Jökull


Jökull - 01.12.1952, Blaðsíða 18

Jökull - 01.12.1952, Blaðsíða 18
the later. (A pollen analysis was made of the clays between the ash layers by Mr. Pearson but without result, no pollen being present). From these results it can be shown that during the time immediately preceding the coloniza- tion, just pre-900 A. D., drainage of the lake was over col 4, as only then could ash have been deposited in the north east basin. This supports Thorarinsson’s evidence that post-glacial drain- age was mainly over that col. The presence of a deeply-cut gorge, and wide outwash fan at col 4 also support this theory. The advance of the ice to block col No. 4 could only have occurred twenty or thirty years before 1693, at the earliest, for only about ten or twelve varves were noted below the 1693 ash layer. This col remained blocked until well after 1766, for the ice did not reach its maxim- um extent till later — for many varves above the 1766 ash layer lie in the contorted sediments in front of the moraines. These results obtained only confirm the pre- vious work of Thorarinsson in the same district. I am deeply grateful to Dr. Thorarinsson for much help and useful advice given to me in working out the dating of the various ash layers, and in their correlation. REFERENCES: 1. Carruthers, R. G.: „On Northern Glacial Drifts; some Peculiarities and their Signi- íicance“. Q. J. G. S. London, vol. xcv, 1939, p. 299-330. 2. Thorarinsson, S.: Tefrokronologiska studier pá Island. Geografiska Annaler. Stockholm 1944. 3. Thorarinsson, S.: „The Ice-dammed Lakes of Iceland”. Geografiska Annaler. Stock- holm 1940. 4. Thorarinsson, S.: „Some Tephrochrono- logical Contributions to the Volcanology and Glaciology of Iceland”, from „Glaciers and Climate“. Geografiska Annaler 1949. 5. Wright, J.: „The Hagavatn Gorge“. Geogr. Jour. vol. 86, London 1935. ÁGRIP : SETLÖG MYNDUÐ í HAGAVATNI Höfundur eftirfarandi greinar, R. Green, var þátttakandi í leiðangri Rannsóknafélags Dur- ham Háskóla (Durham Exploration Society) til Hagavatns sumarið 1950. Leiðangursmenn voru sex og leiðangursstjóri 1. W. F. Paterson. Aðal- verkefni Greens var að athuga botnlög á svceði þvi, sem Hagavatn hefur náð yfir, er það hafði mesta útbreiðslu, i þeim tilgangi að fá með þvi ákvarðaðan aldur vatnsins, en af þvi má draga mikilvœgar ályktanir um breytingar á Haga- fellsjökli eystri, því að stœrð Hagavatns er að mestu háð stœrð þessa skriðjökuls. Ekki reyndist mögulegt að ákvarða aldur botnlaganna með hvarfatalningu (geókrónó- lógiu) einni saman, en það bætti úr skák, að i botnseti vatnsins fundust öskulög, og varð því öskutímatali (tefrókrónólógiu) við komið. 1 vest- urhluta vatnsbotnsins, sem nú er þur, fundust öskulögin frá Heklugosunum 1693 og 1766 og aska úr Kötlugosinu 1721. Undir 1693-öskulag- inu voru 10—12 hvörf, og þar af má draga þá mikilvægu ályktun, að þarna var stöðuvatn þegar um 1680, þ. e. Hagafellsjökull lokaði þá nú- verandi útrás vatnsins, og er þvi jökullinn mun minni nú en hann var um 1680. I setlögunum, sem jökullinn hefur ýtt upp úr botni eystri hluta Hagavatns, fann Green Ijóst öskulag, sem samkvæmt frjólinuriti Sig. Þórarinssonar úr Þjórsárdal myndaðist skömmu fyrir land- námsöld. Þegar þetta lag féll, hefur Hagafells- jökull verið minni en hann var á 18. og 19. öld. GENGIÐ Á HERÐUBREIÐ Þrír menn gengu á Herðubreið 23. júlí s. 1. sumar, tveir Islendingar og einn Norðmaður. Norðmaðurinn, Björn Lyche yfirverkfræðing- ur, sem sótti hingað mót norrænna rafmagns- verkfræðinga, er vanur fjallgöngumaður. Hann vildi kynnast íslenzkum öræfum áður en hann hyrfi héðan. Sem ferðafélaga fékk hann Olaf Jónsson og Sigurjón Rist. Fjallgangan gekk mjög vel. Gengið var á fjallið að norðvestan. Þótt vorað hefði seint, var lítill snjór í Herðubreið, en virtist meiri í Dyngjufjöllum. A kollinum voru allir hávaðar komnir upp, og snjólag frá síðasta vetri var mjög þunnt. Smávægilegur jökulskafl er norð- an undir hátindinum og í gígnum sunnan við tindinn. Á sléttum jöklinum í gígbotninum mátti sjá vatnsbláa bletti og vatn stóð þar í jökulsprungum. Sigurjón Rist. 16

x

Jökull

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.