Málfregnir - 01.10.1988, Blaðsíða 5

Málfregnir - 01.10.1988, Blaðsíða 5
Það er athyglisvert að tölurnar á með- fylgjandi töflu, sem fengin er úr áður- nefndri könnun Félagsvísindastofnunar, virðast benda til þess að hlutfall innlends efnis í ríkissjónvarpinu fari minnkandi eftir því sem á líður. Vonandi er þetta ekki til marks um það að aukin sam- keppni leiði til þess að framboð innlends efnis minnki og framboð erlends efnis aukist að sama skapi. RUV STOÐ2 Innl. Erl. Alls Innl. Erl. Alls % % (mín.) % % (mín.) Mars 1987 63 37 1445 16 84 1982 Júlf 1987 40 60 1020 15 85 1980 Okt. 1987 50 50 1080 17 83 1745 Mars 1988 34 66 1325 18 82 2160 Það er að vonum að menn hafi áhyggjur af þeim ríka þætti sem enska á í daglegu lífi heimilanna. Menn hafa áhyggjur af þeim áhrifum sem þetta kann að hafa á menninguna og þá ekki síst á tungumál- ið. Algengt er að heyra dæmisögur sem sýna eiga að íslenskt mál sé stórlega mengað af ensku og að málþroska manna fari hrakandi. Popptónlistin hefur án efa mest áhrif á unglingana, en sjónvarpið hefur áhrif á alla aldurshópa, ekki síst yngstu kyn- slóðina. Því miður vantar enn kerfis- bundna rannsókn á enskum áhrifum á yngstu kynslóðina, en oft heyrir maður sagt frá þekkingu barna á ensku og þá stundum jafnmikilli vanþekkingu á íslensku. Ég þekki sjálfur til tíu ára barns sem kann ensku furðuvel án þess að það hafi nokkurn tíma fengið kerfis- bundna kennslu eða búið erlendis. Barnið verður næstum því að segja tví- tyngt án nokkurs sérstaks tilverknaðar, einungis af því að horfa á sjónvarp og kvikmyndir. En hvaða afleiðingar hefur þessi enskueinokun fyrir mál og menningu? Ef við setjum sem svo í svartsýniskasti að íslenska muni deyja út sem tungumál í þeirri mynd sem við þekkjum hana í, má hugsa sér að það geti gerst á tvennan hátt. Annar möguleikinn er að íslenska sem tungumál varðveitist óbreytt, en að eng- inn tali það lengur þar sem allir hafa kosið að taka upp ensku í staðinn (kannski fyrst á sunnudögum, en síðar við önnur tækifæri). Er þetta svo fjar- lægur möguleiki? Hinn möguleikinn er að íslenskan breytist svo mikið, m.a. fyrir erlend áhrif, að hún verði að einhverju allt öðru en hún er nú. Meiri háttar skil ættu sér þá stað í íslenskri málsögu, og þar með hættu menn að geta lesið eldri texta nema beinlínis í þýðingum. Þetta minnir á þróun margra Norður-Evrópumála. Ég vil ekki vera svo svartsýnn fyrir hönd íslenskunnar að spá því að svo hljóti að fara að hún týnist eða umturnist algjörlega, en ég minni á að í þeim tilvik- um, sem þekkt eru, þar sem tungumál hafa liðið undir lok ellegar ummyndast til einhvers alls annars en þau voru áður, hefur stór hluti málhafanna verið tví- tyngdur. Þau tvítyngdu börn, sem sögur fara af að lært hafi ensku af sjónvarpi, gœtu því orðið frumherjar þeirra kyn- slóða sem eiga eftir að leggja íslensku niður sem þjóðtungu. íslenskan gæti liðið undir lok með því að þjóðin yrði tvítyngd. En slíkt þarf ekki að gerast af þeirri ástæðu einni. Ef íslendingar vilja varðveita mál sitt tel ég ekki að nein hætta sé á öðru en þeir geri það. Það er ekki hægt að þvinga okkur

x

Málfregnir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Málfregnir
https://timarit.is/publication/1146

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.