Jökull

Tölublað

Jökull - 01.11.1998, Blaðsíða 13

Jökull - 01.11.1998, Blaðsíða 13
Fig. 5. The historic eruption chronology for the Leiðólfsfell area, as inferred from the measured soil profiles. The left hand panel shows the eruptions from the Katla volcano and the right hand panel shows eruptions from other volcanoes. A volcano and an eruption column indicate eruptions from central volcanoes and the light shaded saw-tooth symbol in- dicates fissure eruptions outside a central volcano. The root- less vent eruptions at Leiðólfsfell are also shown as spray fountain rising up from the Laki lava flow (black). The text labels indicate the source volcano or the vent system and the year of the eruption: K, Katla; H, Hekla; G, Grímsvötn; Ö, Öræfajökull; Lei, Leiðólfsfell; L. Laki; Ve, Veiðivötn; E, El- dgjá; Va, Vatnaöldur. The source volcano for the olive gray layer is uncertain. - Myndrœn framsetning á gjóskulagatímatali Leiðólfsfells- svœðisins frá því um 800 e.Krfram á okkar tíma. Vinstri dálkurinn sýnir gjóskulög mynduð í Kötlugosum og hœgri dálkurinn sýnir gjóskulög frá öðrum eldstöðvum. Eldkeila og gosmökkur gefa til kynna eldgos í megineldstöð, en skorðótt tákn vísa til sprungugosa utan megineldstöðva. Eldgosið sem myndaði gervigígana við Leiðólfsfell er einnig sýnt sem gos- strókur upp af Skaftáreldahrauni. Merkingarnar vísa til gos- stöðva og gosársfyrir einstök gjóskulög: K, Katla; H, Hekla; G, Grímsvötn; Ö, Örœfajökull; Lei, Leiðólfsfell; L. Laki; Ve, Veiðivötn; E, Eldgjá; Va, Vatnaöldur. ORIGIN OF THE CONE GROUP The logical conclusion to be drawn from the evi- dence above is that the scoria cones and the associat- ed fall deposit at Leiðólfsfell were formed by rootless vent eruptions when the first lava from the Laki fis- sures flowed over the area. Such eruptions occur when molten interior of a lava comes in contact with an external water source, and they are driven by ex- plosive vaporization of the water (Þórarinsson, 1953; Þórðarson et al., 1992). Rootless cone groups are com- mon within the Laki lava flow and formed where the lava came in contact with running water or advanced over water-saturated ground (Þórðarson and Self, 1993). The water source at Leiðólfsfell was undoubt- edly the former channel of the Hellisá River, which now follows a southerly course to the east of the mountain (Fig. 1). Historical accounts indicate that the Hellisá River had its passage to the north of Leiðólfsfell mountain prior to the Laki eruption in 1783. Reverend Jón Steingrímsson, who witnessed Katla Others the eruption, states that on 24 June 1783 an explo- ration party from the Skaftártunga district "saw the lava flow down the channel of the Hellisá River" (Ste- ingrímsson, 1788). Pálsson (1794) asserts that the Laki lava advanced into the waterways of Hellisá, forcing the river into a new course further to the east. Guðmundsson (1844) who resided at Kirkjubæjar- klaustur and visited the Laki fissures in 1842, appears to be re-phrasing common knowledge when he writes that before the 1783 eruption the Hellisá River flowed to the north of Leiðólfsfell, but the lava forced it into its present course. Immediately to the west of the Hellisá River, where it turns sharply to the south and follows the edge of the Laki lava field, is a dry riverbed (labeled A on Fig. 1). This old riverbed is in alignment with the course of the river above the turn and its westem end is blocked by the Laki lava flow. JÖKULL, No. 46, 1998 11
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84

x

Jökull

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Tengja á þetta tölublað: 1. tölublað (01.11.1998)
https://timarit.is/issue/387314

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.

1. tölublað (01.11.1998)

Aðgerðir: