Fréttablaðið - 23.02.2016, Qupperneq 12

Frá degi til dags
Útgáfufélag: 365 miðlar ehf. Stjórnarformaður: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir forStjóri: Sævar Freyr Þráinsson Útgefandi og aðalritStjóri: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
aðStoðarritStjórar: Fanney Birna Jónsdóttir fanney@frettabladid.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is. Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis
á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSn 1670-3871
fréttaBlaðið Skaftahlíð 24, 105 reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is ÞróunarStjóri: Tinni Sveinsson tinni@365.is helgarBlað: Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is og Viktoría Hermannsdóttir viktoria@frettabladid.is
menning: Magnús Guðmundsson magnus@frettabladid.is ljóSmyndir: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is framleiðSluStjóri: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚtlitShönnun: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
Halldór
Þorbjörn
Þórðarson
thorbjorn@frettabladid.is
Undirskriftasöfnunin á Endurreisn.is er ákall um betra heilbrigðiskerfi. Það verður því aðeins betra að ríkið verji auknu fé til þess.
Frá 2008 hefur þróunin verið í öfuga átt. Dregið hefur
verið úr fjárveitingum. Samkvæmt yfirliti útgjalda
velferðarráðuneytisins 2008–2015 dags. í júní 2015
voru rekstrarútgjöld heilbrigðisráðuneytisins 6%
lægri árið 2015 en þau voru 2008 reiknuð á föstu
verðlagi. Öll árin þar á milli voru útgjöldin lægri en
2008, allt niður í 9% lægri árið 2012. Samdrátturinn
í útgjöldum til almennrar sjúkrahúsþjónustu árið
2015 var 13% frá 2008 og 10% til sérstæðrar sjúkra-
húsþjónustu.
Rétt er að skoða líka útgjöldin á föstu verðlagi per
mann. Þá er tekið tillit til íbúafjöldaþróunar á tíma-
bilinu 2008–2015. Í skýrslu velferðarráðuneytisins
kemur fram að útgjöld ríkisins hafi verið 473,7 þúsund
kr./mann árið 2008 en 429,4 þúsund kr./mann árið
2015. Lækkunin er rúmar 44 þúsund kr/mann eða 9%.
Tölur velferðarráðuneytisins staðfesta að dregið hefur
verið úr útgjöldum frá 2008. Þetta er hlutur ríkisins og
þá á eftir að skoða þróunina á hlut sjúklinga sem hafa
greitt beint um 17–20% af heildarútgjöldunum.
Undirskriftasöfnunin sem Kári Stefánsson hratt
af stað er ekki bara ákall um meira opinbert fé til
heilbrigðismála. Hún er líka ákall um breytt hugarfar
til málaflokksins. Allt frá sameiningu spítalanna á
höfuðborgarsvæðinu hefur sjónarhorn ríkisins fyrst
og fremst verið rekstrarlegt. Allt frá fjárlögum 2004
hefur þess verið krafist að sameiningin skilaði bein-
um fjárhagslegum sparnaði. Heilbrigðiskerfið hefur
verið sett undir sama hatt og venjulegur atvinnu-
rekstur. Því hefur verið ákvörðuð fjárveiting og svo á
að veita þjónustu sem rúmast innan þess ramma. Of
lengi hefur of langt verið gengið í þessa átt. Þjónustan
sem heilbrigðiskerfinu er ætlað að veita eru réttindi
einstaklinganna og hlutverk Alþingis og ríkisstjórnar
er að útvega nægilegt fé til þess að uppfylla réttindin.
Dómurinn sem sagði að rétturinn til túlkaþjónustu
heyrnarlausra væri ofar fjárveitingum endurómar
inntakið í þjóðarátaki Kára Stefánssonar. Það skulum
við öll styðja.
Styðjum endurreisn Kára
Kristinn H.
Gunnarsson
fv. alþingismaður
Dómurinn
sem sagði að
rétturinn til
túlkaþjón­
ustu heyrnar­
lausra væri
ofar fjár­
veitingum
endurómar
inntakið í
þjóðarátaki
Kára Stefáns­
sonar. Það
skulum við
öll styðja.
Aðalfundur
Sláturfélags Suðurlands svf.
Aðalfundur Sláturfélags Suðurlands svf. verður haldinn á Goðalandi
Fljótshlíð, föstudaginn 18. mars 2016 og hefst kl. 15:00.
Dagskrá:
1. Aðalfundarstörf samkvæmt 24. gr. samþykkta félagsins.
2. Önnur mál.
Tillögur frá félagsaðilum sem bera á fram á aðalfundi þurfa að vera
komnar skriflega í hendur stjórnarinnar eigi síðar en 14 dögum
fyrir aðalfund. Framboð til stjórnar og varastjórnar skal hafa borist
skriflega í hendur stjórnarinnar eigi síðar en þremur vikum fyrir
aðalfund í samræmi við 2. mgr. 27. gr. samþykkta félagsins.
Reykjavík, 19. febrúar 2016.
Stjórn Sláturfélags Suðurlands svf.
Ísland er fjórða besta land í heimi samkvæmt Social Progress Index, vísitölu sem mælir innviði þjóða.Vísitalan segir til um mat á samfélagslegum innviðum þar sem eingöngu er tekið tillit til sam-félagslegra þátta en ekki hagrænna. Vísitalan er byggð á þremur stólpum. Mannlegum þörfum eins
og aðgengi að næringu og heilbrigðisþjónustu, menntun
og félagslegum og borgaralegum réttindum.
