Listin að lifa - 01.12.2004, Qupperneq 53

Eggið setur mikinn svip á setustofuna í Gljúfrasteini. Arinhornið er hlýlegur setkrókur eins og
annað í húsinu.
Segðu okkur aðeins frá málverk-
unum. „Á Gljúfrasteini er mikið af stór-
kostlegum listaverkum eftir okkar fremstu
málara: Svavar Guðnason, Kjarval, Nínu
Tryggvadóttur, Louisu Matthíasdóttur
og fleiri. Það má því segja að Gljúfra-
steinn sé líka eins konar listasafn. Þessir
listamenn voru vinir Halldórs og Auðar
á sinum tíma, þannig að sumt fengu þau
gefins, en annað keyptu þau af listamönn-
unum sjálfum.
Auður sjálf var mikil listakona og
annáluð handavinnukona. Púðar og
veggteppi eftir hana bera þess merki
að hún hafði listrænt auga. í stofunni er
teppið sem Auður kepptist við að klára
áður en að Halldór kom heim með Nóbels-
verðlaunin. Eftir að hann fékk verðlaunin
afhent í Svíþjóð fór Auður strax heim en
Halldór fór til Italíu. Þegar Auður kom
heim á Gljúfrastein kepptist hún við að
klára teppið, það vildi hún hafa tilbúið
þegar Halldór kæmi heim. Þetta teppi
hangir í stofunni núna.“
Á hvaða tíma er húsið byggt? „Gljúfra-
steinn var byggður 1945. Auður vélritaði
kaupsaming 17. júní 1945. í lok desember
sama ár voru þau flutt inn. Ágúst Pálsson
arkitekt teiknaði Gljúfrastein, en þess má
í vinnuherbergi Halldórs má sjá að hann
notaði skrifpúlt við vinnuna. Á hliðarborði
er gamla ritvélin sem Auður notaði, en hún
vélritaði fýrir skáldið.
geta að hann mun einnig hafa teiknað
Neskirkju. Auður segir frá því í bókinni
Á Gljúfrasteini, sem Edda Andrésdóttir
skrifaði, að hún hafi í raun stýrt öllum
framkvæmdunum í tengslum við byggingu
hússins. Halldór sá bara um að borga.
Á þessum árum var erfitt að fá bygg-
ingarefni, einfaldlega ekki framboð á eins
góðum efnum og í dag. Farið var í miklar
endurbætur, áður en húsinu var breytt
í safn, án þess þó að breyta neinu. Fyrir
vikið getur húsið nú þjónað hlutverki sínu
betur.
Auður hefur sagt frá því, að þegar
hún fann gler sem hægt var að nota í
ljósakrónu, hafi faðir hennar, Sveinn
Guðmundsson, smíðað utan um þau.
Birta Fróðadóttir hannaði innréttingarnar
í vinnuherbergi Halldórs. Hún var mjög
góð vinkona Auðar og aðstoðaði hana við
að velja liti á veggi og húsgögn. Birta var
danskmenntaður arkitekt og bjó í Mos-
fellsdalnum. Hún flutti inn húsgögn frá
Danmörku sem Auður keypti af henni.
Húsgögnin á Gljúfrasteini eru látlaus,
en um leið klassísk. Þegar Gljúfrasteinn
var byggður 1945 var ekki mikill gróður
umhverfis húsið. Eins og konan sem arf-
leiddi Halldór að silfurskálinni tók rétti-
lega eftir, fannst þar vart stingandi strá.“
Garðurinn og sundlaugin: „Reynir
Vilhjálmsson landslagsarkitekt teiknaði
garðinn umhverfis Gljúfrastein 1956.
Hann var þá ungur maður í fríi frá ark-
itektanámi í Danmörku. Reynir hafði
unnið með Theódóri Halldórssyni, frænda
Auðar, í Gróðrarstöðinni Alaska, en
Theódór lagði til að Reynir yrði fenginn í
verkið. Teikningin var tilbúin vorið 1956
eftir fundi með Auði og Halldóri. Reynir
var svo aftur fenginn í að hanna hlaðið á
Gljúfrasteini, þegar húsinu var breytt í safn.
Aðgengi að húsinu varð að vera sem allra
best, svo að t.d. fólk í hjólastólum kæmist
inn. Nú er móttökuhús þar sem áður var
bílskúrinn á Gljúfrasteini, aðkoman að
húsinu er því talsvert breytt.“
Sjón er sögu ríkari. Gljúfrasteinn gefur
innsýn í hugarheim skáldsins - sýnir
vinnustað og heimili hans sem skrifaði
þessi stórbrotnu ritverk.
O.Sv.B.
Safnið er opið alla daga kl. 10.00-17.00
nema á mánudögum.