stofnunin af annari, sem völdu
úrvals kennara og nemendur víða að til rannsóknarstarfa,
j>ar sem minni áherzla var lögð á það eitt að fræðast
almennt, en aðferðir og störf kennd til úrlausnar merk-
um viðfangsefnmn.
í Ameríku er j)að siðvenja, að kosin er háskólanefnd
(trustees). Áður fj’rr voru j)að kirkjumenn, en nú eru
j)að fremur fjármála- og athafnamenn. Þessi nefnd kýs
svo forseta (President), sem stjórnar háskólanum. Hann
hefur miklu meiri ábyrgð en forstöðumenn háskóla i flest-
um öðrum löndum. Undir dugnaði lians og vitsmunum
og „karakter" er þrifnaður háskólans kominn að miklu
levti. Nemendur hafa minna saman við liann að sælda
en við skólastjóra (dean) liverrar stofnnnar innan há-
skólans, en þær ern oft margar. Þær éru nefndar „Col-
Ieges“ ög er villandi. I rann og veru ætlu þær að lieita
háskóladeildir (,,faculties“). Sumar þeirra eru ællaðar
undir-háskóla(undergraduate)-stúdenlum og aðrar yfir-
liáskóla-stúdentum (graduate students).
Inntaka í háskóla Bandaríkjanna er vanalega byggð á
því, að lokið hafi verið fjögurra ára menntaskólanámi
eftir átla ára barnaskóla. Menntaskólanámið stendur yf-
ir 36—40 vikur árlega. Á síðustu árum hefur annað kerfi
breiðzt út, j)ar sem barnanám er sex ár, frá 6—12 ára ald-
nrs. Þá tekur við sex ára menntaskólanám, er skiptist
i þriggja ára gagnfræðadeihl (Junior High Scliool) og
])riggja ára „lærða“ deild (Senior High School).
Inntaka í háskóla getur verið með þrennu móti: 1. með
prófskýrteini frá viðnrkenndum menntaskóla, 2. með
prófi, sem háskólinn veitir eða prófnefnd (College Ent-
308 jöri)