Morgunblaðið - 01.09.2017, Side 83

MENNING 83
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. SEPTEMBER 2017
– Þetta er dramatísk kvikmynd þó
hún sé stundum spaugileg og ein af
þessum myndum þar sem eitthvað
sem virðist heldur léttvægt vindur
allsvakalega upp á sig, eins og rúll-
andi snjóbolti …
„Algjörlega og þannig eru yfirleitt
þessi nágrannamál, út af einhverjum
tittlingaskít. Einhver leggur í stæði
sem annar á eða einhver gefur frá
sér ákveðin hljóð. Þetta vindur upp á
sig og verða oft mjög ljót mál. En
eins og ég segi þá finnst mér
heillandi að þetta er venjulegt fólk
eins og ég og þú.“
– Hin sagan í myndinni, sú sem
snýst um hjónadeilur og skilnað, er
ekki síður mikilvæg og þar ertu
meira kominn út í siðferðislegar
spurningar?
„Já, í raun og veru og mig langaði
að búa til aðstæður sem vekja at-
hygli á stöðu einstæðra feðra og
hugsanlegt efni í e.k. tálmunarmál
sem eru líka mikið í umræðunni. Án
þess að vilja leggja einhvern dóm á
þau, í raun og veru, búa frekar til
þessar aðstæður,“ svarar Hafsteinn.
– Og við getum ekki talað mikið
meira um þann hluta sögunnar því
þá erum við farnir að skemma fyrir
þeim sem hafa ekki séð myndina …
Hafsteinn hlær. „Við viljum sem
minnst tala um söguna, frekar tala í
kringum hana því ég held að það sé
mikilvægt að fólk viti sem minnst
um framvinduna. Ég vil koma fólki á
óvart.“
Leit að rétta trénu
– En ef við leitum að sameigin-
legum þræði í þessum tveimur sög-
um má segja að hann sé ofinn úr
reiði, óréttlæti eða réttlæti, eftir því
hvernig á það er litið og svo auðvitað
hefnigirni. Er ég nokkuð að kjafta
frá með því að nefna þetta?
„Nei, nei, engan veginn. Þetta eru
þessi stóru þemu og líka fjölskyldan
þar sem tréð verður einhvers konar
myndlíking fyrir hana.“
– Talandi um þetta tré, það er
heilmikil saga tengd trénu sem þið
notið í myndinni, þú gerðir mikla leit
að því, ekki satt?
„Jú, einmitt, það er náttúrlega
einn af aðalleikurum myndarinnar
þetta tré og það varð að vera áhuga-
vert sjónrænt og hafa dálítinn kar-
akter, stórt og mikið. Það var ekki
hlaupið að því að finna tökustað með
samliggjandi görðum og rétta trénu
og spennandi arkitektúr í húsunum.
Það stóð yfir mikil leit og við fund-
um loksins húsin sem okkur líkaði
og fengum leyfi þar og færi ég fólk-
inu í hverfinu allar mínar bestu
þakkir. En það þurfti að finna tréð
og ég varð strax heillaður af garða-
hlyni sem er dálítið voldugt og
glæsilegt tré. Við fundum það loks-
ins, eftir að hafa auglýst í dagblaði
eftir því, hjá fólki í Skerjafirði sem
hafði verið að gæla við að fella þetta
fallega tré sem var farið að skyggja
mikið á hjá þeim en hafði ekki fengið
sig í það, ekki fyrr en það sá auglýs-
inguna og áttaði sig á því að tréð
gæti öðlast framhaldslíf í myndinni
og vonandi eilíft líf.
En svo var heilmikið umstang,
krónan gat ekki lifað nema í örfáa
daga, gat ekki staðið þarna í sex vik-
ur eins og þurfti. Þannig að krónan
er sett inn eftir á í tölvumynd-
vinnslu. Við vorum bara með bolinn í
garðinum og svo var þetta mikið
samspil milli leikmyndadeildar og
kvikmyndatöku og þeirra sem sáu
um eftirvinnslu myndarinnar. Þetta
var mjög stórt mál að tækla við gerð
myndarinnar, að útfæra þetta og ég
held að það hafi heppnast mjög vel,“
segir Hafsteinn.
– Þannig að tréð var flutt úr
Skerjafirði … hvert?
„Frá Einarsnesi út á opið svæði í
Skerjafirðinum þar sem það var
myndað í bak og fyrir og svo var
krónan tekin af því og bolurinn flutt-
ur upp í Hvassaleiti, þar sem mynd-
in var tekin, og reistur þar,“ svarar
Hafsteinn. Bolnum hafi verið stung-
ið niður í garðinum því ekki hafi ver-
ið mögulegt að flytja tréð þangað
með öllu rótarkerfinu.
Steindi og Edda dramatísk
Athygli vekur að tveir af aðalleik-
urum kvikmyndarinnar eru þekkt-
astir fyrir gamanleik, Steinþór Hró-
ar Steinþórsson, betur þekktur sem
Steindi Jr., og Edda Björgvins-
dóttir. Hafsteinn er spurður að því
hvers vegna hann hafi valið Steinda
og Eddu í hádramatísk hlutverk.