Það er athyglisvert að Ísland og þau þrjú þjóðríki sem
eru framar Íslendingum á listanum eiga að minnsta kosti
eitt sameiginlegt. Öll þessi ríki reka sjálfstæða peninga-
stefnu og styðjast við eigin gjaldmiðil. Noregur er efst,
næst Svíþjóð, Sviss og loks Ísland í fjórða sæti. Þeir sem
reikna út vísitöluna eru snöggir að benda á að hún taki
ekki til hagrænna þátta og því eigi ekki að draga of miklar
ályktanir um peningamál þegar vísitalan er annars vegar.
Þessi staðreynd er engu að síður mjög athyglisverð. SPI
er betri en aðrar vísitölur sem mæla hamingju, árangur
og velsæld þjóða því hún tekur miklu fleiri breytur inn í
mælingarnar. Vísitalan er byggð að miklu leyti á grunni
rannsókna bandaríska nóbelsverðlaunahafans Joseph
Stiglitz.
Bandaríkin eru í sextánda sæti á meðan Norðurlöndin
eru öll á topp tíu. Bandaríkin eru ekki sérstaklega gott
land þegar kemur að jöfnum tækifærum og réttindum
enda er félagslegur hreyfanleiki mjög lítill þar. Fólk er
fast í viðjum stéttaskiptingar og einstaklingar úr minni-
hlutahópum eiga erfitt uppdráttar. Framfarir í tækni- og
læknavísindum eru hvergi meiri en í Bandaríkjunum en
Bandaríkin eru líka eitt kapítalískasta þjóðríki heims og
ójöfnuður er óvíða meiri en þar. Ísland er hins vegar 330
þúsund manna samfélag á eyju í Norður-Atlantshafi. Í
raun tilraunastofa fyrir hugmyndir með það fyrir augum
að tryggja velsæld sem flestra.
Einhver gæti sagt að ójöfnuðurinn og grimmdin sé
gjaldið sem Bandaríkin greiða fyrir að verða fremst á
ákveðnum sviðum. Ísland getur tryggt velsæld, eða að
minnsta kosti mannsæmandi lífskjör, fyrir langflesta ef
ekki alla. Við skulum aldrei gleyma af hvaða rótum sam-
félag okkar er sprottið. Strax í íslenska þjóðveldinu voru
hrepparnir einingar samtryggingar fyrir þá sem urðu
fyrir fjárhagslegum eða félagslegum áföllum í samfé-
laginu. Á sama tíma var Alþingi samkomustaður frjálsra
manna. Það er þessi kokteill, blanda samtryggingar
og frelsis, sem er forsenda fyrir efnahagslegri velsæld
íslensku þjóðarinnar.
Ástæða þess að við erum fjórða besta land í heimi er
meðal annars sú að okkar samfélag er samfélag hinna
jöfnu tækifæra. Við skorum hins vegar lágt í SPI vísi-
tölunni þegar kemur að aðgengi að eigin húsnæði og
í trúmálum. Síðari liðurinn skiptir varla máli því stór
hluti þjóðarinnar er „sofandi lútherstrúar“ og ríkið
skuldar kirkjunni peninga. En við verðum að gera betur
í húsnæðismálum. Frumskógarlögmálið ræður ríkjum
á íslenskum leigumarkaði og vaxtakjör á íbúðalánum
eru óforsvaranleg. Það getur ekki talist eðlilegt að greiða
7-8,4% í vexti af óverðtryggðum íbúðalánum á meðan
vaxtakjörin á slíkum lánum eru 1-2% á hinum Norður-
löndunum. Það verður heldur aldrei sátt um peninga-
stefnuna fyrr en vaxtakjörin lagast.
Fjórða sætið
Ástæða þess
að við erum
fjórða besta
land í heimi
er meðal
annars sú að
okkar sam­
félag er
samfélag
hinna jöfnu
tækifæra.
Flokkur heimilisins
Héraðsdómur Reykjavíkur
úrskurðaði í meiðyrðamáli
Kristjáns Snorra Ingólfssonar
gegn Pétri Gunnlaugssyni, Pétri
í hag. Úrskurðurinn snýr að
ummælum Péturs þess efnis
að fjármunir sem Flokkur
heimilanna fái úr ríkissjóði hafi
nýst í einkaneyslu Kristjáns. Í
dómsorðum er a.m.k. fullyrt að
töluverðar upphæðir hafi verið
lagðar inn á reikning fyrir-
tækis í eigu Kristjáns. Allt þetta
hlýtur að kalla á endurskoðun
á lögum um opinbera fjár-
mögnun stjórnmálaflokka eða
að minnsta kosti á því hvernig
flokkarnir nýta fjármagn sitt. Í
ljósi þess sem undan er gengið
þyrfti svo Flokkur heimilanna
að breyta nafni sínu í Flokkur
heimilisins.
Ófær lögregla?
Baltasar Kormákur var í viðtali í
Reykjavík síðdegis í gær. Fjallað
var um Ófærð og athugasemdir
lögreglumanna við vinnulag
persónanna í þættinum. „Þess
vegna er ákaflega spaugilegt að
hlusta á lögregluna tala um að
sumt komi þeim spánskt fyrir
sjónir í þessum þáttum en ég
held að það komi þjóðinni allri
spánskt fyrir sjónir hvernig þeir
eru búnir að vinna upp á síð-
kastið. Ég held að það gleymist
líka. Það er ekki allt eins og það
á að vera þar,“ sagði Baltasar í
þættinum.
stefanrafn@frettabladid.is
2 3 . f e b r ú a r 2 0 1 6 Þ r I Ð J U D a G U r12 s k o Ð U n ∙ f r É T T a b L a Ð I Ð
SKOÐUN