Fréttablaðið - 30.05.2019, Blaðsíða 18

Frá degi til dags
Halldór
ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Einar Þór Sverrisson FORSTJÓRI: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir ÚTGEFANDI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
RITSTJÓRAR: Kjartan Hreinn Njálssson kjartanh@frettabladid.is, Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is, MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ.IS: Sunna Karen Sigurþórsdóttir sunnak@frettabladid.is.
Fréttablaðið kemur út í 85.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is
MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Kolbrún
Bergþórsdóttir
kolbrunb@frettabladid.is

Þessi skila-
boð væru
ekki sett á
skilti nema
rík þörf
væri á.

Gjörbreyting
á skattheimtu
í greininni
mun minnka
áhuga fjár-
festa. Ár
samdráttar er
ekki tíma-
punkturinn
til að segja
nei við
fjárfestingu í
atvinnu-
vegum
landsins.
Einhvern tíma verður allt fyrst. Þótt ekki hafi ætíð verið rík ástæða til að hrósa olíufélögum landsins þá verður samt að kinka samþykkjandi kolli til N1 og Olís fyrir að sýna erlendu starfsfólki umhyggju. Bæði félögin hafa sett upp
skilti þar sem því er beint til viðskiptavina að sýna
erlendum starfsmönnum fyrirtækjanna þolinmæði
og velvilja.
Þessi skilaboð væru ekki sett á skilti nema rík
þörf væri á. Enda er tilefnið það að dæmi eru um
að Íslendingar gagnrýni erlent starfsfólk fyrir litla
íslenskukunnáttu og láti í ljós óánægju með að
það sé að störfum. Þetta kemur ekki beint á óvart.
Í verslunum og á veitingastöðum þar sem erlendir
starfsmenn vinna og tala ekki mikla íslensku má of
oft heyra viðskiptavini fussa hástöfum og jafnvel
hreyta út úr sér orðunum: „Talar enginn íslensku
hér!“ Það sama gerist í strætisvögnum, farþegi
kemur inn og talar óðamála við bílstjórann sem á
í basli við að tala íslensku. Þá heyrist hinn óþolin-
móði farþegi þusa yfir því að flestir strætóbílstjórar
séu orðnir útlendingar. Einhverjir komast síðan í
alveg sérlega mikið uppnám við að sjá það sem þeim
finnst vera afar slæm gerð af útlendingi. Þetta á við
um íslenska miðaldra karlmanninn sem var í strætó
og uppgötvaði sér til hrellingar að hann hafði í f ljót-
færni sest við hliðina á útlendingi sem var dökkur á
hörund. Hann var fljótur að forða sér, hlammaði sér
í sæti hjá miðaldra konu, sem hann taldi skikkan-
legt eintak af manneskju, og sagði: „Má ég sitja
hérna, ég get ekki setið við hliðina á þessum negra.“
Eitt sinn var íslensk gestrisni lofuð. Nú er eins og
hún sé ekki höfð í heiðri í nægilega miklum mæli. Í
sjálfhverfu sinni eiga of margir erfitt með að setja
sig í spor annarra. Allir eiga að vita að það þarf
kjark til að halda til ókunns lands til að vinna fyrir
sér. Það reynir svo sannarlega á þann kjark þegar
viðkomandi mætir óþolinmæði og skilningsleysi
vegna þess hann er ekki samstundis altalandi á máli
þeirra sem þar eru fyrir.
Þegar fréttir bárust af skiltunum sem N1 og Olís
settu upp voru viðbrögðin í athugasemdakerfum
eins og búast mátti við. Ein athugasemdin hljóðaði á
þann veg að það væri lágmark að Íslendingar fengju
að tala sitt eigið tungumál og að afgreiðslufólk ætti
skilyrðislaust að tala íslensku. Annar ósáttur ein-
staklingur harmaði það að Íslendingum væri gert að
aðlaga sig að útlendingum í einu og öllu.
Það er sannarlega ekki létt verk fyrir útlendinga
að læra íslensku. Það fólk sem hingað kemur til að
vinna sýnir margt hvert gríðarlega hæfni þegar
kemur að því að ná valdi á málinu. Það er ekkert
undarlegt að öðrum gangi ekki eins vel. Allir eru þó
að reyna sitt besta um leið og þeir sinna vinnu sinni.
Þetta er fólk sem á rétt á að því sé sýnd kurteisi og
komið fram við það af virðingu. Í mannlegum sam-
skiptum á að hafa í heiðri þá góðu reglu að koma
