Melkorka - 01.11.1958, Blaðsíða 24

Melkorka - 01.11.1958, Blaðsíða 24
Helryk af kjarnasprengingum fellur á ísland Að því er til íslands keraur sérstaklega, liggja fyrir upplýsingar um það, að við höfum fengið okkar skammt a£ helrykinu frá kjarnasprengingum stórveld anna. Vorið 1957 efndi kjarnorkunefnd Bandaríkjanna til opinberra víðtækra rannsókna á, hve mikið magn af lielryki hefði fallið til jarðar á ýmsum stöðum á hnett- inum. Við vitnaleiðslur kjarnorkunefndar Bandaríkja- þings í Washington, þar sem fjöldi vísindamanna gerði grein fyrir rannsóknum sínum og ályktunum af þeim, voru lögð fram gögn, sem eru sérstaklega athyglisverð fyrir okkur íslendinga. hað kom á daginn, að kjarnorkunefnd Bandaríkjanna hefur látið gera mælingar, sem sýna, hversu mikið magn a£ strontium 90 hefur fallið til jarðar hér á landi síðustu árin. Niðurstaðan af þessum mœlingum er, að meira strontium 'JO hafði fallið til jarðar á íslandi fram til júniloka 1956 en d nokkrum öðrum stað við Atlanz- Tertubotnar sem gevmast vel 3 cgg 200 gr sykur :;4 dl — 3 matskeiðar heitt vatn 150 gr hveiti ] l/2 ttskeið lyftiduft Eggin þeytt ásamt helmingnum a£ sykrinum. Hveiti og lyftiduft latið saman við og þeytt vel. Vatnið og hinn helmingurinn af sykrinum látið í síðast. Döðlukökur \/% bolli sinjðrlíki '/2 bolli mjólk Y4 bolli sykur 2 matskeiðar kakó 1 egg 1 teskeið vanilla 2 bollar sáldað hveiti '¦'/ bolli skornar döðlur Þeytið smjörlíkið og bætið sykrinum í smásaman, en síðan egginu og hrærið vel. Þá er hveiti og kakó blandað saman og hrært út í asamt mjólk og vanillu- sykri. Döðlunum er velt upp úr hveiti og settar saman við. Deigið er látið á smurða plötu með teskeið. Kök- urnar eru bakaðar við 175 stiga liita í 12—15 nrínútur (40 smákökur). haf, þar sem hliðstæðar mælingar hafa verið gerðar og niðurstöður birtar. Á íslandi höfðu fallið til jarðar 17 millikúrí a£ strontium 90, en millikúrí er mælieining, sem notuð er við geislunarmælingar. Á korti, sem vís- indamenn kjarnorkunefndarinnai lögðu fyrir banda- rískn þingnefndina og mynd birtist a£ í LIFE, sást, að næsti mælingarstaður með jafnháa tölu eða hærri er við Miðjarðarhafsbotn (19 millikúrí). Þcssi ískyggilega niðurstaða kemur heim við vitnis- burð bandarísks veðurfneðings, dr. Lester Maehta, sem starfar a veðurstofu Bandaríkjanna. Kvað hann þá kenningu afsannaða, að geislavirkt ryk breiddist nokk- urn veginn jafnt út um hnöttinn. Það væri komið á daginn, að slraumur i hdlpftunum hrúguðu pvi saman yfir tempraða beltinu á norðurhveli hnattarins, og þar félli pað til jarðar i mun ríkara mœli en annars staðar. Þetta þýðir, að geislunarhættan er mest a þéttbýlustu svæðum jarðarinnar, í Norður-Amerlku, Evrópu og Austur-Asíu. Til þessa munu margir Islendingar hafa lalið, að lielrykið og hœtturnar, sem þvi eru samfara, vœru enn sem komið er einkum bundnar við Kyrrahaf og löndin sem að því liggja. Mælingar Bandaríkjamanna hér á landi sýna, að helrykið sneiðir síður en svo hjá dyrum okkai. bað er meira að segja nærgöngulla við okkur en nágranna okkar báðum megin Atlanzhafsins. Kjam- oikusprengingarnar og afleiðingar þeirra snerta hvern einasta íslending, heilsu hans sjdlfs og framtið barna hans. I viðureign mankynsins við helrykið erum við i fremstu viglinu, hvort sem okkur likar betur eða verr. — Og 611 teikn eru á lofti um það, að i þvi efni sé ekki góðs að biða. Frá því að fyrrnefndar rannsóknir voru gerðar, hefur tilraunum með kjarnasprengjur verið haldið linnulaust afram og geislaverkunin því aukizt að sama skapi. Aukningin hefiir ekki verið rannsökuð hér, en niður- stöður nágranna okkar sýna hvert stefnir. Þannig stað- festi brezka kjarnorkumálanefndin í apríl s. 1., að magn geislavirkra efna i efri loftlögum yfir Bretlandi hafi u. ji. b. lífaldazt upp d siðkastið. Um svipað leyti til- kynnti rannsóknarnefnd sænska heisins, að geislaverkun yfir Noiðurlöndum hefði mjög aukizt. l'/r Friðljsl land. 96 MELKORKA

x

Melkorka

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Melkorka
https://timarit.is/publication/625

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.