Morgunblaðið - 15.01.2015, Qupperneq 43

FRÉTTIR 43Erlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 15. JANÚAR 2015
Um milljón manns kom saman við
sjávarsíðuna í Colombo, höfuðborg
Srí Lanka, þegar Frans páfi tók Jos-
eph Vaz í dýrlinga tölu í gær. Mun
þetta vera mesti mannfjöldi, sem
safnast hefur saman í borginni.
Margir höfðu beðið yfir nótt til að
sjá páfa, sem hvatti mannfjöldann til
að taka sér umburðarlyndi Vaz,
fyrsta dýrlingsins frá Srí Lanka, sér
fyrirmyndar.
Vaz var trúboði á 17. öld og dulbjó
sig sem betlari til að komast hjá of-
sóknum hollenskra nýlenduherra,
sem höfðu bannað katólska presta á
eyjunni. Hann þjónaði bæði sinhöl-
um og tamílum óháð trú þeirra.
Páfi hefur í heimsókn sinni lagt
áherslu á að sættir eftir borgara-
stríðið, sem lauk 2009 eftir að hafa
staðið í 26 ár. Trúboðinn Vaz hefði
sýnt fram á „mikilvægi þess að hefja
sig yfir trúarlegan ágreining í þágu
friðar“.
Síðar í gær flaug páfi til að heim-
sækja litla kirkju í frumskóginum
þar sem víglínan lá milli stjórnar-
hersins og skæruliða, sem börðust
fyrir aðskilnaði fyrir minnihluta
tamíla á eynni. „Hér eru í dag stadd-
ar fjölskyldur, sem þjáðust mikið í
ófriðnum langa, sem opnaði holund í
hjarta Srí Lanka,“ sagði páfinn í
bæn. Hann hvatti íbúa Srí Lanka til
að „gera yfirbót fyrir syndir“ sínar
og „alla þá illsku sem gengið hefur
yfir þetta land“.
Forsetakosningar fóru fram í Srí
Lanka fyrir viku. Þar beið Mahinda
Rajapakse lægri hlut fyrir Maithri-
pala Sirisena. Í landinu stendur yfir
hörð deila um það hvort rannsaka
eigi ásakanir um misbeitingu valds í
stjórnartíð Rajapakses. Þótti páfi
leggja sitt lóð á vogarskálar þegar
hann sagði að „sókn eftir sannleik-
anum“ væri nauðsynleg til að lækna
sár átaka og vígaferla á Srí Lanka.
20 milljónir manna búa á Srí
Lanka og eru flestir Búddatrúar.
Sex prósent eru katólikkar.
AFP
Blessun Frans páfi blessar styttu af Maríu mey í útimessunni, sem hann hélt í Colombo á Srí Lanka í gær.
Páfi hvatti til sátta
 Frans páfi tók trúboða í dýrlingatölu og skoraði á íbúa Srí
Lanka að taka sér umburðarlyndi hans til fyrirmyndar
Þjóðfylkingar Le Pen sem ekki hef-
ur verið neinn vinur múslima eða
annarra innflytjenda.
Múslimum stíað í sundur
í fangelsum
Vilji ráðamanna virðist vera að
draga lærdóm af hryðjuverkunum
með aðgerðum er stuðli að frið-
samlegri sambúð þvert á þjóðarbrot
og trúarbrögð. Fyrstu ráðstafanir
ríkisstjórnar Hollande voru að auka
á öryggi og letja vígasamtök til að-
gerða. „Það verður ekkert frelsi ef
ekkert er öryggið,“ sagði Nicolas
Sarkozy, fyrrverandi forseti Frakk-
lands, að morgni mánudagsins, dag-
inn eftir samstöðugöngurnar miklu.
Í anda þessa viðhorfs má segja að
verið hafi ákvörðun ríkisstjórn-
arinnar að fela 10.000 manna her-
og lögregluliði að gæta öryggis á
„viðkvæmum“ blettum um allt
Frakkland frá og með í fyrradag.
Þar af var 4.700 manna lögregluliði
falin öryggisvarsla í og við 717 gyð-
ingaskóla. Engin fordæmi eru um
ráðstafanir sem þessar í landinu,
segir varnarmálaráðherrann Jean-
Yves Le Drian.
