Jörð - 01.10.1943, Síða 95

| menningarstarf]
LEIKHÚSIÐ
SÁ, SEM SKRIFAR þessar línur, sá Lénharð fógeta föstud.
8. Október og er að sumu leyti ósamþykkur því áliti, sem
blöðin hafa yfirleitt látið í ljós um frammistöðu einstakra
leikenda — einkum byrjendanna. En áður en farið er nánar út
i þá sálma, skal vikið nokkrum orðum að leikritinu sjálfu, án þess
þó að um annað en lausatök verði að rœða, þvi „tími“ og „rúm“,
þessar sígildu hjálparhellur blaðamannanna, þegar þeir þurfa að
afsaka sig (sem oftast er og stundum viðurkennt), „leyfa“ það
auðvitað pkki.
"FjAÐ ER víst almæli um Lénharð fógeta, að hann sé ekki mikið
skáldvcrk, — og ekki lítið skáldverk heldur, og mun það orð
ú sönnu.
Þráður leiksins er Ijós', stígandi í góðu lagi og úrlausn sömu-
leiðis. Einstakar persónur geta orðið minnisstæðar svo sem sú,
cr leikurinn dregur nafn af, stórbokkinn spillti og ])ó ekki ger-
spillti; enn fremur „Kotstrandar-kvikindið" og jafnvel bóndadótt-
irin á Selfossi og frú Helga. Heimspekileg tilsvör og umniæli hef-
ur hinn gáfaði og hámenntaði höfundur ekki lagt neina áherzlu
á að „prýða“ leikinn með; í þess stað koma fáein söngljóð í þjóð-
vísnastíl, sem eru góð. Hitt er höfuðprýði á Ieiknum, hvern veg
hann kemst inn að hjarta hins harðúðuga oflátungs, Lénharðs, og
sýnir á sannfærandi hátt, að undir niðri bjó hann yfir taug af
stórbrotinni göfugmennsku og næmum skilning á yfirburðum og
fegurð — sálarinnar,-og að það var einmitt Sjöfn, sem fær
var um að leysa þessa eðlisþætti hans úr álögum. Boðskapur leik-
ritsins virðist yfirleitt vera þessi öðru fremur: Sjöfn leiðir hið
bezta í manninum fram — þegar rétt er á lialdið. Það er einnig
fint hjá höf., að hann lætur Guðnýju — stórbrotna bóndadóttur
— kunna að meta þenna hátt í fari yfirgangsmannsins; þátt, er
hún hafði aldrei heyrt neinn minnast á þar. Og það er mjög fínt,
hvernig höf. lætur hana nota rýtinginn.
Haraldur Björnsson var leikstjóri að þessu sinni og hefur áður
haft það hlutverk á hendi í „Lénharði“ og kann það sjálfsagt vel
— en höf. þessara lína hefur, i trúnaði sagt, heldur lítil skilyrði,
enn sem komið er, til að dæma um slíkt. Þó má finna að ein-
slökum smáatriðum í fari sumra leikaranna, sem verða að skrif-
ast á reikning leikstjórans, eins og það, að Eysteinn snýr lengi
Jöhð 347