Morgunblaðið - 13.03.2014, Page 16

16 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 13. MARS 2014
F
ÍT
O
N
/
S
ÍA Fífa salernispappírinn er einstaklegamjúkur þriggja laga pappír, náttúrulega
hvíttur, án klórbleikiefna og viðbættra ilmefna. Þú færð Fífa í næstu verslun.
WWW.PAPCO.IS
FIÐURMJÚK FÍFA
Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í
gær Sigurð Kárason í tveggja og
hálfs árs fangelsi fyrir að svíkja á
annað hundrað milljónir króna út úr
sextán einstaklingum.
Þá var Sigurði gert að greiða níu
manns skaðabætur vegna fjársvik-
anna, samtals rúmar 22,5 milljónir
króna. Að auki var hann dæmdur til
að greiða málskostnað, þar af 5,3
milljónir króna í málsvarnarlaun til
verjanda síns, Björns Ólafs Hall-
grímssonar hæstaréttarlögmanns.
Í niðurstöðu dómsins, sem Guðjón
St. Marteinsson héraðsdómari kvað
upp, segir m.a. að brot Sigurðar séu
stórfelld og varði verulegar fjárhæð-
ir. Brotin hafi beinst gegn einstak-
lingum sem urðu fyrir mjög verulegu
og tilfinnanlegu fjártjóni og sé það
virt til refsiþyngingar.
Sigurður var ekki viðstaddur upp-
kvaðningu dómsins. Hann hefur
ávallt lýst yfir sakleysi sínu í málinu
og sagði verjandi hans við aðalmeð-
ferð málsins að Sigurður hefði stund-
að margs konar viðskipti við alls
kyns fólk á þessu tímabili og á þeim
tíma tekið lán hjá fólki vegna við-
skiptanna. „Í mörgum tilvikum tókst
vel og menn högnuðust á viðskipt-
unum. Í mun færri skipti tókst ekki
eins vel og fjármunir glötuðust.“
Jón H.B. Snorrason saksóknari
sagði hins vegar að Sigurður hefði
leynt afar bágri fjárhagsstöðu sinni
fyrir fólkinu, eina veltan á reikningi
hans hefði verið á milli hans sjálfs og
fórnarlambanna. Hvergi hefði verið
að finna færslur sem tengdust við-
skiptum. Öll hefðu fórnarlömbin
haldið að hann væri fjársterkur, með
mikil umsvif og væri vel staddur.
Reyndin hefði verið önnur því á þess-
um tíma var Sigurður kominn í
gjaldþrotaskipti.
Dæmdur í 2½ árs
fangelsi fyrir fjársvik
 Sveik á annað
hundrað milljóna út
úr 16 einstaklingum
Morgunblaðið/Rósa Braga
Dæmdur Sigurður Kárason í Hér-
aðsdómi Reykjavíkur nýlega.
Ómar Friðriksson
omfr@mbl.is
„Mér sýnist að dómurinn hafi ekki
mikið fordæmisgildi fyrir önnur félög
vegna þess að það eru engin félög í
sambærilegri stöðu að því er ég best
veit,“ segir Björg Thorarensen, pró-
fessor í stjórnskipunarrétti við laga-
deild Háskóla Íslands, um dóm
Hæstaréttar sem féll í seinustu viku
þar sem fallist var á að fasteignasala
væri ekki skylt að vera félagi í Félagi
fasteignasala (FF).
Samkvæmt niðurstöðu Hæstarétt-
ar er félagaskyldan ekki nauðsynleg
til að félagið sinni þeim verkefnum
sem það hefur með höndum. Laga-
ákvæði um skylduaðild að Félagi
fasteignasala stenst ekki félagsfrels-
isákvæði stjórnarskrárinnar skv.
dómi Hæstaréttar.
„Hér vegur þungt í rökstuðningi
dómsins að það er starfandi sjálfstæð
úrskurðarnefnd við hliðina á Félagi
fasteignasala sem hefur eftirlit með
málefnum fasteignasala og úrskurðar
hvort þeir starfi í samræmi við siða-
reglur félagsins o.fl. en það hefur í
raun og veru ekkert með félagaskyld-
una að gera, því eftirlitsnefndin er
ekki hluti af félaginu sem slíku,“ segir
hún.
