Húsfreyjan - 01.04.1961, Page 18

Margrét Jónsdóttir:
Hún brást mér ekki
— Alltaf vill ólánsmanninum eitthvað
til, sagði hún Lauga gamla í Lágholti. —
Hún var sveitarlimur auminginn, og ég
átti heima á sama bæ og hún í nokkur
ár, þegar ég var barn.
Lauga tók í nefið, og henni þótti kaffi-
sopinn góður eins. og fleirum. En þetta
góðgæti vildi stundum verða af skornum
skammti hjá Laugu. En þá brást það sjald-
an, að einhver rétti henni rjólbita, svo að
hún gat farið að skera sér í nefið, — og
þá lá vel á Laugu.
Hún var barngóð og mér var vel við
hana. Hún glamraði og gerði að gamni
sínu, kunni ýmsar sögur og var með af-
brigðum hjátrúarfull, trúði á huldufólk,
fyrirburði alls konar, drauga og drauma.
Hún sá Móra og Skottur í hverju homi.
Var sem henni kæmi fátt á óvart, eða
svo var að minnsta kosti að heyra á henni.
Lauga var fremur lítil vexti. Hafði víst
aldrei haft af miklum manni að má, og
nú var hún gömul orðin og gat ekki leng-
ur unnið fyrir sér og var því niðursetn-
ingur í Lágholti, því engan átti hún að,
sem gæti eða vildi sjá henni farborða.
Ekki hafði Lauga gifst, en hún hafði ein-
hvern tíma eignazt dreng með giftum
manni, en misst hann á öðru eða þriðja
ári. Hún minntist sjaldan á þetta, en
vafalaust hafði það verið henni þung
raun eins og gengur.
— Guð borgar fyrir hrafninn og nefið á
Laugu minni, var viðkvæðið hjá henni
stundum, þegar einhverju var vikið að
henni — og ég bregst ekki fremur en
kirkjan hans séra Eiríks á Vogsósum,
þarna suður á ströndinni — er fólk tal-
aði um að heita á hana.
— Ó, já og ó, jú, ég skal sjá um að hún
taki þér, þú færð ekki hryggbrot, greyið
mitt, sagði hún við ungan pilt, er kvaðst
skyldi heita á hana, ef hann fengi ósk sína
uppfyllta.
— 0, svei, Lauga, sagði pilturinn. Hver
segir, að ég ætli í bónorðsför?
En liklega átti Lauga kollgátuna, því
að hann roðnaði og var hálf sneyptur á
svipinn, þegar Lauga hló og svaraði:
— 0, þú leikur nú ekki á hana Laugu
gömlu. Hún veit sínu viti, karl minn.
Ég man bezt eftir henni við hlóðirnar.
Þar sat hún í svælunni og púaði og kyrmti
rudda, mosa og hrossataði á vorin, eða
aukatöðum eins og við kölluðum það, þeg-
ar orðið var eldiviðarlaust á bænum.
Hún var rauðeygð og þrútin um hvarm-
ana og tárfelldi. En hún hló. — Ég get
lesið í glóðimar, sagði hún. — Það kemur
maður í dag, austan yfir á. Það er utan-
sýslumaður. Og viti menn. Maðurinn kom.
Hafði hann verið sendur með áríðandi
bréf til húsbóndans í Lágholti.
Eða þegar hún var að segja sögurnar
af Svartholtsmóra, sem velti stórum
grautarpotti, batt kýrnar saman á hölun-
um og kyrkti kálfana í fjósbásnum og
fýlgdi Svartholtsfólkinu.
Lauga hafði einu sinni verið vinnu-
kona í Svartholti og hún kunni ótal sög-
ur af draugi þessum, þóttist hafa séð
hann ljóslifandi mörgum sinnum.
Árin liðu. Ég fór burt frá Lágholti og
barst til Reykjavíkur og gekk þar í skóla.
En ekki gleymdi ég Lágholts-Laugu. Og
ég hét stundum á hana þegar mikið lá
við. Og það brást sjaldan, að hún yrði
Framhald á bls. 29.
18
Húsfreyjan