Atli - 01.06.1944, Blaðsíða 3

Atli - 01.06.1944, Blaðsíða 3
Þó aö við getum nú litiö á þá hluti með rneira eöa minna stolti sem ísl. alþýða fyrri alda bjó til á heimilunum, þá er þaö ei vi sörrnun þess, aö heimilisiðnaöur eigi rétt á sér nú á tímum. Ekki er heldur vissa fyrir því aö slíkur "iönaöur" gefi framtíöinni glæsilegar hug- myndir \rm menningarástand okkar tíma. Hvert tímabil hefir sín einkenni, bæöi menningarleg og atvinnuleg. Sé reynt að viðhalda þessum einkenn- um með ýmsum ráðstöfunum þrátt fyrir þaö að þau hafi ekki lengur rót- festu í lífi samtíðarinnar er veriö aö tefja fyrir hinni eðlilegu framrás og þrórai. Heimilisiönaðurinn er aö hverfa og viö því er ekkert að segja. Framleiöslumöguleikarnir hafa breytzt. Þaö sem fyrr var framleitt á heimilunum er nú aö miklu leyti búiö til í verksmiöjum sem geta fram- leitt ódýrari og betri vöru. Fyrr á tímum þegar vinnuafliö var næstum ókeypis var heimilisiönaðurinn ekki of dýr framleiösluháttur. Hvernig samrýmist það nú ástandinu .innan landbúnaoarins, aö reynt er aö efla og blása lífi í heimilisiðnaö, um leið og talað er um aö vinnulaunin séu of há, erfitt sé aö. fá vinnufólk, afkoma landbúnaöarins sé yfir- leitt slæm o.s.frv.? Getur heimilisiönaöur bætt ástandið? Það veröur víst erfitt að færa nokkur skynsamleg rök fyrir því. Þaö hefir meira aö segja veriö talaö um að hætta sé á að landbúnaðarframleiðslan dragist saman vegna fólkseklu. Tæplega ey.kur þessi "iðnaöur" fram- leiöslu landbúnaðarvara á komandi árátugum. Eins og ísl. landbúnaöur er rekinn er heimilisiðnaöur svo nokkru nemi óhugsanlegur. Á mjög stórum búum væri hann e.t.v. réttmætur ef "iðnaöarframleiöslan" gæti oröiö svo mikil að þaö borgaöi sig aö nota sæmileg verkfæri. Viðgeröir hluta er úr sér ganga eöa bila eiga skylt við heimilis- iðnaö. Eölilegt er aö viðgeröir fari fram aö einhverju eöa jafnvel mestu leyti á heimilunum. Aðstaöan breytist þó, þegar samgöngur batna. Ekki væri óeölilegt aö í sambandi viö kaupfélög, sérstaklega þar sem rnjólkursala er, væru smiðjur er gert gætu við algengustu landbiinaöar- verkfæri; e.t.v. er þetta sumstaðar framkvæmt. Ullariönaöurinn á að vera verksmiöjuiönaður en ekki heimilisiðn- aöur. Forfeöur okkar hafa sennilega ekki stundaö heimilisiönaö sér til gamans, enda hafa þeir tekið í notkun þau beztu áhöld er til voru og þeir gátu veitt sér. Þaö er alger fásinna aö b&ndur eigi að fara að smíða aktygi og sööla meö aust®ö ráöunauta og namskeiða. Slí'kt veröur aldrei meö neinu lagi. Ef til vill er lika ætlazt til aö bændur eigi aö smíöa orf sín og hrífur eins og fyrr tíðkaöist, en líta óhýru auga hin prýðilegu al~ úmíniumverkfæri sem framleidd eru af löju á Ákureyri. Vonandi er þó sögu slíkra verkfæra bráölega lokiö þótt úr alúmínium sé. Starfsemi ráöunauta ,er víða nauösynlegri en á sviði heimilisiðn- •aöarmála. Heimilisiönaöurinn á engan rétt á opinberran stuðningi. Sé hinsvegar \un verulegan stórrelostur aö ræða horfir málið dálítiö ööru- visu við, Hinn ísl, bóndi þarf aö komast af skeiöi fúskarans sem allt gerir en fátt kann. Fjölhæfni er aö vísu góð, en kröfur nútímans eru sérmenntun og verkaskifting,

x

Atli

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Atli
https://timarit.is/publication/676

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.