Birtingur - 01.12.1955, Blaðsíða 32

Október- nóvembersýningar
SEX LISTAMENN
Sýning listamannanna sex í október var fjölskrúðug og
h'fræn og ratinar samfclldari en maður hefði haldið að
órannsökuðu máli. Abstraktmynd- og natúral geta sannar-
lega þrifizt undir sama þaki og ciga, ef til vill, einmitt
að hanga í sama sal, á sama vegg, hlið við hlið. Aðeins
eitt má stía þeim sundur eilíflega: magnleysi annarrar eða
réttara sagt — skortur á því að hún geti talizt fullgildur
einstaklingur á mælikvarða listarinnar.
Kristín Jónsdóttir, Snorri Arinbjarnar og Gunnlaugur
Scheving hafa lítt breytt uin svip. List þcirra cr í megin-
atriðum eins og hún hefur verið í mörg ár ncma hvað
pcnsildrættirnir eru fínlegri og léttari en stundum áður.
Um hinn helminginn, þá Ásmund, Þorvald og Svavar,
gegnir öðru máli. Þcir eru stöðugt að bylta sér og brjótast
um.
Ásmundur Sveinsson er orðinn eins og stórveldi. Mað-
urinn, sem skilningssljóir skriffinnar ásökuðu uin hæfi-
leikaskort og vankunnáttu, hefur nú unnið sér svo háan
sess í hugum fólks, að enginn þorir lengur að halda uppi
skipulögðum árásum á verk hans. Hann ætti því sam-
kvæmt venju að leggja allt kapp á að verja lendur sínar
og girða þær varnarinúrum. Slíkt er Ásmundi ekki
að skapi. Tæplega liefur hann fundið lykt af nýjuin
slraumi í ríki myndanna þegar byrjað er að handleika
efniviðinn á annan hátt. Síðan kemur endurmats- og
hreinsunarskeið, er varir mánuði, stundum ár. Og loks
birtist mynd á inynd ofan með öllum tærustu sérkennum
liins nýja stíls en jafn hlaðin tröllslegum, innri átökum
og hinar fyrri.
Svavar og Þorvaldur eru ólíkir um flest. Svavar er
ósvikinn náttúrudýrkandi, eins og ég hefi áður bent á.
Hann ann fslenzku landslagi og grósku þess. Myndir hans
cru eins og svið, sein opnast út í veiVild ckki aðeins á ein-
um stað heldur mörgum: niðri, uppi, miðja vegu á marg-
þættum vef, sem strengdur er milli Idiða og horna. í
samræmi við þetta eru litir hans stundum gagnsair, fylllir
birtu og næstum titrandi af lífi. Mörg tilbrigði eru við
sama stef, ýmsir litir i einum fleti og efniviðurinn íklæð-
ist ólíkustu búningum. Smámsaman er að færast yfir
heildarbyggingu hvers málverks ró og klassískari svipur.
Þorvaldur byggir myndir sínar á allt annan veg: eins og
hús eða pýramída, þar sem steinarnir falla liver að öðrum.
Samþjappað svið er grundvallarhugsun við sköpun flestra
eða allra myndanna en litirnir eru ekki gagnsæir, þótt þeir
séu bjartir og tindrandi, heldur fastir og mettaðir. Fjöl-
breytni í formmyndun og litavali er mikil eins og bjá
Svavari. Sviðið er eitt þ. e. að innanverðu, ekkert fyrir
utan neina hinn raunverulegi heimur. Því má ekki rugla
saman við myndrænt rúm, sem verður til fyrst og fremst
vegna persónueiginleika litanna og merkingu þeirra á
Iéreftinu.
Okkur, ungum myndlistarmönnum, er fengur í að fylgj-
ast með sveiflum í list þessara mikilhæfu manna að Nínu
Tryggvadóttur ógleymdri.
GUÐMUNDUR EINARSSON
Óhugnanlegt er að uppgötva smámsaman, hve sumir
eldri málaranna vinna hirðuleysislega að því að setja
sainan sýningu. Það er eins og þeir viti hvorki né skilji,
að góð samstilling mynda getur lagt áherzlu á hið jákvæða
í listaverki og dregið fram persónueinkenni úr rvkföllnu
skoti. Hjá Guðmundi Einarssyni verður raunar engu um
þokað. Mórauða dulan lyftist ckki frá augum hans
nema í algjörri hreinsun. Og hennar er tæplega að vænta
nú, úr því að ekki hefur örlað á henni fýrr.
Einhver rödd segir: Oræfin eru mótíf Guðmundar. Hann
lýsir tign þeirra og kulda. Svörtu fjöllin og dimmu loftin
Jón Benediktsson: Naul
30