fram við aðra eins og maður vill að komið sé fram
við mann sjálfan.
Engin íslenska?
Þau Aura svo á mig
Borga
Rukka
Skipta
Seðlabanki Íslands birti spá um hagvöxt í vikunni. Spáð er 0,4% samdrætti á árinu sem er mikil breyting frá fyrri spá um 1,8%
hagvöxt. Þetta er í fyrsta sinn síðan árið 2010 sem
landsframleiðslan dregst saman milli ára. Vegur
þar þungt 6,7% samdráttur í atvinnuvegafjárfest-
ingu. Bankinn spáir því einnig að atvinnuleysi
muni aukast nokkuð og að það verði tæplega
4% á árinu. Það muni því draga hratt úr þeirri
spennu sem hafi safnast upp á undanförnum
árum. Til að mæta samdrætti þarf að fjárfesta og
til að það sé hægt, þurfa fyrirtæki að hafa borð
fyrir báru.
Við þessar aðstæður ætlar ríkisstjórnin að
skattleggja fiskeldi sérstaklega umfram aðrar
atvinnugreinar um 3,5%. Skatturinn reiknast
af söluverðmæti afurða og skiptir þá engu hvort
hagnaður er af rekstrinum eða ekki. En fiskeldis-
fyrirtæki á Íslandi eru ekki rekin með hagnaði í
dag. Þessi sérskattur kemur til viðbótar við fyrir-
hugaða 67% hækkun á umhverfisgjaldi, af lagjöld
og vörugjöld auk þeirra skatta og gjalda sem
önnur fyrirtæki í landinu greiða.
Fiskeldi er ung grein og framleiðslan er brot
af framleiðslu helstu samkeppnislanda, á borð
við Færeyjar og Noreg. Mikil fjárfesting er fram
undan til þess að greinin nái stærðarhagkvæmni
og nái að snúa viðvarandi taprekstri í hagnað.
Þegar álögur á fyrirtæki eru annars vegar
verða yfirvöld að hafa í huga að ef þrengt er um
of að getu þeirra til fjárfestinga, getur það haft
ófyrirséð áhrif. Áhrif sem eru langtum kostn-
aðarsamari en nemur þeim ágóða sem leiðir af
aukinni skattheimtu. En stundum mætti staldra
við og spyrja; er hægt að fá meiri tekjur með lægri
sköttum, með því að hlúa að skattstofninum?
Gjörbreyting á skattheimtu í greininni mun
minnka áhuga fjárfesta. Ár samdráttar er ekki
tímapunkturinn til að segja nei við fjárfestingu
í atvinnuvegum landsins. Sú staðreynd byggist á
klassískri hagfræði.
Fjárfesting á besta tíma
Sveinn Fr.
Sveinsson
fjármálastjóri
Samtaka fyrir­
tækja í sjávar­
útvegi
Þegnskylda
Forsetar Alþingis gleymast
gjarnan í umræðunni um
málþóf Miðf lokksmanna. Fyrir
utan sjálfan forsetann eru sex
varaforsetar. Jón Þór Ólafsson,
þingmaður Pírata og fimmti
varaforseti, hefur frábeðið
sér næturvaktir. Þorsteinn
Sæmundsson, þriðji varafor-
seti, er of önnum kafinn við að
málþófast til að geta tekið að
sér forsetastörf. Þá eru fáir eftir.
Á þessum síðustu og verstu
tímum má velta upp hvort
embætti næturforseta verði
gert að þegnskyldu, jafnvel með
handahófskenndu vali úr þjóð-
skrá. Þá yrði að minnsta kosti
tryggt að einn einstaklingur úr
röðum almennings fylgist með
umræðunum.
Vonbrigði Mývetninga
Málþófið heldur ekki aðeins
vöku fyrir Miðf lokksmönnum,
þingvörðum og þingforsetum.
Nú er hætta á því að sumarferð
ráðherra til Mývatns sé í upp-
námi. Til stóð að leggja í hann
um miðjan júní þegar þing hefði
lokið störfum. Miðað við hversu
illa gengur í störukeppninni við
Miðf lokkinn og hversu mörg
mál sitja föst í þinginu gæti vel
verið að blása þurfi ferðina af.
Í ljósi þess hversu mikilvægt
Norðausturkjördæmi er fyrir
Miðf lokkinn kann að vera að
þeir blási málþófið af til að
valda ekki Mývetningum von-
brigðum. arib@frettabladid.is
3 0 . M A Í 2 0 1 9 F I M M T U D A G U R16 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN
3
0
-0
5
-2
0
1
9

0
7
:5
4
F
B
0
6
4
s
_
P
0
4
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
3
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
1
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
6
4
s
_
P
0
3
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
2
1
-D
9
6
0
2
3
2
1
-D
8
2
4
2
3
2
1
-D
6
E
8
2
3
2
1
-D
5
A
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
2
B

F
B
0
6
4
s
_
2
9
_
5
_
2
0
1
9
C
M
Y
K