Heilsuvernd - 01.03.1991, Blaðsíða 21

HULDI
SJÚKDÓMURINN:
CANDIDA ALBICANS-SVEPPASÝKING
Er hér á ferðinni einn mesti heilsufarslegi
bölvaldur nútímans eða eru ábyrgðarlausir
blaðrarar að heilaþvo almenning og reyna að
gera mikilvæg lyf tortryggileg?
Ævar Jóhannesson
starfar sem
tækjafræðingur við
raunvísindadeild
Háskóla íslands. Hann
er víðlesinn á mörgum
sviðum en einkum þó
á sviði manneldis og
hollustumála. Ævar
hefur fengist við að
sjóða lyf úr íslenskum
jurtum með góðum
árangri og hefur hann
reynst mörgum
sjúklingum ómetanleg
hjálp.
Síðastliðinn áratug hefur athygli lækna
og ýmissa annarra beinst að sjúkdómi
sem fáir höfðu áður heyrt um. Þessi
sjúkdómur er candida albicans-
sveppasýking.
Umræður um þennan sjúkdóm hófust
fyrst í Bandaríkjunum á áttunda
áratugnum en það var ekki fyrr en á
síðari hluta níunda áratugarins sem
þessar umræður bárust fyrir alvöru til
Evrópu.
Á þessum árum hefur komið út fjöldi
bóka og ennþá fleiri tímaritsgreinar
sem fjalla um sjúkdóminn. Gera má
ráð fyrir að candida-sýking sé útbreidd
í vestrænum löndum. Ein besta
sönnun þess er sala lyfsins „Nystatin"
sem notað er til að útrýma candida
albicans-sveppum í meltingarfærum
en það hefur árum saman verið mest
selda lyfið í Bandaríkjunum.
Sá er þetta ritar hefur áður skrifað
greinar um sama efni m.a. í tímaritið
Hollefni og heilsurækt árið 1984.
Óhætt er að fullyrða að sú grein vakti
mikla athygli en skoðanir lækna voru
þó ærið misjafnar og sumar jafnvel
fjandsamlegar. Ég minnist þess að ég
færði þekktum lækni greinina og bað
hann um að segja álit sitt á henni.
Hann brást hinn versti við og sagði að
greinin væri rætin árás á læknastéttina
þar sem saman væri raðað röklausum
fullyrðingum sem ekki ættu sér neina
stoð annars staðar en í hugarheimi
höfundar og þeirra sem hann vitnaði
í!
Annar þekktur læknir tók allt aðra
afstöðu og sýndi málinu áhuga frá
byrjun.
Ég segi hér frá þessu vegna þess að
jafnvel enn eru uppi heiftúðugar deilur
innan læknastéttarinnar um hvort
candida-sýking sé yfirleitt neitt
vandamál nema þá hjá fólki með bilað
ónæmiskerfi t.d. eyðnisjúklingum.
Síðan umrædd grein birtist hefur
mikið vatn runnið til sjávar og margt
skýrst sem þá var óljóst. Segja má að
þær hugmyndir sem þar komu fram á
íslensku hafi hlotið dóm reynslunnar
hér á landi. Sumir læknar eru nú farnir
að ráðleggja sjúklingum sínum
sveppadrepandi lyf og fæði sem
dregur úr ofvexti sveppa í meltingar-
færunum. Þó eru ennþá alltof margir
læknar fáfróðir um þetta mál og það
sem verra er virðast ekki hafa áhuga á
að vita meira.
Ég mun hér á eftir taka saman ýmsa
fróðleiksmola um candida albicans-
sveppasýkingu og vandamál í
tengslum við ofvöxt sveppa í
meltingarfærum og annars staðar og
hvaða aðrir sjúkdómar tengjast
þannig ástandi. Sumt þetta efni er
tekið úr öðrum greinum, annað hefur
ekki birst áður.
21