Morgunblaðið - 01.09.2017, Blaðsíða 62

62
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. SEPTEMBER 2017
Vistvænna prentumhverfi
og hagkvæmni í rekstri
Með Prent+ fæst yfirsýn, aðhald í rekstri
og fyrsta flokks þjónusta.
www.kjaran.is | sími 510 5520
– Þú stórbætir heilsu þína á allan
mögulegan hátt. Líkur á algengum
sjúkdómum stórminnka og lífs-
gæðin aukast.
– Þú léttist þegar þú hættir að
borða sykur og sykraðan mat.
Fyrsta ákvörðun þín ætti alltaf
að vera að minnka sykur ef þú vilt
léttast.“
Hvernig fer fólk að sem er vant
að borða sykur á hverjum degi að
hætta því?
„Það er ekki einfalt að hætta að
borða sykur og ég er að giska en
ég myndi ætla að allir sem hafa
lent í vandræðum með sykurneyslu
hafi reynt að hætta en ekki tekist
það nema í mesta lagi tímabundið.
Þetta segir okkur að vandamálið
er nokkuð flókið og fjallar ekki
bara um að hætta að drekka gos
og borða nammi. Ég gaf nýlega út
rafbók og 21 dags prógramm sem
fjallar einmitt um þetta og leiðir
lesandann skref fyrir skref í gegn-
um það ferli að stórminnka
sykurneysluna. Sykur er
flokkaður í næringarflokk sem
kallast kolvetni. Næring-
arflokkarnir eru þrír en kol-
vetnaflokkurinn inniheldur
meðal annars sykur, brauð,
kartöflur, grjón, pasta,
grænmeti og salat. Einhver
kynni að spyrja hvernig í
ósköpunum súkkulaði og
salat sé í sama næring-
arflokki og svarið er að
þegar þú borðar sykur eða
salat þá gerist það sama.
Það verður til sykurinn
glúkósi. Sum kolvetni eins
og grænmeti og salat
brotna niður í afar lítið
magn af glúkósa og hafa
því lítil áhrif á blóðsykur
og þar með orkuna og
matar- og sykurlöngun.
Önnur kolvetni brotna
hins vegar niður í mikið
magn af glúkósa og hafa
neikvæð áhrif á alla
þessa hluti svo það er í flestum
tilfellum ekki nóg að minnka bara
sykur heldur þarf að skoða málið í
stærra samhengi og skipuleggja
samsetningu máltíðanna í sam-
ræmi við það. HABS-rafbókin og
21 dags prógrammið virkar ná-
kvæmlega þannig.“
Nú er töluvert sykurmagn í
áfengi. Stendur það ekkert á fólki
að hætta að drekka ef það ætlar
að hvíla sykurinn í mataræði sínu?
„Það er reyndar ekki viðbættur
sykur í áfengi nema tilbúnum kok-
teilum og Breezerum. Léttvín, bjór
og sterkt áfengi inniheldur engan
viðbættan sykur og kolvetnainni-
haldið í til dæmis gini er 0%. Aftur
á móti er alkóhól nokkuð kaloríu-
ríkt eða 7 kaloríur á grammið og
eins og versta sykurtegundin frúk-
tósi fer áfengi í gegnum lifrina
þegar það er brotið niður og þess-
ar kaloríur hafna síðan í fitufrum-
unum eða innan lifrarinnar sjálfrar
sem er aldrei jákvætt. Að því
sögðu er að mínu mati hægt að
njóta áfengis í takmörkuðu magni
án þess að stofna heilsunni í
hættu. Drekktu léttvín eins og
hvítvín eða rauðvín, léttbjór eða
sterkari tegundir eins og vodka
eða gin og blandaðu það í sítrónu-
sódavatn og kreistu úr lime eða sí-
trónu. Magnið er þó alltaf það sem
skiptir höfuðmáli svo einn áfengur
drykkur öðru hverju ætti ekki að
setja stórt strik í reikninginn.“
Hvernig lífi lifir þú sjálfur? Ertu
alveg sykurlaus?
„Ég gaf út rafbók á síðasta ári
sem kallaðist 17:7 og fjallar um
einfalda útgáfu af föstu sem geng-
ur út á það að fasta eftir kvöldverð
fram að hádegisverði daginn eftir.
