Jökull - 01.12.1974, Page 73

staðinn. Tók sig þá upp skriða uppi undir
fjallsbrún, í nær 500 m hæð (475 m y. s.). Var
farvegur lrennar mjór í fyrstu, um 12 m breið-
ur, en þandist út, er niður dró í fjallið og varð
skriðan þar mest yfir 300 m breið. Sópaði hún
þar öllu með sér, grjóti, jarðvegi og gróðri nið-
ur á berar klappir, en neðan til í fjallinu sett-
ist mikið af ruðningnum að og færði allan
gróður í kaf. Þá fór hún nreira og minna yfir
þjóðveginn og var breidd herinar þar 320 nr.
Ein álma skriðunnar ógnaði húsi dr. Haralds
Matthíassonar, en staðnæmdist þó í unr 25 m
fjarlægð. Þar skammt frá var tjaldi með búnaði
bjargað undan skriðunni á síðustu stundu, en
lrún fór yfir tjaldstæði staðarins og eyðilagði
það að mestu. Teygði skriðan sig í áttina að
barnaskólabyggingu, er var í smíðum neðst á
Tjaldgrundinni, en skemmdi hana ekkert.
Mestu skemmdirnar urðu á skógargróðrinum í
fjalishlíðinni, sem ýmist sópaðist burtu eða
færðist í kaf, svo og á skógargirðingunni, sem
auðvitað eyðilagðist á jafnlöngum kafla og
skriðan tók yfir.
Niður fjallið fylgdi meginruðningurinn gilj-
um og rákunr. Stærsta gilið í fjallinu fylltist al-
veg í bili, en spýtti svo urðinni úr sér niðri í
fjallsrótunum. Uppi í fjallinu standa hér og
þar gróðrargeirar á milli urðarkvíslanna, eins
og til að undirstrika eyðilegginguna.
Sjónarvottar telja, að skriðufallið hafi varað í
minna en tvær mínútur. A þeinr tíma féll það
úr 475 m hæð yfir sjó niður í 70 m hæð.
Eftir að skriðan nam staðar, fossuðu úr henni
leirlækir franr í vatnið og orsökuðu þar fyllur
og mórillur.
Ekki mun neinn jarðvegsklaki hafa verið í
fjallinu, er þetta gerðist. Varla mun of talið,
að vegalengdin, sem skriðan fór, sé 1.2—1.5 km
og gæti þá hraði hennar hafa verið að meðal-
tali 12—15 m á sek. eða 40—50 km á klst.
Sliriðufall í Ólafsfirði. Heimild: Tínrinn 17.
júní.)
Um miðjan júní var norðaustan stórrigning
nreð krapahríð til fjalla í Ólafsfirði. Föstudags-
kvöldið 15. júní gerði fyrst haglhríð og síðan
úrhellisrigningu og stóð demban fram á nótt.
A laugardagsmorguninn þ. 16. runnu stór-
elfur eftir götum bæjarins, svo varla var stíg-
vélatækt og flæddi víða inn í kjallara. Unr kl.
11 árdegis hlupu tvær skriður úr fjallinu ofan
við bæinn. Þær tóku sig upp í miðju fjalli,
urðu 40—50 m breiðar, stórskemmdu Horn-
brekkuveginn og hlupu svo á tvö hús þarna í
brekkunni, báru aur og leðju á lóðir þeirra og
runnu inn í kjallara annars hússins. Við þetta
æstist vatnselgurinn niðri í bænum mikið.
(Skriðuföll á Ólafsfirði og i Hörgárdal. Heim-
ild: Veðráttan ’62 og Dagur 20. júní.)
Fádæma vatnsveður gekk yfir Norðurland
dagana 13.—15. júní. Þann 14. að kvöldi hlupu
skriður fremst í Sörlatungulandi í Hörgárdal.
Þetta varð yzt í Barkárdal vestan ár. Skriðurnar
voru tvær og áttu upptök sín framan í lijalla,
sem liggur milli Hafrár að norðan og Féeggs-
staðaár að sunnan. Sprakk jarðvegurinn fram
efst í tveimur giljum við brún lijallans. Tók
stærri skriðan hagaspildu, hluta af túni og girð-
ingu um það. Hin skriðan tók góða engjaspildu.
Auk þessa eyðilagðist vörzlugirðing á tveim
köflum. Hætt við að fé hafi farizt þarna.
(Skriðufall í Hvalfirði. Heimild: Morgunbl. 9.
okt.)
Sunnudagsmorguninn 7. okt. féll skriða úr
Múlafjalli við Botnsvog í Hvalfirði, rétt við
vegarrist mæðiveikivarnanna. Var skriðan um
20 m breið og um 1 m á þykkt, allt aur og
grjót. Stórrigning var í Hvalfirði á sunnudags-
nóttina.
(Skriðuföll á Vestfjörðum. Heinrikl: Morgunbl.
21. og 23. okt.)
Laugardaginn 20. okt. liófst stórfelld rigning
á Vestfjörðum og stóð fram eftir degi. Hlupu
þá 17 aurskriður á veginn í Valþjófsdal við Ön-
undarfjörð. I Dýrafirði tepptist vegurinn enn-
fremur norðan fjarðarins af skriðuföllum, og
skriður hlupu bæði í Brekkudal og Keldnadal
sunnan fjarðar. Þá liljóp skriða á veginn lijá
Arnórsstöðum á Barðaströnd og enn víðar urðu
skemmdir á vegum af vatnavöxtum og ef til vill
skriðuhlaupum.
í Kvígindisdal við Patreksfjörð rigndi 96 mnr
frá kl. 6 á föstudag til jafnlengdar á laugardag
og 58 nrnr á Galtarvita.
(Skriðuföll i Hvalfirði. Heimild: Tíminn 23.
des.)
Upp úr 20. des. gekk rok og regn yíir landið,
mest þó suðvestanlands. Laugardaginn 22. des.
JÖKULL 24. ÁR 69