Fréttablaðið - 05.12.2013, Blaðsíða 46

5. desember 2013 FIMMTUDAGUR| MENNING | 46
Kvikmyndin Hross í oss hefur nú verið sýnd á fimm kvikmyndahátíðum
og fengið samtals sjö verðlaun. eða að meðaltali 1,4 verðlaun á hverri kvik-
myndahátíð. Af þessu tilefni mun leikstjórinn ásamt öðrum aðstandendum
kvikmyndarinnar halda stutt erindi og svara spurn-
ingum eftir sýningu á kvikmyndinni á morgun
klukkan 17.30 í Háskólabíói.
Hross í oss heldur áfram yfirreið sinni um
hátíðaheiminn en heimboðum rignir inn. Þrenn
verðlaun á nýafstaðinni kvikmyndahátíð í Tall-
inn, auk frábærrar gagnrýni Indiewire, sem
er einn virtasti kvikmyndamiðill Banda-
ríkjanna, hafa vakið mikla athygli á
kvikmyndinni vestanhafs, þar sem
hún tekur þátt í kapphlaupinu um
Óskars tilnefninguna dýrmætu.
Kvikmyndin verður frumsýnd í
Bandaríkjunum á kvikmyndahá-
tíðinni í Palm Springs í Kali-
forníu, en þar eru allar erlendar
myndir sem keppa um Óskars-
verðlaunin sýndar.
BÆKUR ★★★ ★★
Síðasti elskhuginn
Valur Gunnarsson
ORMSTUNGA
„Það var erfitt að brot-
lenda aftur á 21. öld-
inni,“ segir sögu-
maðurinn í Síðasta
elskhuganum, nýrri
bók eftir Val Gunn-
arsson blaðamann og
rithöfund, þegar hann snýr
aftur til Íslands eftir misheppnað
ástarævintýri í Moskvu. Síðasti
elskhuginn er önnur bók Vals og
mun betri en frumraunin Konung-
ur Norðursins sem kom út fyrir
nokkrum árum.
Valur hefur öðlast betri tök á stíl
og frásögn. Meðan hann reyndi að
teygja og tvístra forminu í fyrstu
bók sinni býr hann sér til skýran
ramma í Síðasta elskhuganum.
Bókin fjallar um misheppnaðar til-
raunir söguhetjunnar til að finna
ástina og sú leit fer
fram bæði í stór-
borgum erlendis
og á smekkfullum
börum í miðborg
Reykjavíkur.
Á síðustu árum
hafa svokallaðar
„Chick-lit“ bækur
verið að ryðja sér
til rúms – það eru
stelpubækur sem
fjalla yfirleitt um hitt
kynið, tísku og ástina.
Kannski mætti lýsa
bók Vals sem andsvari
ljóðskáldsins með alpa-
húfuna við þessu yfirborðskennda
bókmenntaformi. Hér er enginn
skortur á tilvísunum í poppmenn-
ingu, hámenningu, sagnfræði og
sálfræði – reyndar skrifar Valur
sjálfur neðanmálsgreinar við
skáldsöguna, stílbragð sem heppn-
ast misvel og dregur stundum
athygli frá sögunni sjálfri.
En bókin er skemmtileg. Það
er greinilegt að Vali þykir vænt
um söguhetju sína og hann hefur
húmor fyrir klisjunum. Ástin
kviknar reglulega í lessal Þjóð-
arbókhlöðunnar, í myrkum bíó-
sölum eða á dansgólfinu á Bakk-
usi. Búsáhaldabyltingin verður
að rómantískri sviðsmynd og það
er áhugavert að fylgjast með upp-
gjöri hins róttæka vinstrimanns
við villta vinstrið, byltinguna sem
át börnin sín.
Valur ber ástina saman við
vinstristjórnina: „ …birtist afar
sjaldan og þá með fögur fyrirheit,
en um leið og ástarbríminn hverf-
ur leysist hún upp í gagnkvæmri
tortryggni og heift.“
Síðasti elskhuginn er þroska-
saga eilífðarunglingsins sem getur
aldrei klárað BA-ritgerðina sína.
Mannsins sem er sveimhugi og
bóhem en þráir hið hefðbundna
íslenska fjölskyldulíf – áttar sig
ekki á að hann er ástfanginn af
draumi. Símon Birgisson
NIÐURSTAÐA Frumleiki bókarinnar
felst í einfaldleika hennar. Valur tekur
sig mátulega alvarlega í bókalandslagi
þar sem allir eru snillingar.
Ástin er eins og vinstristjórnin
„Þetta er lítil aðventusýning í
Gróskusalnum á Garðatogi sem
er í sama húsi og ég er með vinnu-
stofu,“ segir Guðrún Ólafsdótt-
ir, betur þekkt sem Gunnella, um
myndlistarsýninguna Hoppsala-
hei sem hún opnar á laugardag-
inn. „Myndefnið er það sama eða
svipað og hefur verið í myndum
mínum, en þetta eru allt myndir
frá síðustu tveimur árum sem ég
hef ekki sýnt áður.“
Gunnella varð þess heiðurs
aðnjótandi að bandaríski rithöf-
undurinn Bruce McMillan hreifst
svo af myndum hennar að hann
settist við að semja við þær texta,
sem nú er kominn út á tveimur
bókum og sú þriðja er í vinnslu.
„Þetta er dálítið önnur aðkoma að
bókum en venjan er,“ segir Gunn-
ella. „Yfirleitt kemur textinn á
undan og myndskreytingin á eftir
en þarna vann Bruce út frá mynd-
unum mínum þannig að hann var
eiginlega að textaskreyta mynd-
irnar.“ Bækurnar hafa vakið mikla
athygli og sú fyrsta, Hænur eru
hermikrákur, hlaut sérstaka við-
urkenningu frá New York Times
fyrir myndirnar. Báðar bækurn-
ar eru komnar út á íslensku í þýð-
ingu Sigurðar A. Magnússonar
og nefnist sú síðari Hvernig kon-
urnar stöðvuðu blásturinn í þýð-
ingu hans. „Nú er Bruce að vinna
að þriðju bókinni,“ segir Gunnella.
„Og hún hefur vinnutitilinn Win-
ter Games enda textaskreytir hann
þar myndir með vetrarstemning-
um.“
Gunnella er einnig frumkvöð-
ull á öðru sviði því hún var fyrsti
listamaðurinn sem Nói Síríus fékk
leyfi til að nota myndir eftir á lok
konfektkassa sinna og birtust þær
þar tvö ár í röð. „Þetta tókst svo
vel að nú hafa þeir leitað til ann-
arra listamanna eftir myndum
á kassana og ég er stolt af því að
hafa orðið til þess,“ segir Gunnella.
Fyrir þá sem ekki eru kunnugir
í Garðabæ er rétt að taka fram að
Gróskusalurinn er á Garðatorgi 1
og gengið er inn á yfirbyggða gler-
torgið hjá versluninni Víði. Sýning-
in verður opin frá 7. desember og
stendur til og með 15. desember.
Opið er frá kl. 14 til 18 alla sýning-
ardagana. fridrikab@frettabladid.is
Myndirnar urðu
innblástur fyrir bækur
Gunnella sýnir myndir frá síðustu tveimur árum í Gróskusalnum frá og með
laugardeginum. Hún hefur mörg járn í eldinum og meðal annars hafa komið út
tvær bækur með textaskreytingum bandarísks rithöfundar við myndir hennar.
Á VINNUSTOFUNNI Sýning Gunnellu, Hoppsalahei, er í Gróskusalnum í Garðabæ, sem er í sama húsi og vinnustofa hennar.
Hún verður einungis opin í eina viku frá 7. til 15. desember.
Spurningum um
Hross í oss svarað
Leikstjóri og aðstandendur myndarinnar verða á
spurt og svarað-sýningu í Háskólabíói á morgun.
BENEDIKT
ERLINGS-
SON Svarar
spurningum
áhorfenda í
Háskólabíói.
TÓNLIST ★★★ ★★
La Poesie
Kammertónlist eftir Þórð Magnússon
SMEKKLEYSA
Besta tónsmíð
Þórðar Magn-
ússonar á þess-
um geisladiski
er Rapsódía fyrir
kontrabassa og
píanó. Hún er flutt
af Þóri Jóhannssyni
og Sólveigu Önnu
Jónsdóttur. Þar
hefur ímyndunar-
afl tónskáldsins fengið að njóta sín
óheft. Raps ódía er einmitt slíkt tón-
listarform, mjög frjálslegt, nánast
spunakennt. Kontrabassi og píanó
er þar að auki óvanaleg samsetn-
ing. Samspil hljóðfæraleikaranna
á geisladiskinum er svo dínamískt
og magnað að unaður er á að hlýða.
Frumleiki skáldskaparins í tónlist-
inni er mergjaður.
Maður hefði viljað hafa meira
svona; hin verkin eru ekki eins
spennandi. Tveir kvartettar, annar
fyrir píanó, selló, fiðlu og klar-
inettu, hinn fyrir saxófóna, eru
reyndar stílhreinir og snyrtilegir,
en ekkert sérstaklega aðlaðandi.
Ljóðrænir kaflar koma vissulega
fyrir, en þó er hvergi nein
laglína sem er reglulega
grípandi. Fyrir bragðið
virkar tónlistin eins og
stílæfing. Tónskáldinu
virðist ekki liggja neitt
á hjarta með henni.
Enn síðri er „Það
mótlæti þankinn ber“
sem er upphaflega
fyrir hljómsveit en er
hér í umritun fyrir
tvö píanó. Þau Anna
Guðný Guðmundsdóttir og Snorri
Sigfús Birgisson leika prýðilega,
en klisjur úr píanótónlist frá fyrri
hluta 20. aldarinnar (Stravinskí sér-
staklega) eru svo áberandi að það er
hálf bagalegt.
Þórður er greinilega efnilegt tón-
skáld, en hann mætti slaka meira
á og leyfa sér að vera djarfur og
skemmtilegur. Rapsódían fyrir
kontrabassann og píanóið sannar
að hann getur það. Jónas Sen
NIÐURSTAÐA Fagmannlega unnin
tónlist, en vantar oft sjarma.
Meiri dirfsku, takk
HOPPSALAHEI
Myndin sem
sýningin er
nefnd eftir.