Jörð - 01.10.1943, Side 87
nienn eru miklu meiri spamenn og spekingar cn sumir svokall-
aðir „spámenn“, sem uppi voru l d. á dögum Gamla testamentis-
ins, að m. k. ef fara á eftir því, sem eftir þessa menn liggur. —
En „oss finnst allt bezt, sem fjærst er; oss finnst allt verst, sem
næst er“ — bæði í tíma og rúmi, og þvi er það, að samtíðarmenn
eru s.tundum vanmetnir og næstu nágrannar, en hinir, sem hyllir
undir einhverstaðar í þoku fortíðarinnar, gerðir að átrúnaðar-
goðum. Annars er þessi ásökun um yfirlæti orðin að „plötu“, s'em
búið er að spila svo oft, að lnin fer að verða mjög slitin, auk þess
seni hugsandi menn átta sig á því, að lnin sannar ekkert um það,
hvort sá, sem borinn er sökum um yfirlæti, hafi rétt fyrir sér
eða ekki. — Ég held því, að þessi gamla plata ætti að fá að hvíla
í friði. —
TjMN af þeim listum, ef list skyldi kalla, er þér leikið í grein
1J yðar, er sú, að rífa einstakar setningar út úr samhengi i máli
mínu i Ganglera, setningar, sem ef til vill eru ekki til fulls skilj-
anlegar nema í sambandi við það, sem sagt var á undan og eftir.
— Þetta er að sjálfsögðu ekki fullkomlega heiðarleg aðferð, og
naumast samboðin manni, sem einu sinni að minnsta kosti hefur
talið sig þjón sannleikans og líklega vill vera það enn. Þetta minnir
mig allt of mikið á pólitískar bardagaaðfcrðir, og er illt til þess
að vita, ef ekki verður hjá slíkum starfsaðferðum komizt, þegar
um andleg efni er að ræða. — Annars hefur yður að sumu leyti
farið fram: Nú játið þér til dæmis, að guðshugtakið sé eiginlega
svo stórt, að ekki sé hægt að takmarka það, — og það sé ekki
hægt að hafa neitt „yfirlit'* yfir Guð, eins og þér orðið það, og
eruð þér hér áreiðanlega kominn hættulega nærri kenningunni
um liinn „ópersónulega Guð“, hvort sem þér hafið gert yður grein
fyrir því eða ekki. Þér talið um föður-„líkinguna“ í þessu sam-
bandi o. s. frv. Allt eru þetta framfarir. —
Það virðist hneyksla yður ósköpin öll, að ég tala um hinn „hæsta
sannleika“, og nú er gamla platan tekin upp rétt einu sinni. —
Hinn „hæsti sannleikur“, sem hér er um að ræða, er sannleikur-
inn um einingu alls, sem lifir. Má ég nú spyrja yður, herra guð-
fræðingur: Hvaða sannleikur er æðri eða „hærri“? Er það ef til
vill einhver „sannleikur“ um það, að sundurgreiningin og marg-
breytnin séu veruleg, cn einingin ekki? — En livað sem þvi líður,
hafið þér engan rétt til þess að þjóna lund yðar með þvi að hæð-
ast að því, sem ég tel liinn hæsta sannleika, enda þótt yðar „hæsti
sannleikur“ sé ef til vill allt annar. Við skulum lofa- gömlu plöt-
unni að hvíla sig, en atliuga rólega, hvað við getum, hvor fyrir
sig, leyft okkur að segja í þessu sambandi, alveg án tillits lil þess,
jörd 3i>9