Fréttablaðið - 23.02.2016, Side 8

það er verið að setja
kvaðir á skattgreið-
endur um að borga mjög háar
upphæðir en það koma engar
kvaðir á móti
Þórólfur Matthías-
son, prófessor í
hagfræði við Há-
skóla Íslands,
Samtök atvinnulífs-
ins lýsa fullkominni
andstöðu við frumvarpið.
Vinnutími er samningsatriði
í kjarasamningum og er
óeðlilegt að Alþingi hafi
afskipti af þessum mikilvæga
hluta þeirra.
Umsögn SA við frumvarp um breytingu á
lögum um 40 stunda vinnuviku
LögregLumáL Við hraðamælingar
lögreglunnar á Miklubraut síðast-
liðið laugardagskvöld var öku-
maður bíls stöðvaður.
Sá var kærður og sviptur ökurétt-
indum til bráðabirgða eftir að hann
mældist á 160 kílómetra hraða þar
sem hámarkshraði er 80 kílómetrar
á klukkustund.
Að auki barst lögreglunni til-
kynning um meðvitundarlausa
konu á gangstétt í miðborginni
sama kvöld og var hún flutt á
bráðamóttöku Landspítalans.
Við skoðun á bráðamóttökunni
kom í ljós að konan var ekki slösuð
heldur ofurölvi og gisti hún því
fangageymslur lögreglunnar þar
til af henni rann. – gló
Á 160 km hraða
á Miklubraut
SVÍÞJÓÐ Karlar eru nú í fyrsta sinn
frá því að talningar hófust fleiri
en konur í Svíþjóð. Það er ekki
bara vegna þess að fleiri karlar
flytja til landsins, heldur einn-
ig vegna þess að meðalævilengd
karla hækkar hraðar en kvenna og
er farin að nálgast meðalævilengd
kvennanna.
Samkvæmt tölum sænsku hag-
stofunnar fjölgaði íbúum Svíþjóðar
um 103.662 í fyrra. Við árslok var
íbúafjöldinn 9.851.017.
Flestir sem fluttu til Svíþjóðar í
fyrra komu frá Sýrlandi. – ibs
Karlar fleiri í
fyrsta sinn
LandbúnaÐur „Núna er verið að
hverfa yfir í kerfi sem varð til þess
að til urðu smjörfjöll og rjóma-
tjarnir,“ segir Þórólfur Matthíasson,
prófessor í hagfræði við Háskóla
Íslands, um nýja búvörusamninga
sem undirritaðir voru á föstudag-
inn. Þórólfur segir að það að fara úr
kerfi greiðslumarks muni að öllum
líkindum valda offramleiðslu hér
á landi. Stefnt er að því að afnema
mjólkurkvóta í landbúnaði árið
2021 þó ákvörðun um það hafi
verið frestað til ársins 2019.
„Það eru ótrúlegir fingurbrjótar
gagnvart almenningi,“ segir Þór-
ólfur.
„Þetta er mjög einhliða samn-
ingur, það er verið að setja kvaðir
á skattgreiðendur um að borga
mjög háar upphæðir en það koma
engar kvaðir á móti. Það er ekki
einu sinni einhver sölukvöð gagn-
vart neytendum. Þegar það gerðist
fyrst eftir hrun að verðið á nauta-
kjöti í íslenskum krónum var betra
erlendis en hér, þá fóru þeir að
flytja út kjöt í gríð og erg,“ segir
hann.
Þá komi ákvæði um flutnings-
jöfnun í veg fyrir hvata til að spara
í flutningum. Flutningsjöfnun feli
í sér að Mjólkursamsalan verði að
kaupa og selja afurðir á sama verði
um land allt. „Til þess að gera það
þarf hún náttúrulega að innheimta
hærra flutningsgjald en svarar til
raunkostnaðar á mjólkinni nálægt
mjólkurbúnum,“ segir Þórólfur.
„Þannig að það á að blóðmjólka
okkur hérna í bænum til þess að
dreifa mjólkinni.
Öll sú hagræðing sem orðið
hefur í verslun síðustu 20-30 árin
er vegna þess að menn hafa verið
að laga til flutningakerfin hjá sér,“
bendir hann á.
Þórólfur segir að með nýju
samningunum sé bændum haldið
föstum í kerfi þar sem nýsköpun sé
hindruð. „Allur þessi beint-frá-býli
hugsunarháttur er algjörlega fyrir
utan þetta og það er verið að kæfa
hann næstu tíu árin með þessu,“
segir hann.
„Þessir bændur í hefðbundna
landbúnaðinum fá mikið af pening,
en það er haldið aftur af nýsköp-
unarkraftinum, komið í veg fyrir
strúktúrbreytingar í því.“
ingvar@frettabladid.is
Spáir smjörfjalli með samningi
Hagfræðiprófessor býst við offramleiðslu mjólkur í kjölfar nýrra búvörusamninga. Bændur verði festir í
kerfi sem hefti nýsköpun og lítt sé hugað að hag neytenda. Íbúar SV-lands niðurgreiði mjólk fyrir aðra.
Aukinn stuðningur auki óhagræði
KJaramáL Alvarlegar afleiðingar
hefði fyrir íslenskt efnahagslíf að
stytta vinnuvikuna úr 40 stundum í
35 án þess að kjör fólks skerðist um
leið. Þetta er mat Samtaka atvinnu-
lífsins (SA), sem skilað hafa inn
athugasemdum við frumvarp fimm
þingmanna sem vilja að leiðin verði
farin. Dagvinna yrði sjö tímar í stað
átta nú.
