Birtingur - 01.12.1955, Síða 26

breiðsla litanna fer sem sléttueldur um landsbyggð-
ina. Karlar og konur, ungir og gamlir, fleygja
frá sér bókunum og grípa glæparitin tveim hönd-
um, þau eru rifin út úr bókabúðunum og lesin
hvar sem höndum verður undir komið, standandi
í strætisvögnum, á sjoppum, í heimahúsum, á veit-
ingahúsum — og blómlegar ungar konur spranga
um göturnar með ritin standandi upp úr innkaupa-
töskunum innan um matvælin. Heimilisblöðin
bregða skjótt við, glæpasögu má ekki vanta, og
sjá: þar skartar hún brátt á áberandi stað og söl-
unni er borgið.
Ríkisútvarpið hefst ekki að í fyrstu, bíður átekta,
en síðan fer það af stað og þá tekur fyrst í hnúk-
ana. Þeir vísu herrar sem þeirri stofnun stjórna,
háborg menningarlífs alþýðu, sjá nú
Ríkisút- að við svo búið má ekki lengur
varpið fer á standa, það skyldi aldrei verða um
stúfana útvarpið sagt, að það þekkti ekki
sinn vitjunartíma, og nú voru hend-
ur látnar standa fram úr ermum. Mergjuð glæpa-
saga, Hver er Gregory?, er þýdd í hasti og síðan
dembt yfir þjóðina í guðs friði. Og svo mikið lá á
að þeysa þessari spýju yfir landsins börn að sag-
an var flutt örar en almennt gerist um útvarps-
sögur. Tveir háskólastúdentar þýddu og lásu, og
er það út af fyrir sig ekkert undrunarefni, en
Innflutt framlag kvikmyndahúsanna.
það er glöggt tímanna tákn og kórónaði smekk-
leysuna. Sagan sem slík gerði hvorki til né frá,
en flutningur hennar í útvarp var hættulegur og
óverjandi, tiltækið var stuðningur við útgefendur
glæparitanna og hlaut að verka sem einskonar
blessun, viðurkenning á glæpasögulestrinum. Þeir
sem haft hafa löngun til að lesa þessi rit, en
skammast sín fyrir að láta sjá sig með þau, geta
nú óhræddir hampað þeim og útgefendurnir borið
höfuð hátt. Það sjónarmið hefur greinilega ráðið
vali sögunnar að koma til móts við óskir fjöldans,
þær óskir sem hin ótrúlega sala glæparitanna hafði
staðfest, en eigi þetta sjónarmið að
Klámsaga í ríkja, þá geta menn vænzt þess að
undir- útvarpið fari bráðlega á stúfana með
búningi? flutning sögu þar sem uppistöðurn-
ar eru nauðganir og mergjaðar
kynlífslýsingar, og geta menn nú farið að hlakka
til þess húslesturs.
Skaðsemi glæparitanna leikur ekki á tveim tung-
um, þó að til séu þeir sem telja þau skaðlausa
dægrastyttingu. Um það er engum blöðum að fletta,
að sá maður sem sýknt og heilagt hrærist í umhverfi
glæpa og hvers kyns spillingar, hvort sem það er í
veruleika eða ímyndun (og sennilega er það síðar-
nefnda fullt eins hættulegt, því að þar er maðurinn
ekki á verði) hlýtur óhjákvæmilega að draga dám
af umhverfinu og bíða tjón á siðgæðisvitund sinni,
glæpurinn glatar ægileik sínum,
Forherðing verður hversdagslegur, og lesandinn
forherðist með svipuðum hætti, þótt
í minna mæli sé, eins og hermaður á vígvelli, sem
smám saman verður ónæmur fyrir skelfileik og
viðurstyggð eyðileggingar og manndrápa. Og stór-
hættuleg eru slik rit börnum og unglingum og geta
vafalaust leitt til glæpa, þar sem stór skapgerðar-
veila er fyrir, enda benda sterkar líkur til að
sumir unglingaglæpir síðustu ára eigi rót sína að
rekja til þessara rita og nokkur eru þau dýr sem
hengd hafa verið í nafni „Gregorys", og sitthvað
fleira mætti tína til, en þess gerist engin þörf.
Er þessi útgáfustarfsemi firn mikil, og vandséð
hverra sekt er meiri, útgefenda, prentsmiðjanna
eða mannanna sem taka að sér dreifingu þeirra,
bóksalanna. Utgefendurnir eru greinilega hrak-
menni, en ef til vill hafa þeir það
Bóksalar sér til málsbóta, að þeir eru fávísir
renna á menn og menntunarsnauðir og bera
lyktina máski ekki fullt skyn á hvað þeir
eru að gera, en það verður ekki um
24