Jörð - 01.10.1943, Page 76

ANDLEG VIÐHORF J
Björn O. Björnsson:
Gildi ellinnar
SLJ VAR TlÐíN, að það þótti fínt að vera gamall: Litið
var upp til ellinnar; afgamlar tengdamæður sátu yfir
hlut kúldaðra húsmæðra; samkunda öldunga annað-
ist hlutverk, sem nú eru falin þingmönnum, sovéttum og
sérfræðinganefndum, Nú er ellin ekki lengur í tízku, þó að
menn neyðist auðvitað til að verða gamlir — oft og einatt
eftir hina frækilegustu vörn, þar sem ósjaldan er beitt til
þrautar einstakri tækni nútímans með óeftirtöldum tilkostn-
aði. — „Það er ekki unnt að finna neitt,“ sagði einn af fræg-
ustu rithöfundum efnishyggjunnar, Georg Brandes, „er sætt
fái mann við ellina“. Var hann þá áttræður að aldri og hinn
kempulegasti enn.
Það er nú e. t. v. af því, að ég er ekki orðinn gamall sjálf-
ur, að mér kemur ellin þannig fyrir, að hún eigi sín stóru
gæði, sitt lilutverk að inna af hendi í mannlifinu, að sínu
leyti ekki síður en önnur aldursskeið, svo sem nú er komið
þroska mannkynsins — ég tala náttúrlega ekki um, ef nýtt
lífssögutímabil skyldi renna upp yfir Jörðina i líkingu við
það, sem Helgi Pjeturss, Rutherford og Bihlían tala um!
Já —- ég trúi fullum fetum á gildi ellinnar, hæði fyrir hinn
aldraða einstalding, náungana og mannfélagið. Og þó að ég
trúi allshugar á gildi og rétt æskunnar, þá tek ég í því tilliti
undir með Haraldi konungi hinum harðráða, er hann mælti
við skáld nokkurt, sem flutti kvæði Magnúsi konungi hin-
um góða, er sat í hásætinu með honum: Lofa þú konung
þenna sem þú vilt; þar fyrir þarftu ekki að gera lítið úr öðr-
inn konungum.'Það rýrir ekki gildi annara æviskeiða, þó að
ekki sé liaft af ellinni það, sem hennar er. Hitt mundi aftur
á nióti rýra gildi allra annara aldursskeiða, ef þau væru eftir
allt saman ekki nema undirbúningur að æviskeiði, er ekki
svaraði kostnaði að lifa.
328
JÖRU