Sveitarstjórnarmál - 01.03.1998, Blaðsíða 38

ÖRYGGISMÁL
heildarrúmmál efnis sem sprengt var úr Vestfjarðagöng-
unum var 350.000 m3 og heildarmagn fyllingarefnis
vegna þverunar Gilsfjarðar er um 1.100.000 m3.
Upphafleg áætlun um heildarkostnað við framkvæmd-
ina var um 400 milljónir króna en heildarverðmæti eigna
sem garðamir verja var metið yfir 2 milljarðar króna. Nú
þegar verki er að ljúka stefnir í að heildarkostnaður verði
innan upphaflegrar áætlunar.
Tœknileg útfœrsla varnargarða
Til þess að virkni garðanna verði sem best er nauðsyn-
legt að hafa þá eins bratta flóðmegin og kostur er. Fram
fóru rannsóknir á efniseiginleikum jarðefnanna í skrið-
unni sem notuð voru til fyllingar í garðana og bratti
garðanna miðaður við þær niðurstöður. Bratti garðanna
hlémegin flóða er einnig nokkuð mikill, en það reyndist
nauðsynlegt vegna gífurlegs efnismagns sem þurft hefði
til að draga úr bratta þeirra, með tilheyrandi kostnaði.
Ljóst er þó að yfirborði garðanna er hætt við rof-
skemmdum meðan þeir hafa ekki náð að gróa upp. Þá
var einnig nauðsynlegt að velja efni þannig í garðana að
vel vatnsleiðandi efni væri í lögum í görðunum því hátt
rakainnihald efnisins minnkar styrk þess. Þetta teljum
við hafa tekist. Með góðri gróðursetningu í garðana með
rótardjúpum plöntum sem og gróðri sem þekur yfirborð
þeirra ætti rof ekki að verða til vandræða.
Umhverfismál og mótvœgisaðgerðir vegna umhverfis-
rasks
Pétur Jónsson landslagsarkitekt kom að verkinu eftir
að framkvæmdir við verkið voru hafnar. I kjölfar þess
voru gerðar nokkrar breytingar á útliti garðanna hlémeg-
in, auk þess sem svæðið milli leiðigarðanna var skipu-
lagt sérstaklega, en þar geta skapast ákjósanlegar að-
stæður til uppgræðslu og útivistar. M.a. er nú gert ráð
fyrir skipulögðum göngustígum inn
á svæðið um göng undir þvergarð-
inn og útsýnispalli á innri leiðigarð-
inum, en þar mun skapast ákjósan-
legt útsýni yfir byggðina á Flateyri.
Jafnhliða hönnun snjóflóðagarð-
anna voru umhverfisáhrif fram-
kvæmdarinnar metin, en ljóst er að
veruleg umhverfisröskun verður á
Flateyri við byggingu vamarvirkj-
anna, bæði meðan á framkvæmdum
stendur og eins til frambúðar.
Þannig mun ásýnd fjallshlíðarinnar
ofan þorpsins gjörbreytast þrátt fyr-
ir að leitast verði við að minnka þau
áhrif með uppgræðslu garðanna og
efnistökusvæðis. En langmestu
áhrif framkvæmdarinnar eru þó já-
kvæð áhrif hennar á framtíð byggð-
ar á Flateyri og öryggi íbúa þar. Myndin er tekin í fjallinu
Bygging varnargaröanna
Bygging snjóflóðagarðanna var boðin út sumarið
1996. Verkkaupi er Isafjarðarbær, en Flateyrarhreppur,
Þingeyrarhreppur, Suðureyrarhreppur og Isafjarðarkaup-
staður sameinuðust þá um sumarið undir nafninu ísa-
fjarðarbær, en fyrir þeirra hönd hefur Framkvæmdasýsla
ríkisins haft umsjón með verkinu. Lægsta tilboð barst frá
Klæðningu hf. og var samið við það fyrirtæki um verkið
í ágúst 1996. Fyrir hönd verkkaupa hefur Línuhönnun
hf. annast eftirlit með framkvæmdinni en VST komið að
verkframkvæmdinni sem hönnuður.
Framkvæmdir hófust í september sama ár og lýkur
þeim á þessu ári, utan sáningar og uppgræðslu sem hefst
í sumar og lýkur á næstu árum. Aðstæður á vinnusvæð-
inu eru nokkuð erfiðar, sérstaklega í vætutíð, enda er
efnið í skriðunni ekki það ákjósanlegasta til byggingar
jarðvegsgarða vegna mikils raka- og fínefnainnihalds.
Engin veruleg vandamál hafa þó komið upp við bygg-
ingu garðanna enda hefur reynst unnt að sækja betra efni
í aðrar nálægar námur þegar á hefur þurft að halda.
Heildarkostnaður við verkið stefnir í að verða nokkuð
undir upphaflegri kostnaðaráætlun.
Varnargaróar meö þeim stærstu sinnar
tegundar í heiminum
Varnarvirkin á Flateyri miðast við að íbúar neðan
þeirra búi við sambærilegt öryggi og aðrir landsmenn
búa við. Til þess að ná þessum markmiðum miðast
hönnun garðanna við snjóflóð sem fallið geta að meðal-
tali með 500-1000 ára millibili, sem er talsvert stærra
flóð en það sem féll í október 1995. Hraði slíkra flóða er
geysimikill þegar þau skella á görðunum, eða allt að 200
km/klst. Snjóflóðagarðamir á Flateyri verða því með
allra stærstu mannvirkjum sinnar tegundar í heiminum,
enda er mjög fátítt að verjast þurfi snjóflóðum svo ofar-
ofan garöanna 29. janúar sl. Ljósm. Pálmi R. Pálmason, VST hf.
32