Fréttablaðið - 21.06.2014, Blaðsíða 24

21. júní 2014 LAUGARDAGUR| HELGIN | 24
Lilja Sigurðardóttir leikrita-skáld býr í glæsilegri íbúð í einni af blokkum Hóla-hverfisins í Breiðholti og hefur næstum öll ríki ver-aldar sem útsýni úr glugg-
unum. Hún ber fram bragðgott
kaffi í stórum krúsum og ég legg til
hálfa vínarbrauðslengju úr Björns-
bakaríi.
Á borðinu liggur steinplatti með
gylltri skreytingu – Grímu verð-
launin sem Lilja fékk fyrir Stóru
börnin, áhrifamikið verk um full-
orðið fólk sem þráir að vera með-
höndlað eins og börn og borgar fyrir
það. Það er hennar fyrsta leikrit og
sló í gegn í vetur í Tjarnarbíói. Hún
er langt komin með að skrifa nýtt
leikrit, Saman? – um tvíburasystur
sem eru fastar saman. Hún kveðst
upptekin af því að fjalla um innri
veruleika fólks og þykir gott að nota
líkamlegt ástand til að koma honum
á framfæri. „Viðfangsefnið er tog-
streitan milli nándar og sjálfstæðis
og það má líta á það sem táknrænt
fyrir sambönd fólks. Það eru sam-
mannleg viðfangsefni sem allir
þekkja en í skrítnum ramma.“
Lilja segir Rúnar Guðbrands-
son koma til með að leikstýra þessu
nýja verki hvar sem það fari á svið.
„Stóru börnin voru frábær í hans
útfærslu, fannst mér,“ segir hún.
„Við Rúnar skiljum hvort annað án
þess að þurfa að útskýra alla hluti.
Hann hefur líka gott lag á að ná því
besta fram án þess að það virðist
mikil áreynsla í því, er mikill leik-
húsmaður og með flotta listræna
sýn.“
Dapur unglingur
Lilja er í föstu sambandi við Mar-
gréti Pálu Ólafsdóttur Hjallastef-
nufrömuð og nú á 17. júní áttu þær
23 ára samleið að baki. Þær búa þó
hvor út af fyrir sig. Spurð hvort nýja
leikritið rími við líf þeirra svarar
Lilja: „Kannski og kannski ekki.
Ég held að sjónarhorn þeirra sem
eru utan hins hefðbundna ramma
sé svolítið annað en þeirra sem eru
inni í rammanum. Þess vegna á ég
auðvelt með að hafa samkennd með
öllum sem eru öðruvísi og hef meiri
áhuga á slíku fólki.“
Hvernig unglingur varstu? „Ég
var óskaplega dapur unglingur. Ég
held það sé þannig hjá mörgu gay
fólki að unglingsárin séu erfið og
leiðinleg. Ég skil aldrei í fólki sem
vill vera ungt og fara til baka til
æskuáranna. Mér finnst það hræði-
leg tilhugsun. Ég fagna hverju ári
sem bætist á mig. Lífsreynslan og
þroskinn gefur manni svo mikið.“
Lilja kveðst snemma hafa áttað
sig á að hún væri upp á kvenhönd-
ina. „Ég varð stundum skotin í
strákum sem unglingur en það var
aldrei nein ástríða í því, hún var
alveg bundin við konur,“ segir hún
og heldur áfram: „Ég var 19 ára
þegar Magga Pála loksins gafst upp
og leyfði mér að flytja inn á sig.
Þá hafði ég virkilega elst við hana
í nokkurn tíma. Henni fannst ég
allt of ung. Það er bölvuð vitleysa.
Fimmtán ára aldursmunur er bara
mjög mátulegt, finnst mér. Stund-
um búum við saman og stundum
ekki en alltaf elskum við hvor aðra
svo mikið. Við lifum að mörgu leyti
nokkuð ólíku lífi og höldum vissu
sjálfstæði. Það er mjög fínt. Taktur
okkar er svolítið ólíkur en við njót-
um þess alltaf að vera saman og
hjálpast að. Svo þykir okkur báðum
voða vænt um fjölskyldurnar okkar.
