Dagblaðið Vísir - DV - 08.03.2016, Page 14

Vikublað 8.–10. mars 2016
Viðurkennd gæðateppi, slitsterk, ofnæmisprófuð
og samþykkt af Mannvirkjastofnun.
Óhreinindavörn sem lengir líftíma teppanna
og léttir þrif.
Stigahúsateppi
Mikið úrval!
Mælum og gerum tilboð
án skuldbindinga og kostnaðar
Ármúli 32, 108 Reykjavík
Sími 568 1888
www.parketoggolf.is
Sérverslun með teppi og parket
avis.is
591 4000
Frá
1.650 kr.
á dag
Vissir þú að meðal heimilisbíll er
notaður í eina klukkustund á dag
Langtímaleiga er
þægilegur, sveigjanlegur
og skynsamlegur kostur
Á
R
N
A
S
Y
N
IR
NOTAÐU
ÞITT FÉ
SKYNSAM-
LEGA
14 Fréttir Erlent
„Ég hafði tapað allri von“
T
umusiime Henry var 15 ára,
árið 2009, þegar hann var sak­
aður um morð í fyrsta sinn. Á
meðan hann var í gæsluvarð­
haldi og beið dóms var hann
aftur sakaður um morð. „Í Úganda
handtaka þeir fyrst, svo rannsaka
þeir,“ segir Henry í viðtali við BBC.
Fjölskylda hans var öll grunuð um
morð á manni sem stal öllum þeirra
sparnaði. Vegna þess voru bróðir
hans og faðir í fangelsi í langan tíma
– saklausir.
Sveik þau
Fjölskylda Henry bjó á bóndabæ og
hafði fólk í vinnu. Þau höfðu lítið upp
úr krafsinu og til að drýgja tekjurnar
límdu þau saman umslög og seldu
og móðir Henrys bakaði hveitikökur
sem hún seldi til veitingastaða. Það
sem þau áttu aukreitis var sett undir
dýnuna í hjónarúminu og peninginn
notuðu þau til að hjálpa Henry og
bróður hans, Joseph, að mennta sig.
Þau vonuðu að Henry gæti kannski
farið í háskóla.
Maðurinn, Imanriho, sem stal
frá þeim hafði unnið hjá þeim í ára­
raðir, hann var einn af fjölskyldunni.
Nokkru eftir að hann lét sig hverfa af
bóndabænum sást til hans í nærliggj­
andi bæ. Hersing réðst að honum
með ofbeldi. Henry frétti af slags­
málunum, en var í skólanum og
skólastjórinn kom í veg fyrir að börn­
in færu út. Skólastjórinn óttaðist um
þau og dyr skólans voru læstar frá
morgni til kvölds.
Faðir Henrys kom að slagsmálun­
um og biðlaði til fólksins að hætta,
maðurinn var honum kær þótt hann
hefði brotið af sér. Lýðurinn var gjör­
samlega stjórnlaus. En það var of
seint og maðurinn lést. Hersingin lét
sig hverfa og faðir Henrys ákvað að
grafa hann við bóndabæinn. Það var
þá sem fjölskyldan var grunuð um
morð.
Handteknir
Feðgarnir og bróðir Henrys, Joseph,
13 ára gamall, voru handteknir. Bræð­
urnir voru fyrst í fangelsi fyrir full­
orðna en voru svo settir í unglinga­
fangelsi. Þeir voru aðskildir innan
veggja fangelsisins, neyddir til að
vera fáklæddir og voru undir ægivaldi
fanga sem var sagður „forsætisráð­
herra“ fanganna. Þeir voru þar að auki
látnir vinna þrælkunarvinnu og voru
sveltir ef þeir stóðu sig ekki samkvæmt
fyrirskipun forstöðukonu fangelsisins.
Þeir sættu einnig líkamlegum refsing­
um. Eftir smá tíma var Henry gerður
að forsætisráðherra. Þá fyrst fékk
hann að vera með bróður sínum.
Neyddur til að taka þátt
En svo breyttist allt aftur. Þegar astma­
veikur fangi kom í fangelsið, piltur
sem kallaður var Innocent og hafði
verið beittur harðræði í varðhaldi
lögreglunnar, neyddi forstöðukonan
Tumusiime til þess að beita hann
miklu ofbeldi, annars fengi hann ekki
að vera forsætisráðherra lengur og
myndi missa öll þau forréttindi sem
fylgdu því í fangelsinu. Aðrir fangar og
fangaverðir voru neyddir til að meiða
hann. Innocent var beittur miklu
harðræði og á endanum varð hann
svo veikur að það þurfti að flytja hann
á sjúkrahús. Henry fékk það hlutverk.
Þegar hann fór að sækja Innocent í
klefann sinn áttaði Henry sig á því að
hann var látinn. Forstöðukonan sagð­
ist standa með Henry, en þegar lög­
reglan kom til að handtaka hana var
Henry einnig handtekinn.
Átján mánuðum eftir fyrstu
handtökuna hafði hann því aftur
verið ákærður fyrir morð. „Ég sagði
mömmu að koma ekki og heimsækja
mig. Ég hafði tapað allri von um að
losna úr fangelsinu,“ segir hann.
Smá von
Það var svo í janúar árið 2010 sem
laganemar og kennarar frá Pepper­
dine­háskólanum í Kaliforníu komu
til Úganda. Einn þeirra, Jim Gash,
var prófessor í lögfræði við skólann.
Skólinn hafði átt í miklu samstarfi við
dómsmálaráðuneyti Úganda og hafði
þjálfað lögfræðinga og sent nemendur
til landsins til að vera sjálfboðaliðar á
milli anna í skólanum.
Gash var að koma til Úganda í
fyrsta sinn. Þegar hann heimsótti
fangelsið þar sem Henry og bróð­
ir hans voru vistaðir fékk hann áfall.
Fangarnir höfðust við í litlu herbergi,
sváfu á gólfinu og það var hvorki raf­
magn né rennandi vatn. „Þegar ég
gekk inn fékk ég áfall,“ segir Gash við
BBC.
Hann ákvað strax að reyna að að­
stoða fangana, koma málum þeirra
á hreyfingu svo hægt væri að útkljá
þau fyrir dómstólum. En hann þurfti
einhvern sem gat túlkað fyrir hann.
Í ljós kom að Tumusiime­bræðurnir
voru báðir enskumælandi, þeir einu
í fangelsinu. Þeir voru fengnir í verk­
efnið. Gash segist hafa áttað sig á því
að Henry var mjög klár. Hann aðstoð­
aði hann við að vinna sig í gengum
málafjöldann og loksins kom röðin að
Henry sjálfum. Gash var hálfhræddur
við hann, enda var Henry ákærður
fyrir tvö morð. Þegar Gash ræddi
við Henry fóru samstarfsmenn hans
n Bandarískur lögmaður bjargaði Tumusiime Henry n Saklaus í fangelsi n Neyddur til að beita ofbeldi
Ásta Sigrún Magnúsdóttir
astasigrun@dv.is
Læknisfræði Henry lét draum sinn
rætast og er í læknisfræði. MyNd SkjÁSkot BBC