„Þetta er ofboðslega dramatísk
kvikmynd og tragísk, hún er í raun
tragedía og það er ákveðinn lúmsk-
ur, undirliggjandi og kitlandi húmor
í handritinu og í aðstæðunum. Mér
fannst mjög mikilvægt að það myndi
skila sér en að það mætti aldrei spila
á það og leika það út, einhvern veg-
inn. Því fannst mér mikilvægt að
velja leikara sem hefðu þetta nátt-
úrulega í sér. Þessir leikarar eru of-
boðslega hæfileikaríkir og með
svakalega fínar tímasetningar og
þetta er bara þarna án þess að þú
þurfir að gera nokkuð við það.
Kómík er auðvitað rosalega erfið
og ef þú ræður við hana þá ræður þú
við drama, held ég, og þau sýna það
bæði í þessari mynd. Ég held að það
verði áhugavert fyrir íslenska áhorf-
endur að sjá aðra hlið á þessu fólki
en það er vant að sjá.“
– Það hefur líklega reynt meira á
Steinda en Eddu, hann býr ekki að
sömu leikreynslu og hún eða hinir
aðalleikararnir?
„Já, ég held það. Ég held að hon-
um hafi þótt þetta dálítið erfitt en
hann var ofboðslega metnaðarfullur
og tók þessu strax sem mikilli áskor-
un. Ég fann það bara strax að hann
ætlaði að gera þetta 150%, sem hann
og gerði. En þetta var kannski til-
finningalega erfiðara fyrir hann,“
svarar Hafsteinn.
Vildi breyta til
Hafsteinn er spurður að því hvort
hann hafi litið til einhverra tiltek-
inna kvikmynda við gerð Undir
trénu, hvað varðar frásagnarstíl eða
útlit, t.d. myndatöku, og segist hann
ekki hafa gert það beinlínis en hins
vegar reynt að finna ákveðið tungu-
mál fyrir hvora sögu. Sagan af hjón-
unum ungu, sem Steindi og Lára Jó-
hanna leika, einkennist meira af
handheldri myndatöku og hrárri stíl
en hin sagan sé fágaðri. „Við reynd-
um að skapa ákveðnar andstæður í
þeim,“ segir hann og að áhrifin komi
héðan og þaðan.
– Þessi kvikmynd er töluvert ólík
þeim sem þú hefur gert áður …
„Já, mig langaði að taka annað
skref, frá þessum lágstemmdari,
kómísku myndum, gera drama-
tískari og meira aksjón-drifnari
mynd. Kanna aðrar lendur,“ svarar
Hafsteinn.
– Ertu farinn að huga að næstu
kvikmynd?
„Já, já, maður er alltaf eitthvað að
pæla og bralla. Þetta tekur svo lang-
an tíma að maður þarf að vera með
nokkur verkefni í gangi á ólíkum
stigum til að halda dampi.“
En telur Hafsteinn íslenskar ná-
grannadeilur söluvænlegar? „Ég
held að nágrannadeilur séu mjög al-
þjóðlegt fyrirbæri og í raun og veru
gæti þessi mynd gerst hvar sem er.
Það sýna líka viðbrögðin sem við
höfum fengið við henni, að þetta sé
alþjóðlegt þema.“
Spenna og eftivænting
Sem fyrr segir var Undir trénu
heimsfrumsýnd á hinni virtu kvik-
myndahátíð í Feneyjum í gær, elstu
kvikmyndahátíð heims, að við-
stöddum leikstjóranum og fleirum
sem komu að gerð myndarinnar.
Viðtal þetta við Hafstein var hins
vegar tekið fyrir frumsýningu, svo
því sé haldið til haga, og fylgir því
ekki sögunni hverjar viðtökur sýn-
ingargesta voru.
Keppnisflokkurinn Orrizzonti er
ekki aðalkeppnisflokkur hátíðar-
innar en sá sem kemst næst honum,
helgaður verkum minna þekktra
leikstjóra sem eru á uppleið. „Hann
er sambærilegur Un certain regard
á kvikmyndahátíðinni í Cannes,“ út-
skýrir Hafsteinn.
Hann segir það vissulega mikinn
heiður að vera valinn í þennan flokk
en skyldi ekki vera taugatrekkjandi
að frumsýna á svo merkri kvik-
myndahátíð? „Jú, þetta er bæði
spennandi og frábær vettvangur til
að heimsfrumsýna myndina og mikil
athygli sem fylgir því þannig að
þetta er blanda af spennu og eftir-
væntingu, að fá þetta svið,“ svarar
Hafsteinn sem er líkast til í spennu-
falli þegar viðtalið birtist.
– Og hjálpar væntanlega til við
frekari dreifingu á myndinni?
„Já, þetta er strax ákveðinn
stimpill fyrir myndina að vera valin
á hátíðina og tilnefnd til þessara
verðlauna. Það hjálpar auðvitað til
við dreifingu og sölu og allt slíkt.“
Kóræfing Sigurður Sigurjónsson í hlutverki Baldvins á kóræfingu. Baldvin syngur ekki með enda hefur hann sína djöfla að draga, m.a. deilur við nágranna.
»Ég held að ná-grannadeilur séu
mjög alþjóðlegt fyr-
irbæri og í raun og veru
gæti þessi mynd gerst
hvar sem er. Það sýna
líka viðbrögðin sem við
höfum fengið við henni,
að þetta sé alþjóðlegt
þema.
Loftpressur - stórar sem smáar