Magga Pála var svo elskuleg að
eiga eina unglingsstúlku þegar við
tókum saman fyrir 23 árum og sú er
búin að ávaxta sig svo vel að hún á
fjögur börn. Þannig að ég fæ að eiga
hlutdeild í fjórum barna börnum án
þess að eiga nokkurt barn. Það er
æði.“
Skrifar með Yrsu
Lilja hefur skrifað tvær glæpa-
sögur, Spor og Fyrirgefningu. Sú
seinni kom út 2010. Eftir það sneri
hún sér að leikhúsinu. „Ég er upp-
teknari af innihaldi en formi.
Glæpasagan er góð að því leyti að
það er á henni svo stíft form sem
maður verður að semja sig að, svip-
að og að yrkja samkvæmt bragar-
háttum. Sama gildir um leikhúsið,
strúktúrinn verður að vera réttur
svo allt gangi upp. Mér finnst það
skemmtileg glíma. Ég vil nota form
sem virkar til að koma innihaldinu á
framfæri. Það er mitt gaman.“
Hvenær sólarhringsins skyldi hún
helst skrifa? Hún hlær. „Ég er nú
aðallega að vinna fyrir mér og það
er reyndar líka við textameðhöndl-
un. Ég hef gaman af öllum texta,
hvort sem það er nytjatexti eða
skáldskapur. Núna er ég að ritstýra
stórri handbók fyrir Hjallastefn-
una. Það er búið að vera draumur
minn lengi að koma hugmynda-
fræðinni hennar Margrétar Pálu í
umbúðir sem sæma henni. Svo nota
ég stundir sem gefast inn á milli í
skáldskapinn. Við Yrsa Sigurðar-
dóttir erum að dunda okkur í róleg-
heitunum við að skrifa draugahroll-
vekju. Það er mjög skemmtilegt. Við
hyggjumst klára það á næsta ári.“
Hafið þið unnið saman áður?
„Nei, en við þekkjumst ágætlega.
Yrsa er snilldar plottari, masterar
form glæpasögunnar svo vel. Ég
get vonandi lagt eitthvað af mörk-
um líka.“
Lilja segir sem sagt alltaf nóg við
að vera og alltaf gaman. „Mér hefur
stöku sinnum dottið í hug að kvarta
yfir að hafa of mikið að gera en fatt-
aði að það var bara vanþakklæti því
sumir hafa ekkert að gera og það er
miklu verra.“
Aldrei lengi á sama stað
Nú vil ég vita eitthvað um upp-
runa Lilju. „Foreldrar mínir,
Sigurður Hjartarson og Jóna Kristín
Sigurðar dóttir, ólust upp á Akureyri.
Síðan hafa þau verið heimshorna-
flakkarar. Ég er fædd á Akranesi
en flutti þaðan fimm ára og síðan
bjuggum við aldrei nema nokkur ár
á sama stað. Við bjuggum tvisvar í
Svíþjóð, í Mexíkó og á Spáni fyrir
utan flakk annars staðar. Mamma
og pabbi eru mitt á milli þess að
vera endurreisnarfólk og hippar og
við systkinin fjögur nutum góðs af
því. Þau bara pökkuðu niður, settu
börnin í bakpoka og fóru eitthvert.“
Hún segir foreldrana skapandi
fólk og hugmyndaríkt. „Þegar ég
var lítil var allt á heimilinu heima-
gert. Pabbi smíðaði, mamma bólstr-
aði og saumaði. Þau búa hérna í hús-
inu, eru farin að eldast og þá finnst
mér notalegt að vera nálægt þeim.
Ég get aðstoðað þau við að skipta um
ljósaperur og svo er stutt fyrir mig
að fara í mat ef þau eru að steikja
fisk. Þetta er yndisleg nærvera.“
En hvar þótti þér best að búa sem
krakki? „Ég var alltaf spennt fyrir
að fara og prófa eitthvað nýtt en
þegar ég var komin þangað fyllt-
ist ég ættjarðarást. Þannig lærði
ég að meta Laxness. Ég var lengi
sem krakki í mótþróa við stafsetn-
inguna hans en þegar við vorum
búsett erlendis þá varð allt íslenskt
svo mikilvægt. Mér finnst gaman að
ferðast en best að búa á Íslandi og
hef sterka þörf fyrir að vera Íslend-
ingur. Næsta systir mín hefur ekki
sömu tilfinningu. Henni líður vel
þar sem hún er hverju sinni. Hún
er í Tansaníu núna með afrískum
manni sínum og þau eiga lítið barn.