„Við verðum að afmá Isis,“ sagði
Drian um Ríki íslams (Isis) er hann
mælti í fyrradag fyrir áframhald-
andi veru franskra herflugvéla sem
tekið hafa þátt í árásum á heri Isis í
Írak og Sýrlandi. „Við bregðumst
við innan Frakklands sem utan.
Ríki íslams er hryðjuverkaher með
vígamönnum hvarvetna að. Þetta er
alþjóðlegur her sem verður að
þurrka út og til þess erum við í fjöl-
þjóðabandalaginu gegn honum.“
Auk franskra tankvéla og rat-
sjárvéla hafa níu franskar Rafale-
orrustuflugvélar verið gerðar út frá
Sádi-Arabíu undanfarna fjóra mán-
uði og sex Mirage-þotur frá Jórd-
aníu. Ennfremur vinna 120 franskir
hernaðarráðgjafar að þjálfun íra-
skra sveita og kúrdískra sem berj-
ast gegn sveitum Isis.
Frönsk fangelsi hafa verið með
helstu ræktunarstöðvum fanatískra
múslima. Snerust Kouachi-
bræðurnir og Coulibaly allir til
trúarlegrar róttækni er þeir afplán-
uðu dóma. Uppalendurnir voru trú-
arofstækismenn sem hlotið höfðu
miklu lengri dóma. Manuel Valls
forsætisráðherra segir það verða
eitt af forgangsverkum stjórn-
arinnar að stía múslimum í sundur í
fangelsunum til að hindra ofsatrú-
boð í þeim.
Í þinginu í fyrradag boðaði Valls
nýja refsilöggjöf er tekur á hryðju-
verkastarfsemi svo auðveldara verði
að fylgjast með hættulegum ein-
staklingum. Komið verður á fót
miðlægum gagnabanka yfir menn
sem dæmdir hafa verið fyrir illvirki
eða komist í kast við lögin í
tengslum við slík verk. Eftirlit með
þessum aðilum verður með svip-
uðum hætti og fylgst er með kyn-
ferðisglæpamönnum, m.a. sendi-
tækjum á fótlegg. Þeim verður og
skylt að láta lögreglu vita reglulega
af sér.
Bíða ekki eftir ESB
Þá boðaði Valls ný lög sem eiga
að ná utan um allar leyniþjónustur
landsins til að tryggja skilvirkni
varna gegn hrottaverkum. Mjög
skiptar skoðanir eru um slíka laga-
setningu, m.a. í röðum stjórnmála-
manna, vegna andstöðu margra við
uppstokkun á áratuga eða jafnvel
aldagömlum hefðum og sjálfstæði
einstakra deilda her- og lögregluafl-
ans.
Starfsemi stofnunar sem fer með
yfirstjórn innanlandsöryggi (DGSI)
verður efld með ráðningu 432 nýj-
um sérfræðingum, en þar af fara
nokkrir tugir til starfa í rannsókn-
ardeildum dómstóla til að styrkja
starfsemi þeirra.
Til að geta fylgst betur með ferð-
um hættulegra manna verður safn-
að á einn miðlægan stað öllum bók-
unum og farmiðakaupum með flugi
frá Frakklandi til annarra ríkja ut-
an Schengen-svæðisins. Þar í eiga
að vera nákvæmar persónuupplýs-
ingar um ferðalanga en fyrirmynd
er það kerfi sem tekið var upp í
Bandaríkjunum í kjölfar hryðju-
verkanna 11. september 2001. „Við
ætlum ekki að bíða eftir Evrópu-
sambandinu (ESB) í þessu efni,“
sagði heimildarmaður úr forsæt-
isráðuneytinu, en mikil andstaða
hefur verið við slík áform á Evr-
ópuþinginu. Í þessu sambandi er þó
nefndur sá vandi sem felst í ferða-
frelsi innan Schengen, að unnusta
Amedy Coulibaly slapp undan
frönskum laganna vörðum með því
að fara til Spánar og fljúga þaðan til
Tyrklands í ársbyrjun. Þá verður
gefin út tilskipun í vikunni er bann-
ar frönskum vígamönnum Múham-
eðs, svonefndum jihadistum, að fara
úr landi og útlendum að koma til
Frakklands.
Vitorðsmanna leitað
Til viðbótar einni sem þegar er í
notkun verða fjórar sérlegar ein-
angrunarálmur teknar í notkun í
fangelsum til að einangra eða stía í
sundur áköfum íslamistum og öðr-
um múslimum. Loks verður sér-
staklega safnað á miðlægan grunn
gögnum um börn og táninga sem
sýnt hafa tilhneigingar til róttækni.
