Birtingur - 01.12.1955, Page 22
mér grun um ógurlegan sífelldan hita eða
eld sem nærðist á sjálfum sér, litur svo sí-
brennandi og heitur að hélt við óþoli. Yfir
þetta rauða baksvið reis svört bygging sterk
óhaggandi og kyrrstæð: það sem hreyfist
aldrei, hið varanlega, — og svo blá lögn með
þunnum æðum þar sem þeytist rafið með níst-
andi losti og frosti: eðlin þrenn.
Mér þótti á einhvern máta sem ég kann
ekki að greina sem þetta væri sérstæð hat-
römm túlkun á nútímanum, sterk og vægð-
arlaus (má ég segja kveifarlaus?) og þessi
mynd ætti heima á myndlistarsafni ríkisins.
Hún væri minnisverður áfangi í myndlistar-
sögu okkar.
Eitthvað í þessari mynd minriir mig á
lýsingar Camus á einhæfum sársauka nútíma-
mannsins í gerningahríð tímans. Kvaran lað-
ar ekki beinlínis til kynningar þá hina tóm-
látari sem leita að þægilegheitum að orna
sér við. En hann hefur ábyggilega sitt-
hvað handa þeim sem nenna að vinna fyrir
næringu hugarins á sviði myndlistar þótt ein-
hverjum kunni að virðast ofanrituð hugleiðing
um eina mynd byggð á véfengjanlegum for-
sendum.
Gunnar Gunnarsson í hlutverki
Fjallkonunnar
Það er ekkert grín að horfa upp á það
hvað viðhlæjendur geta leikið menn grátt
með auglýsingastarfsemi sem tekur rangt
mið af tilefni sínu. Á að rýja Gunnar Gunn-
arsson skáldfrægð með sífelldum saman-
burði við Laxness? Hví ekki að lofa honum
að eiga það sem hann á sem mikill höfundur
á Norðurlöndum? Sérstæðrar tegundar var
sú háttvísi Stúdentafélags Reykjavíkur að
láta hann koma fram í gervi Fjallkonunnar
í útvarpinu 1. desember: hingað til hefur nú
venjan verið sú að hafa til þess ungar fallegar
konur að flytja ávarp Fjallkonunnar á fjöl-
breytilegum byggðarlagasamkomum. I þetta
sinn varð Gunnar Gunnarsson fyrir valinu og
jók þar nýstárlegum þætti við frægð sína með
þeirri plúmpu grossmutterverfeinung sem
hann flutti af skriðþungri þýzkættaðri til-
finningasemi til varnaðar helztu óþurftarmá',-
um Islendinga.
Oít veltir lítil þúía þungu hlassi
Vilhjálmur Þ. Gíslason hefur líka komið
við menningarsögu þessa hausts og þess verð-
ur minnzt með þeim hætti sem hæpið er að
nokkur maður óski sér. Ekki er vitað til
þess að sá maður hafi lagt nokkru menning-
armáli lið nema í hópi þeirra sem telja Vin-
sældir og áhrif merkilegt uppeldisrit sem
því miður virðist hafa komið þýðanda að
viðsjárverðum notum. Helzt drífur hann það
um dagana að miklast af þeim afrekum ann-
arra sem hann gat ekki hindrað. Nú hefur
það komið á daginn að þessi maður sem af
mörgum var talinn meinlaus friðsemdarmað-
ur og hefur löngum notið viðmóts eftir því
hefur espað til slíkrar andúðar gegn sér að
langt þarf að leita sambærilegra dæma. Þessi
könnuður merkilegra rannsóknarefna hefur
komizt að þeirri niðurstöðu að ekki þurfi
að ætla sér að iðka lifandi tónlistarlíf í land-
inu vegna vinsældaskorts meðal alþýðu sem
hann þykist hafa einhverjar heimildir um og
það sé nóg að hlusta á grammófón og kirkju-
kóra af annesjum. Um tíma horfði svo að
V.Þ.G. tækist einum saman að ganga af sin-
fóníuhljómsveitinni dauðri svo sem grein
Ragnars Jónssonar í Morgunblaðinu upplýsir
bezt. Þó mun menntamálaráðherra ekki
hugsa sér að líða aftöku sinfóníuhljómsveit-
arinnar og munu allir þakka honum það ef
rétt reynist.
Æskilegast væri að Vilhjálmur Þ. Gíslason
20