Mat SA er að við breytinguna falli
32 milljónir vinnustunda brott, eða
16 þúsund ársverk. Við breytinguna
myndi greidd yfirvinna stóraukast
og launakostnaður atvinnulífsins
aukast um 26 til 28 prósent. „Vinnu-
tími er samningsatriði í kjarasamn-
ingum og óeðlilegt er að Alþingi hafi
afskipti af þessum mikilvæga hluta
þeirra,“ segir í umfjöllun SA.
Þingmennirnir sem að frum-
varpinu standa eru fyrir hönd
Pírata Björn Leví Gunnarsson, Ásta
Guðrún Helgadóttir og Helgi Hrafn
Gunnarsson, en með þeim leggja
það fram Sigríður Ingibjörg Inga-
dóttir, Samfylkingu, og Bjarkey
Olsen Gunnarsdóttir, VG.
Í greinargerð með frumvarpinu
segir að markmið lagabreytingar-
innar sé að auka markvisst fram-
leiðni og lífsgæði launþega hér.
„En líkt og skýrslur OECD hafa
sýnt fram á haldast ekki endilega í
hendur lengri vinnutími og meiri
framleiðni,“ segir þar og margt talið
benda til þess að styttri vinnudagur
leiði til meiri framleiðni og aukinna
lífsgæða. – óká
Yfirvinna og kostnaður atvinnulífs myndi stóraukast að mati SA
menntamáL Dæmi eru um að les-
hópar í Háskóla Íslands greiði allt að
fimm þúsund krónur á mann fyrir
góðar glósur annarra nemenda fyrir
próf. Formaður Stúdentaráðs segir að
ráðið geri ekki athugasemd við þetta.
„Ég hef ekki heyrt að það sé vanda-
mál að fólk sé að selja glósur sínar.
Þetta hefur verið viðloðandi bæði
í þessari menntastofnun eins og
öðrum. Glósur hafa oft gengið manna
á milli, en það eru einstök tilvik þar
sem þær eru seldar,“ segir Aron Ólafs-
son, formaður Stúdentaráðs.
Hann segir Stúdentaráð ekki gera
athugasemdir við það að nemendur
selji glósur sínar. „Það er um að gera
að fólk nýti sína getu og geri góðar
glósur og geti selt þær ef einhverjir
vilja kaupa þær. Þetta hjálpar nem-
endum að fá aukinn skilning á efn-
inu,“ segir Aron Ólafsson. – sg
Háskólanemar borga þúsundir króna fyrir glósur
Skiptar skoðanir eru um hvort lögboð
um styttingu vinnuvikunnar leiði til
Lögreglan var við hraðamælingar á
Miklubraut á laugardagskvöld.
FréttabLaðið/Pjetur
Formaður Stúdentaráðs segir sölu af glósum hafa verið viðloðandi í Háskóla Ís-
lands eins og öðrum menntastofnunum. FréttabLaðið/anton brink
Búvörusamningurinn er til tíu
ára og kveður á um greiðslur frá
ríkinu til landbúnaðarins upp á 132
milljarða króna, auk þess sem OECD
hefur metið kostnað af tollvernd
landbúnaðarins á tæpa 9 milljarða
króna á ári. Útgjöld til landbúnaðar-
mála munu aukast um 900 milljónir
króna á næsta ári í um 13,8 milljarða
króna á ári. Meðal þess sem bætist
við er stuðningur við nautakjöts-
framleiðslu og geitfjárrækt sem
ekki hefur áður verið styrkt af
ríkinu. „Ef það var hægt að reka þær
án stuðnings til þessa, af hverju
í ósköpunum að gera þær óhag-
kvæmari með þessu móti?“ spyr
Þórólfur.
Þetta hjálpar nem-
endum að
fá aukinn
skilning á
efninu,
Aron Ólafsson, for-
maður Stúdentaráðs.
umhVerfiSmáL Umhverfisvaktin
við Hvalfjörð hefur skorað á Sig-
rúnu Magnúsdóttur umhverfisráð-
herra að láta gera úttekt á því hvort
ákvarðanir Umhverfisstofnunar
gagnvart mengandi iðjuverum á
Grundartanga samræmist megin-
markmiðum stofnunarinnar um
að vernda náttúru og lífríki Íslands.
„Iðjuverin á Grundartanga bera
ábyrgð á umhverfisvöktun vegna
eigin mengunar samkvæmt starfs-
leyfi sem Umhverfisstofnun gefur
út og ber ábyrgð á. Allt vöktunar-
ferlið er á forræði iðjuveranna
sem stöðugt senda eiturefni út í
andrúmsloftið. Umhverfisvaktin
við Hvalfjörð álítur að Umhverfis-
stofnun vinni gegn eigin mark-
miðum með því að veita starfsleyfi
sem inniheldur slíka þjónkun við
mengandi iðjuver, jafnvel þó að
dæmi um slíkt megi finna í öðrum
löndum,“ segir Umhverfisvaktin.
– gar
Skora á ráðherra
vegna iðjuvera
Þórólfur Matthíasson býst við að nýir búvörusamningar skapi offramleiðslu mjólkur. FréttabLaðið/gva
2 3 . f e b r ú a r 2 0 1 6 Þ r i Ð J u d a g u r8 f r é t t i r ∙ f r é t t a b L a Ð i Ð