Af hálfu ríkisstjórnar Hollande
virðast hins vegar engin áform um
að hneppa í öryggisvarðhald slík
ungmenni, sem sleppa við fangels-
isrefsingu. Heldur virðist ekki ætl-
unin að taka að nýju upp tvöfalda
refsingu sem hefur í för með sér að
hættulegum sakamönnum er vísað
úr landi auk fangelsisdóms. Máls-
metandi menn í hægriflokknum
UMP eru slíkri refsingu fylgjandi
og talaði m.a. Fillon, fyrrverandi
forsætisráðherra, fyrir því í vikunni.
Valls forsætisráðherra segir að
gengið sé út frá því að þremenning-
arnir hafi átt sér vitorðsmenn sem
leitað sé að. Í því efni beinist kast-
ljósið að lögregluliðunum marg-
flóknu og leyniþjónustu sem sætt
hefur gagnrýni fyrir frammistöðu
sína. Hafði hún þá alla undir smá-
sjánni en hafði slakað á klónni þar
sem ekkert hafði gefið tilefni til að
ætla að þeir áformuðu illvirki. Ná-
kvæmlega hið sama gerðist í tilviki
Mohammed Merah sem myrti fjölda
manns í Toulouse fyrir tveimur ár-
um. Hafði verið fylgst með ferðalög-
um hans lengi, m.a. til Pakistans í
þjálfunarbúðir ofsatrúarhópa.
Njósnum um hann var hins vegar
hætt nokkru áður en hann lét til
skarar skríða. Merah féll í skorbar-
daga við lögreglu eftir langt umsát-
ur um heimili hans í borginni. Loks
þótti það frönsku lögreglunni og
leyniþjónustunni ekki til fram-
dráttar er fjöldamorðinginn í lista-
safni í Brussel í fyrra komst óhindr-
að með rútu til suðurstrandar
Frakklands. Við komuna þangað
var það fyrir árvekni óbreyttra
borgara að hann var gómaður. Um
sumt eru þessir brestir raktir til
þess að öryggissveitir landsins hafa
unnið hver í sínu horni í stað þess
að samræma aðgerðir sínar og upp-
lýsingagjöf milli deilda. Manuel
Valls viðurkenndi fljótt, að örygg-
iskerfið hefð brugðist.
Enn var leitað í gær að a.m.k. sex
meintum samverkamönnum morð-
ingjanna þriggja, m.a. einstaklinga
sem komu að fjármögnun hryðju-
verkastarfsemi þeirra. Þar mun
hafa verið um verulegar fjárhæðir
að ræða, m.a. vegna kaupa á hinum
miklu vopnabirgðum sem þeir
bjuggu yfir og fluttar voru inn til
Frakklands. Talsmaður lögreglu
segir umfang þessa alls og kunnáttu
við útfærslu árásarinnar á Charlie
Hebdo gefa til kynna að þar að baki
búi skipuleg hryðjuverkakeðja.
„Þeir voru ekki bara þrír í þessari
sellu, í alvöru talað. Þeir áttu sam-
verkamenn, vegna vopnanna, vegna
flutnings þeirra og tilkostnaðar.
Þetta voru þungavopn og þegar um
ræðir sprengjuvörpu þá kaupa
menn þær ekki nema til árása á val-
in skotmörk.“
nýja framtíð
Smáratorgi 1, 201 Kópavogi, sími 588 6090, vl@simnet.is
Verkfæralagerinn
Strigar, ótal stærðir
frá kr.295 Olíu/Acrýl/Vatnslitasett
12/18/24x12 ml
frá kr.895
Acryllitir 75 ml
555
Þekjulitir/
Föndurlitir
frá kr.845
Mán.-fim. kl. 9-18, fös. kl. 9-18:30, lau. kl. 10-18, sun. kl. 12-17
frá kr.
Allt til listmálunar
Strigar, penslar, olíulitir,
acryllitir, trönur, pallettur,
spaðar, svampar, lím,
íblöndunarefni, varnish,
þekjulitir, teikniblokkir,
pappír og arkir
Mikið úrval
af listavörum
Trönur á gólf
frá kr. 7.995
Límbyssur
frá kr.595
Olíulitir
í miklu úrvali
Frábært úrval af
Kolibri hágæða-
penslum
Heftibyssur
frá kr.595