Hún fjallar um að ná jafnvægi á
hormónakerfið og í stuttu máli
borða ég ekki eftir kvöldverð og
sleppi morgunverðinum. Þetta geri
ég alla daga vikunnar og fyrir vik-
ið er blóðsykurinn í frábæru standi
og langanir í sykur og aðra óholl-
ustu eru í algeru lágmarki sem
gefa mér gott jafnvægi í mataræð-
inu og valið á mat verður
þar af leiðandi betra. Ég
hef svo sem aldrei verið
mikill nammigrís en góður
matur er eitthvað sem ég
fell frekar fyrir en með því
að bæði fasta í þessar
klukkustundir og borða síðan
mat sem hefur jákvæð áhrif
á blóðsykurinn næ ég að
halda góðum takti. Ég er þó
algerlega þeirrar skoðunar að
hægt sé að neyta góðs matar
og smá sykurs sé grunnurinn í
lagi. Ég legg upp með það í
mínum ráðleggingum að fólk
sé að halda sig um 80% innan
rammans og sé búið að ná góðu
jafnvægi og þá er í lagi að leyfa
sér eitthvað meira til dæmis um
helgar.“
Ef þig langar að taka virkan
þátt í Sykurlausum september á
Smartlandi ertu hjartanlega vel-
komin/n í hópinn Sykurlaus sept-
ember á Smartlandi á Facebook.
Það er bara á síðustu árum sem við
erum að átta okkur á því og rann-
sóknir hafa sýnt fram á hversu
skaðlegur frúktósi er heilsu okkar.
Frúktósi er notaður í fjölda mat-
væla og er vinsæl viðbót við marg-
ar matvælategundir sem hafa skor-
ið niður sykurmagnið og eru
jafnvel auglýstar sem sykurskertar
eða sykurlausar en hafa þá bætt þá
frúktósa við í staðinn.
Að minnka sykurneyslu þýðir að
við verðum að minnka neyslu á
frúktósa og þetta eru ástæðurnar:
Frúktósi heldur hungurtilfinn-
ingunni gangandi
Frúktósi hefur einstakt niður-
brotsferli sem er ólíkt öllum öðrum
sykurtegundum. Þegar frúktósa er
neytt, sérstaklega í miklu magni
eins og í ávaxtasafa þá ýtir hann
ekki undir framleiðslu líkamans á
hormóninu Leptín sem undir eðli-
legum kringumstæðum er framleitt
þegar þú neytir matar og gefur
heilanum skilaboð um að þú sért
mett/mettur.
Niðurstaða: Frúktósi veldur ekki
eðlilegri saðningar-tilfinningu og
lætur okkur borða áfram án þess
að okkur finnist við vera orðin
södd.
Frúktósi lætur okkur
borða meira af mat
Þegar þú borðar eða drekkur
frúktósa hækkar hlutfall hormóns-
ins Ghrelin en það þýðir aukna
hungurtilfinningu og aukna mat-
arlyst. Skammtastærðir verða
stærri, matarlyst fer frá því að
vera eðlileg í óhóflega, löngun í
ruslfæði eykst og sykurlöngun
eykst.
Niðurstaða: Þegar mataræði okkar
inniheldur mikið magn frúktósa
borðum við einfaldlega meira af
mat, það er bara það einfalt.
Frúktósi er einstök
sykurtegund
Frúktósi er alveg einstakur að því
leyti að lifrin er eina líffærið sem
getur brotið hann niður í miklu
magni og þegar þú borðar fæðu sem
inniheldur mikið magn frúktósa
verður lifrin yfirhlaðin og bregst við
með því að breyta frúktósa í fitu. Ef
lifrin getur ekki losað sig við fituna
getur hún safnast fyrir í lifrinni og
ýtt undir lifrasjúkdóma.
Niðurstaða: Ef þú borðar frúktósa í
miklu magni mun hann lenda í fitu-
frumunum eða verða eftir í lifrinni
sem er skínandi gott dæmi um tvo
slaka kosti.
Frúktósi er algerlega gagnslaus
frumum okkar og í miklu magni er
hann hættulegur heilsu okkar. Síð-
ustu ár hefur frúktósi fengið það
orðspor að vera þessi „góði“ sykur
sem er náttúrulegur og hefur verið
kallaður heilsusykur þar sem hann
er gjarnan í ríku magni í mörgum
„heilsuvörum“ eins og agave og hun-
angi. Það er bara nýlega sem við er-
um að átta okkur hversu víðtæk
skaðsemi frúktósa er og niðurstöð-
urnar eru ekki góðar. Bættu heilsu
þína stórkostlega og minnkaðu
neyslu á frúktósa. gunni@habs.is
Frúktósi er í raun
stóra vandamálið