Fréttablaðið - 23.02.2016, Blaðsíða 6

SAMFÉLAG Sýslumaðurinn á Norður-
landi eystra kallar nú eftir bótakröf-
um fyrrverandi nemenda Heyrn-
leysingjaskólans fyrir árið 1947 og
eftir árið 1992 og nemenda Landa-
kotsskóla.
Í desember síðastliðnum var
lögum um sanngirnisbætur úr ríkis-
sjóði til þeirra sem máttu sæta illri
meðferð á stofnunum, sérskólum og
heimilum á vegum hins opinbera
breytt. Ráðherra er nú heimilt að
víkja frá því skilyrði að könnun vist-
heimilanefndar liggi fyrir svo greiða
megi sanngirnisbætur. Unnt er að
hafa til viðmiðunar aðrar skýrslur
sem varpa kunni ljós á málið.
„Þetta var einkum gert til að mæta
fyrrverandi nemendum Landakots-
skóla sem rekinn var af Kaþólsku
kirkjunni. Hún skipaði á sínum
tíma rannsóknarnefnd sem fór yfir
viðbrögð kirkjunnar við ásökunum
um að nemendur hefðu mátt sæta
ofbeldi í skólanum, þar á meðal
kynferðisofbeldi,“ greinir Halldór
Þormaður, lögfræðingur hjá Sýslu-
manninum á Norðurlandi eystra,
frá.
Niðurstaða nefndarinnar var að
allmargar frásagnir hefðu borist
um ofbeldi og illa meðferð á nem-
endum og starfsmenn kirkjunnar
hefðu ekki brugðist við þeim og í
einhverjum tilvikum beitt þöggun.
Samkvæmt frétt í Fréttablaðinu
í júní 2014 bauð kirkjan bætur frá
rúmum 80 þúsund krónum og upp
í 300 þúsund krónur.
Fólk sem sætti illri meðferð á
vistheimilum ríkisins á síðustu öld
fékk frá 400 þúsund krónum og upp
í 6 milljónir í sanngirnisbætur frá
ríkinu.
Svokölluð vistheimilanefnd
afmarkaði könnun á Heyrnleys-
ingjaskólanum við tímabilið 1947-
1992. Árið 1947 tóku gildi fyrstu
lögin um vernd barna.
„Nefndin taldi að með þau að
leiðarljósi væri einfaldara en ella
að skilgreina hvenær börnum væri
misboðið auk þess sem erfiðara væri
að afla upplýsinga eftir því sem fjær
drægi samtímanum,“ segir Halldór.
Hann segir síðari mörkin, árið
1992, hafa verið ákveðin þar sem
nefndin hafi litið svo á að það væri
ekki hlutverk hennar að upplýsa
einstök atvik sem gætu verið refsi-
verð. Þegar könnun nefndarinnar
hafi hafist árið 2008 hafi öll mögu-
leg brot verið fyrnd á grundvelli
hegningarlaganna.
„Jafnframt taldi nefndin að með
þessu yrði einfaldara að afla upp-
lýsinga þar sem viðmælendur
nefndarinnar gætu ekki bakað sér
refsiábyrgð með því sem þeir ræddu
við nefndina,“ segir Halldór.
Kona sem var nemandi í skól-
anum eftir 1992 og var synjað um
greiðslu bóta höfðaði mál á hendur
ríkinu vegna þessa. Samkvæmt
dómi Hæstaréttar 17. desember
síðastliðinn var afmörkun tímabils-
ins talin stangast á við lög þar sem
nefndin hefði ekki umboð til þess
auk þess sem í því fælist mismunun.
Halldór segir að í ljósi þessarar
niðurstöðu sé nú kallað eftir bóta-
kröfum frá þeim sem voru nem-
endur í skólanum fyrir árið 1947
og eftir árið 1992. Frestur til að lýsa
kröfu er til 10. júní næstkomandi.
ibs@frettabladid.is
Kalla eftir bótakröfum
fórnarlamba í skólum
Fyrrverandi nemendur Heyrnleysingjaskólans fyrir árið 1947 og eftir 1992 geta
nú sótt um sanngirnisbætur úr ríkissjóði vegna illrar meðferðar í skólanum.
Einnig er kallað eftir bótakröfum fyrrverandi nemenda í Landakotsskóla.
Matarpakkar í Jemen
Fjölskyldur í Sanaa, hinni stríðshrjáðu höfuðborg Jemens, taka við matarpökkum frá hjálparstofnunum.
Tugir milljóna íbúa landsins búa nú við skort á matvælum og öðrum nauðsynjum vegna stríðsins, sem staðið
hefur yfir í tíu mánuði. Fréttablaðið/EPa
Þetta var einkum
gert til að mæta
fyrrverandi nemendum
Landakotsskóla sem rekinn
var af Kaþólsku kirkjunni.
Halldór Þormar,
lögfræðingur hjá
Sýslumanninum á
Norðurlandi eystra

Flogið með Icelandair
Fararstjórarnir Héðinn
Svarfdal Björnsson og
Þórhallur Heimisson
kynna ferðirnar í
Skógarhlíð 12,
fimmtudaginn
25. febrúar kl. 17:30
Gengið inn neðan við
húsið, gegnt Hlíðarenda.
Ferðakynning:
Tvær glæsilegar sérferðir
Grand Indókína
og Bútan
Héðinn Svarfdal
Björnsson
Þórhallur
Heimisson
Flísabúðin
Stórhöfða 21 | s: 545 5500 | flis.is
Gæði og
glæsileik
i
endalaus
t úrval af
hágæða
flísum
Finndu okkur
á facebook
VW Up! frá aðeins:
1.790.000 kr.
HEKLA · Laugavegi 170-174 · Reykjavík · Sími 590 5000 · hekla.is
2 3 . F e b r ú A r 2 0 1 6 Þ r I Ð J U D A G U r6 F r É t t I r ∙ F r É t t A b L A Ð I Ð