Ægir - 01.01.1951, Blaðsíða 11

Æ G I R
5
Togaraútgerá í Hafnarfirái.
Með því að ekki er ætlunin að rekja út-
gerðarsögu Hafnarfjarðar í greinum þeim,
seni nú birtast hér í blaðinu, heldur ein-
vörðungu að draga fram þau atriði, er
varpa mega tjósi á, hversu umhorfs er í
þessum efnum á líðandi stund, verður ekki
Serð tilraun til þess að nefna öll þau tog-
arafélög, sem stofnuð liafa verið í Hafnar-
firði og starfað þar. Þess má rétt geta, að
fyrsti togarinn, sem Islendingar eignuðust,
var gerður út frá Hafnarfirði, og togaraút-
gerð útlendinga hér á landi var hvergi meiri
annars staðar en í Hafnarfirði.
Að því er stórútgerð snertir hefur þró-
onin i Reykjavík og Hafnarfirði verið mjög
úþekk. Á báðuin stöðunum voru það þil-
skipaeigendur eða skútuskipstjórar, sem
lögðu grundvöllinn að togaraútgerðinni, en
síðar komu svo nýir menn til sögunnar, sem
ýmist höfðu fengið skólun sína á togur-
unum eða við starfsemina i landi.
Einn af þeim mönnum, sem um langt
skeið rak þilskipaútgerð úr Hafnarfirði, var
Einar Þorgilsson. Þegar sýnt þótti, að út-
gerð slíkra skipa væri úr sögunni, afréð
hann, ásamt sonum sínum, að kaupa tog-
ara frá Englandi. Gerðist það árið 1925.
Togari sá var fjögurra ára gamall, og var
hann nefndur Surprise, en svo hafði heitið
kútter sá, er Einar hafði lengst átt og gert
út frá Hafnarfirði. Leið svo fram til ársins
1930, að þeir gerðu aðeins út þetta eina
skip, en þá létu þeir smíða nýjan togara í
Englandi. Var hann nefndur Garðar, eftir
þilskipinu, sem Einar hafði fyrst eignazt
hlut í. Garðar var stærri og betur útbúinn
en nokkur annar togari, sem íslendingar
höfðu eignazt til þess thna. Þess má meðal
annars geta, að hann var fyrsti íslenzki
togarinn, sem beinamjölsverksmiðja var
sett í. Þau urðu endalok Garðars, að hann
fórst af völdum árekstrar við Skotland árið
1943. En togarinn Surprise var seldur til
Vestmannaeyja árið 1945. Þegar smíði ný-
sköpunartogaranna svonefndu var ákveðin,
keypti Einar Þorgilsson & Co. einn af þeim
°g létta afgreiðslustörf við höfnina. Ljós-
dufl hafa verið sett á Helgasker sunnan við
innsiglingarleiðina og á Valhúsagrunn norð-
an við hana, en innsiglingarviti með hvítu
og mislitum ljóshornum sýnir leiðina. Marg-
ir vélknúnir kranar hafa verið fengnir á
bryggjurnar til að flýta fyrir losun fiski-
skipa, og dráttarbraut hefur verið byggð í
höfninni, sem getur tekið á land allt að
-00 smálesta skip. Uppfyllingar hafa verið
gerðar, vörugeymsluhús og verbúðahús o. fl.
Hafnarfjarðarbær á höfninni tilveru sina
að þakka. Með auknum og bættum af-
greiðslumöguleikum í höfninni hefur útgerð
þaðan vaxið og fleiri og fleiri haft af henni
lífsuppeldi sitt. Þetta hefur bæjarstjórn
Hafnarfjarðar skilið og metið og hefur lagt
fram úr bæjarsjóði stórfé, svo að milljónum
króna skiptir, svo að ekki þyrfti að leggja
nema lítinn hluta hafnargerðarkostnaðar-
ins á skipaeigendur og útgerðamenn, enda
eru hafnargjöld í Hafnarfirði tiltölulega
mjög lág.
Þar sem þær framkvæmdir, sem úrlausn-
ar bíða, og sumar hafa verið nefndar hér,
eru mjög fjárfrekar, má gera ráð fyrir, að
sami háttur verði hafður á um nokkurt
skeið, þvi að takmark bæjarstjórnar og
hafnarstjórnar er, að enn fleiri skip geti í
Hafnarfjarðarhöfn fengið fljóta, örugga og
ódýra afgreiðslu.
6. jan. 1951.