Sveitarstjórnarmál - 01.03.1998, Qupperneq 62

AFMÆLI
í hátíöarskrúögöngunni í Gravelines var stutt minningarathöfn
viö altari í bænum þar sem þjóösöngvar landanna voru leiknlr.
Á myndinni eru, taliö frá vinstri, Albert Kemp, oddviti
Búöahrepps, Léon Panier borgarstjóri og Steinþór Pétursson
sveitarstjóri.
heldur hvenær þessi þróun snúist við. Hvort byggðar-
munstrið verður með svipuðum hætti og við þekkjum nú
um stundir skal ósagt látið, það verður tíminn að leiða í
ljós.
Þessa þróun íbúafjölda hér má sjálfsagt rekja að
stærstum hluta til erfiðleika í atvinnugreinum sem hér
hafa verið stundaðar um árabil og leiddu síðan til þess
að rekstur var lagður niður eða varð gjaldþrota. Þá hefur
orðið mikil fækkun á sjómannsstörfum hér á Fáskrúðs-
firði og má í því sambandi nefna að fyrir fáum árum
voru hér þrír togarar og raunar fjórir um tíma, fjórir ver-
tíðarbátar auk tveggja loðnuskipa og töluvert af trillum.
Nú er einn togari eftir og örfáar trillur, en það gefur
augaleið að svona blóðtaka reynir á sálarlíf fólks og tek-
ur í við stjóm sveitarfélags.
Þrátt fyrir þessa þróun hafa menn bitið í skjaldarrend-
ur og undanfarin ár hefur verið mikið um að vera í
Búðahreppi. Loðnuvinnslan hf. var stofnuð og var reist
hér loðnuverksmiðja á mettíma eða rétt rúmu ári og hef-
ur rekstur hennar gengið mjög vel þau tæpu tvö ár sem
hún hefur verið starfrækt. Sfldarvinnsla hófst sl. haust á
vegum Kaupfélags Fáskrúðsftrðinga eftir að hafa legið
að mestu niðri í nokkur ár eftir gjaldþrot eins stærsta
síldarvinnslufyrirtækis á landinu til margra ára. Neta-
gerðin Ingólfur haslaði sér völl hér á árinu og hefur haft
mikið að gera. Þá hefur sveitarfélagið verið að byggja
eitt af veglegri íþóttahúsum hér austanlands og var vel
við hæft að byggingu þess skyldi lokið á afmælisári. Var
húsið tekið í notkun hinn 21. nóvember sl. og það form-
lega vígt hinn 13. desember. Gengið hefur verið frá
samningum um byggingu hjúkrunarheimilis hér á Fá-
skrúðsftrði, en að því standa ásamt Búðahreppi Stöðvar-
hreppur og Fáskrúðsfjarðarhreppur auk ríkisins. Er ráð-
gert að húsið verði fullbúið á miðju ári 1999.
Geri ég ekki ráð fyrir að menn láti staðar numið hér
heldur reyni að auka við og bæta það sem fyrir er og inn
í þá umræðu hefur nú síðustu vikur blandast umræða um
stóriðju á Reyðarfirði og áhrif hennar á byggð hér í Fá-
skrúðsfirði. Af þessu má sjá að hér er mikið um að vera
og menn alls ekki á þeim buxunum að gefast upp heldur
berjast fyrir betri og blómlegri byggð.
Franska tímabilid
Þó að flest hver þessara sveitarfélaga við sjávarsíðuna
séu lík hvert öðru er þó eitt sem greinir Búðahrepp og
Fáskrúðsfjörð frá flestum hinna, en það er það tímabil í
sögu okkar Islendinga þegar franskir sjómenn sóttu Is-
landsmið.
Ein af fáum aðalbækistöðvum frönsku sjómannanna
hér við land var hér á Fáskrúðsfirði. Er ætlað að þetta
tímabil haft staðið frá síðari hluta 19. aldar og að síðustu
skútumar hafi farið héðan upp úr 1930. Ltf þessara sjó-
manna hefur ekki alltaf verið auðvelt og ber grafreitur 49
franskra sjómanna hér rétt utan við bæinn þess vitni.
Skildu Frakkamir eftir sig þó nokkrar minjar þótt tölu-
vert hafi glatast í áranna rás. Ef frá er talin sagan og hve
djúpt í huga margra hún ristir og grafreiturinn sem áður
hefur verið minnst á em meðal merkra minja frá þessum
tíma sjómannaheimili og kapella sem fengu ný hlutverk
þegar kom fram á öldina og eru nú íbúðarhús og raf-
magnsverkstæði. Svokallað læknishús sem byggt var
1907 fyrir franska konsúlinn hefur verið gert upp þótt
því hafi ekki verið að fullu lokið og er í dag ráðhús
Búðahrepps. Franski spítalinn sem byggður var hér 1906
var síðar fluttur út í Hafnames og stendur þar enn þótt
frekar sé hann óásjálegur nú miðað við hversu reisulegur
hann var. Hafa verið uppi hugmyndir um að flytja hann
að nýju inn í bæ og endurbyggja hann en óvíst er um
framhald þess þar sem ljóst er að mikill kostnaður er því
samfara, en enginn efast um sögulegt og menningarlegt
gildi hans.
Vinabærinn Gravelines
Þau tengsl sem þama mynduðust milli Fáskrúðsfirð-
inga og frönsku sjómannanna, sem flestir komu frá
Bretagneskaga, hafa verið það sterk að minningamar
hafa ekki fallið í gleymsku, heldur urðu til þess að hinn
56