Björg bendir á að stjórnarskráin
heimilar að kveða megi á um skyldu
til aðildar að félagi í lögum ef það sé
nauðsynlegt til að félagið geti sinnt
lögmæltu hlutverki vegna almanna-
hagsmuna. Í dóminum rekur Hæsti-
réttur þau lögbundin verkefni sem
FF hefur með höndum og vísar einn-
ig til meginreglu íslenskrar stjórn-
skipunar um meðalhóf og segir að
gæta verði að því hvort lagaboð
íþyngi mönnum að óþörfu og unnt
yrði að ná sama markmiði með öðru
og vægara móti. Niðurstaða Hæsta-
réttar varð því sú að ekki hefði verið
sýnt fram á að skylda fasteignasala til
að vera félagsmenn í Félagi fast-
eignasala væri nauðsynleg til þess að
það geti sinnt því hlutverki, sem því
er falið með lög-
um eins og áður
segir. Ákvæði lag-
anna um skyldu-
aðild gangi því
gegn 2. máls-
grein. 74. gr.
stjórnarskrárinn-
ar.
Fyrir um ára-
tug tók Umboðs-
maður Alþingis skylduaðildina að FF
til skoðunar og komst að þeirri nið-
urstöðu að vafi léki á hvort skyldu-
aðild að félaginu væri nauðsynleg
vegna þeirra verkefna sem því væru
falin svo að félagið gæti sinnt lög-
mæltu hlutverki vegna almannahags-
muna. Vakti umboðsmaður athygli
dóms- og kirkjumálaráðuneytisins og
Alþingis á álitinu svo tekin yrði af-
staða til þess hvort gera þyrfti breyt-
ingar á lögunum hvað þetta varðaði.
Rjúfa tengsl eftirlitsnefndar
við Félag fasteignasala
Í frumvarpi sem iðnaðar- og við-
skiptaráðherra lagði fram á Alþingi
skömmu fyrir jól um ný heildarlög
um sölu fasteigna og skipa, sem er
núna til meðferðar í efnahags- og við-
skiptanefnd, eru boðaðar fjölmargar
breytingar á fyrirkomulagi við fast-
eignasölu. Þar er lagt til að skyldu-
aðild að FF verði afnumin.
Í geinargerð segir að ákvæði um
eftirlitsnefndina breytist nokkuð
„enda er verið að rjúfa tengsl hennar
við Félag fasteignasala. Í stað þess að
nefnast „eftirlitsnefnd Félags fast-
eignasala“ nefnist hún „eftirlitsnefnd
fasteignasala“ og eru þrír nefndar-
menn hennar skipaðir af ráðherra en
í gildandi lögum er mælt fyrir um að
Félag fasteignasala tilnefni tvo af
þremur nefndarmönnum sem ráð-
herra skipar. Félag fasteignasala
annast ekki lengur innheimtu eftir-
litsgjalds. Ein röksemd fyrir skyldu-
aðild var að félagið sæi um þessa inn-
heimtu og það hlutverk væri opinbers
réttarlegs eðlis.“
Ekki mikið for-
dæmisgildi fyrir
önnur félög
Björg Thorarensen
 Skylduaðild að FF afnumin í frumvarpi
Um leið og háloftavindar snúast til
suðlægra og jafnvel vestlægra átta
að vetrarlagi aukast mjög líkur á
háum landshámarkshita.
Aðfaranótt þriðjudags fór hiti á
Dalatanga í 15,6 stig og er það hæsti
hiti sem vitað er um á landinu 11.
mars, fyrr og síðar. Gamla metið
(14,5 stig) var sett á Akureyri árið
1953, eða fyrir 61 ári.
Þessar upplýsingar koma fram á
bloggi Trausta Jónssonar veður-
fræðings. Að sögn hans er þetta
fyrsta nýja landsdægurhámarkið á
þessu ári – hins vegar eru ný lands-
dægurlágmörk orðin tvö það sem af
er árinu.
Að sögn Trausta má á venjulegu
ári búast við að 3 til 5 landsdæg-
urmet af hvorri tegund falli – en
nýju metin séu þó í raun mjög mis-
mörg frá ári til árs. „Á síðustu 15 ár-
um hafa 132 landsdægurhámörk
fallið – 8,8 á ári – talsvert umfram
væntingar. Á sama tíma hafa aðeins
62 landsdægurlágmörk falið – sé
eingöngu miðað við athuganir í
byggð – rétt um helmingur á við há-
mörkin, 4,1 á ári,“ segir Trausti. Frá
1993 fjölgaði stöðvum mjög á há-
lendinu og hafa þær stöðvar smám
saman verið að hreinsa upp lands-
dægurmet. Nú sitja eftir aðeins 5
landsdægurhámarksmet frá 19. öld,
en 24 landsdægurlágmarksmet
standa enn frá sama tíma.
Þess má geta, segir Trausti, að
enn stendur eitt landsdægurhámark
sem sett var í mars 1918 – seint á
frostavetrinum mikla. Hiti mældist
14,7 stig hinn 17. mars á Seyðisfirði.
sisi@mbl.is
Sex áratuga hitamet féll