Við Magga Pála rekum þar mun-
aðar leysingjaheimili fyrir 13 stelp-
ur, ásamt þeim, vinum okkar og
fjölskyldu og erum einmitt að fara
þangað núna 1. júlí. Það er býsna
langt ferðalag. Suður fyrir miðbaug.
En ég hlakka til að hitta stelp urnar
á heimilinu og svo systur mína
og hennar fólk og svo njótum við
Magga Pála þess að ferðast saman.
Það er líka það sem við þurfum.
Þegar fólk er í skapandi vinnu þarf
það að sjá eitthvað og upplifa. Fylla
á tankinn.“
Sjónvarpshandrit í smíðum
Í lokin spyr ég Lilju hvort hún haldi
að Stóru börnin fari víðar. „Það er
aldrei að vita. Danskt leikhús hefur
áhuga á því og í umræðunni er að
gera úr því íslenska sjónvarps-
mynd. Það var alltaf draumur minn
að skrifa fyrir sjónvarp og ég er að
skrifa handrit upp úr fyrstu glæpa-
sögunni minni, guð má vita hvort
það fær einhvern hljómgrunn. En
leikhússkrifin henta mér vel. Ég
hugsa svo mikið í sjónrænu formi
og miðað við þessar yndislegu við-
tökur sem ég hef fengið þá virðist
það vera að virka.“
Skil ekki fólk sem vill vera ungt
Lilja Sigurðardóttir fékk Grímuna fyrir frumraun sína í leikritasmíð og situr við að skrifa annað leikrit, auk draugahrollvekju
með Yrsu. Æskuár Lilju voru lífleg en öðru máli gegndi um unglingsárin. Hún áttaði sig snemma á að hún var upp á kven-
höndina og 19 ára gat hún talið Margréti Pálu Ólafsdóttur á að hefja með sér sambúð. Þær eiga 23 ára samband að baki.
„Stóru börnin fjalla um fyrirbærið infantilism, það er blæti fyrir því að vera barn.
Ég frétti um fyrirbærið fyrir nokkrum árum og þótti það merkilegt. Sumir vilja
meina að það snúist bara um ástúðina og umhyggjuna. Kannski hafa allir það í
sér en svo birtist það með ýktum hætti í sumum tilfellum.
Stóru börnin voru kómedía fyrir hlé og tragedía eftir hlé. Kómedían er svo
góð til að ná til fólks. Það er svo gott að fá fólk til að hlæja og slaka á, þá opnar
það inn á tilfinningarnar, inn á hjartað, þá er hægt að kremja það. Það er beinn
aðgangur að því að hafa áhrif á fólk. Ég var þakklát fyrir að Rúnar náði þessu
rétt fram og þessir dásamlegu leikarar, Árni Pétur Guðjónsson, Lilja Guðrún
Þorvaldsdóttir, Stefán Hallur Stefánsson og Birna Hafstein.“
Lilja um Stóru börnin
ÚR SÝNINGUNNI
Hallur, Birna og Árni
Pétur í hlutverkum
sínum.
MYND/SNORRI
GUNNARSSON
Ég var 19 ára þegar
Magga Pála loksins gafst
upp og leyfði mér að flytja
inn á sig. Þá hafði ég
virkilega elst við hana í
nokkurn tíma. Henni fannst
ég alltof ung. Það er bölvuð
vitleysa.
LEIKSKÁLDIÐ „Mér finnst gaman að ferðast en best að búa á Íslandi og hef sterka þörf fyrir að vera Íslendingur,“ segir Lilja.
MYND/ARNÞÓR
Gunnþóra
Gunnarsdóttir
gun@frettabladid.is